II SA/Ol 883/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z "[...]" wydaną z upoważnienia Burmistrza przyznano M. O. (dalej: skarżąca lub wnioskodawczyni) zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w wysokości 645,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 sierpnia 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2022 r. Decyzją z "[...]" wydaną z upoważnienia Burmistrza zmieniono na wniosek strony decyzję z "[...]" w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku stałego w ten sposób, że przysługujący zasiłek ustalono do dnia 31 maja 2021 r. 1 czerwca 2021 r. wnioskodawczyni złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz ze składką zdrowotną. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z upoważnienia Wójta Gminy (dalej: organ I instancji) przyznał wnioskodawczyni świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. w kwocie 237,01 zł miesięcznie i objął skarżącą ubezpieczeniem zdrowotnym na okres trwania świadczenia w wysokości określonej w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła wnioskodawczyni. W odwołaniu wniosła o przyznanie zasiłku w wysokości 645,00 zł. Wskazała, iż decyzja organu I instancji pogarsza jej sytuację, gdyż wcześniej miała przyznany zasiłek do dnia 31 sierpnia 2022 r., w wysokości 645 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium lub organ odwoławczy) decyzją z "[...]" uchyliło decyzję organu I instancji w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, iż przyznało wnioskodawczyni świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 237,01 zł miesięcznie na okres od dnia 1 czerwca 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2022 r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że wnioskodawczyni 1 czerwca 2021 r. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z zapłatą składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wydanym 5 sierpnia 2020 r. przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, skarżąca została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 sierpnia 2022 r. Do 31 maja 2021 r. była uprawniona do zasiłku stałego wraz z ubezpieczeniem zdrowotnym w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, dla osoby samotnie gospodarującej. Obecnie skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoim partnerem J. S.. Obydwoje są po rozwodzie. Wnioskodawczyni przeprowadziła się do "[...]" od dnia 1 czerwca 2021 r. Skarżąca wraz z partnerem zamieszkuje w domu jednorodzinnym, gdzie do dyspozycji mają dwa pokoje, kuchnię, łazienkę. Dom stanowi własność J. S.. Wnioskodawczyni nie pracuje zawodowo ani dorywczo ze względu na stan zdrowia. Rodzina utrzymuje się z renty J. S.. W maju 2021 r. renta wynosiła 1051,01 brutto. Ze świadczenia zostały potrącone następujące kwoty: 53.00 zł (kwota zaliczki na podatek), 94,59 zł (kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne), 348,23 zł (potrącenie komornicze, w tym kwota 321,44 zł z tytułu alimentów i kwota 26,79 zł z tytułu kosztów komorniczych). Dochód rodziny wyniósł więc 581,98 zł (1051,01 zł - 53,00 zł - 94,59 zł - 321,44 zł = 581,98 zł). Dochód na osobę w rodzinie wynosi więc 290,99 zł (581,98 zł : 2 osoby = 290.99 zł). Dochód nie przekracza więc ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wynoszącego 528 zł. Organ I instancji przyznał zasiłek stały w wysokości 237,01 zł. Kwota ta, zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie (528 zł - 290,99 zł = 237,01 zł). Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, iż zasiłek stały został przyznany w mniejszej wysokości ze względu na zmianę sytuacji rodzinnej wnioskodawczyni. Skarżąca nie jest osobą samotnie gospodarującą, gdyż obecnie pozostaje w rodzinie ze swoim partnerem. Dlatego też przy wyliczeniu wysokości zasiłku stałego wzięto pod uwagę dochód osiągany przez partnera. Organ odwoławczy wskazał, że powyższa wysokość zasiłku stałego stanowi wówczas różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie (528 zł - 290,99 zł = 237,01 zł). Kolegium uwzględniło natomiast zarzuty odwołania w zakresie okresu, na który został przyznany zasiłek stały. Orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydano do 31 sierpnia 2022 r., dlatego też uzasadnione jest przyznanie zasiłku stałego na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. Skargę na ww. decyzję wywiodła wnioskodawczyni. Skarżąca zarzuciła, że Kolegium procedowało bez jej udziału, oparło się tylko i wyłącznie na decyzji organu I instancji, gdzie przeprowadzono ze skarżącą wywiad i jak twierdzi skarżąca "dano do podpisania dokumenty in blanco, czyli nie wypełniając żadnych dokumentów, wierząc w dobrą wolę pracowników GOPS, potraktowano skarżącą jako zło konieczne". Skarżąca przyznała, że mieszka u przyjaciela, ale prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe (ponieważ jest na diecie cukrzycowej, oddzielnie gotuje, mieszka w jednym pokoju z dostępem do kuchni i łazienki). Dokłada się do opłat i opału i zakupu leków. Wskazała również, że postępowanie odwoławcze winno być umorzone wobec cofnięcia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz.137). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowe sprawie Kolegium w odpowiedzi na skargę, wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, natomiast skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium z "[...]", którą organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, iż przyznał wnioskodawczyni świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 237,01 zł miesięcznie na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2022 r. Sporna w niniejszej sprawie jest wysokość przyznanego świadczenia. Skarżąca mianowicie podniosła w skardze, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z byłym mężem, a w trakcie postępowania organ nie wyjaśnił w sposób należyty tej kwestii wykorzystując nieświadomość skarżącej. Przede wszystkim należy wskazać, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876, dalej: ustawa). Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zasiłek stały przysługuje: pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Art. 37 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy stanowi natomiast, że zasiłek stały ustala się w wysokości: w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 645 zł miesięcznie; w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy całkowita niezdolność do pracy oznacza - całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 6 pkt 14 ustawy rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Stosownie do treści art. 8 ust. 3 ustawy - za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych: składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach: kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 3 ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Z § 1 pkt 1 lit b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynika, że kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie wynosi 528 zł. Jak wskazano wyżej sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy. Tak przeprowadzona kontrola wykazała, że Kolegium właściwie oceniło zgromadzony materiał dowodowy i słusznie zmieniło decyzję organu I instancji w zakresie daty przyznania świadczenia, prawidłowo też ustaliło wysokość tegoż świadczenia. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z byłym mężem od 1 czerwca 2021 r., tj. od momentu przeprowadzenia się do niego przez skarżącą. Świadczy o tym przede wszystkim podpisany przez skarżącą wywiad środowiskowy. Okoliczność ta ponadto została potwierdzona przez samą skarżącą oraz jej partnera w podpisanych przez skarżącą i jej byłego męża oświadczeniach z 15 czerwca 2021 r. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionowała w złożonym odwołaniu, podnosząc jedynie, że decyzja jest niesprawiedliwa, gdyż we wcześniejszej decyzji wydanej przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej kwota otrzymywanego zasiłku stałego była wyższa. Akta sprawy wskazują więc, że organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z partnerem. W takiej sytuacji organy zobowiązane były wziąć pod uwagę również dochód byłego męża skarżącej, gdyż wymagają tego przepisy ustawy, które są bezwzględnie obowiązujące i nie pozostawiają w tej mierze organom luzu decyzyjnego. Uwzględniając natomiast ten dochód, organy prawidłowo ustaliły wysokość świadczenia należnego skarżącej, co Kolegium dokładnie uzasadniło w wydanej decyzji i w tym miejscu nie ma potrzeby ponownego przytaczania obliczeń dotyczących szczegółowej wysokości zasiłku stałego. Dodatkowo organ odwoławczy w wydanej decyzji prawidłowo ustalił okres przez jaki skarżącej przysługuje zasiłek stały ustalając jego datę końcową na 31 sierpnia 2022 r. Data końcowa przysługiwania świadczenia zgodna jest z datą orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W aktach administracyjnych brak jest też pisma skarżącej cofającego wniesione odwołanie. Mając na uwadze powyższe okoliczności i stwierdzając, że decyzja organu odwoławczego wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.