II SA/Ol 884/15
WyrokWSA w Olsztynie2015-11-03
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Bogusław Jażdżyk, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przyznać zasiłek celowy na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych przez wnioskodawcę potrzeb, czy też może ograniczyć jego wysokość ze względu na własne możliwości finansowe i liczbę innych potrzebujących?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku zaspokojenia wszystkich zgłoszonych przez wnioskodawcę potrzeb w ramach pomocy społecznej. Wysokość przyznanego zasiłku celowego jest uzależniona od możliwości finansowych organu oraz liczby i sytuacji innych osób ubiegających się o pomoc. Celem pomocy społecznej jest wsparcie w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, a nie zaspokajanie wszystkich potrzeb wnioskodawcy, zwłaszcza gdy środki są ograniczone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku T. P. o przyznanie zasiłku celowego na różne potrzeby, w tym leczenie, zakup opału, remonty, obuwie, odzież, pokrycie dachu, podatek, środki czystości, żywność. Organ pierwszej instancji przyznał 120 zł na zakup żywności w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", wskazując na ograniczone środki finansowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwość organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 roku sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego - oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]" r., Nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania T. P., reprezentowanej przez pełnomocnika W. P., od decyzji z dnia "[...]" r., nr "[...]", wydanej z upoważnienia Burmistrza przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności, w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020, w kwocie 120 zł na okres od 1 do 30 września 2014r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Burmistrza do załatwienia sprawy z wniosku T. P. z dnia 28 września 2014 r. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej.
W toku wywiadu środowiskowego w dniu 26 marca 2015 r. strona sprecyzowała swój wniosek oczekując przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na: podjęcie leczenia u kardiologa i zakup leków w kwocie 2000,00 zł, zakup opału w kwocie 1500,00 zł, zakup i zainstalowanie CO w kwocie 12000,00 zł, remont i wykończenie pomieszczeń w kwocie 2000,00 zł, zakup materiałów i pokrycie stałe dachu w kwocie 35000,00 zł, zakup obuwia w kwocie 300 zł, zakup odzieży w kwocie 1000,00 zł, ocieplenie budynku w kwocie 10000,00 zł, opłacenie zaległego podatku w kwocie ok. 1000,00 zł, zakup pościeli i koca oraz środków czystości w kwocie 500 zł, zakup papy
i lepiku, pokrycie należności za zużytą energię elektryczną w kwocie 822,74 zł, na pokrycie należności za zużytą wodę i odprowadzone ścieki w kwocie ok. 4000,00 zł, zakup żywności.
Powołaną decyzją z dnia "[...]" organ pierwszej instancji przyznał wnioskodawczyni kwotę 120 zł w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020. W uzasadnieniu decyzji przywołano podstawę prawną
i faktyczną rozstrzygnięcia. Wskazano, iż wnioskodawczyni spełnia przesłankę ustawowego kryterium dochodowego (podwyższonego uchwałą Rady Miejskiej
z dnia 23 stycznia 2014 r. nr XLII/305/14 - DZ. Urz. Woj. Warm. - Maz.
z 2014 r., poz. 901) oraz stwierdzony został problem bezrobocia i niepełnosprawności
w rodzinie zainteresowanej. Zwrócono uwagę na ograniczone środki finansowe jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej na realizację programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ pierwszej instancji wskazał, iż została przyjęta zasada, że wsparcie w zakupie żywności przyznawane jest w wysokości 2,00 zł dziennie na każdą osobę w rodzinie. Takie rozwiązanie pozwoli bowiem przyznać chociażby niewysokie wsparcie jak największej liczbie osób tego wsparcia oczekujących. Pomocy udzielono na okres jednego miesiąca z uwagi na to, że na kolejne miesiące zainteresowana złożyła wnioski o pomoc, które będą przedmiotem dalszego rozpoznania. Wyjaśniono, że ustalając wysokość zasiłków celowych, organ I instancji wziął pod uwagę własne możliwości finansowe, jak również sytuację innych potrzebujących. Ośrodek nie mógł więc przyznać wyższej kwoty pomocy. Tym samym wysokość udzielonej pomocy wynika z jednej strony z możliwości finansowych ośrodka, a z drugiej strony z liczby osób i rodzin ubiegających się o pomoc społeczną. Wskazano jednocześnie, że odrębną decyzją administracyjną rozpatrzony został wniosek strony
o przyznanie prawa do zasiłku celowego na pozostałe zgłoszone potrzeby.
T. P. reprezentowana przez pełnomocnika W. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Pełnomocnik zarzucił skarżonej decyzji, że została wydana przez organ niewłaściwy, nie zawiadomiono zainteresowanego o przekazaniu sprawy według właściwości, Wójt Gminy D. nie został wezwany do udziału w sprawie jako strona, dokonano niewłaściwych ustaleń faktycznych w sprawie dotyczących braku zdolności do pracy W. P. Dodatkowo zarzucił organowi rażące naruszenie przepisów prawa, brak zachowania etyki zawodowej oraz działanie niehumanitarne.
Decyzją z dnia "[...]" r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o pomocy społecznej w związku z uchwałą Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013r. Nr 221 w sprawie ustanowienia wieloletniego programu wsparcia finansowego gmin w zakresie dożywiania "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020 (M.P. z 2013r. poz. 1024). Wskazano, że rodzina wnioskodawczyni składa się z dwóch osób: wnioskodawczyni oraz jej męża W. P. Na dochód miesięczny rodziny za miesiąc poprzedzający złożenie wniosku o pomoc składa się zasiłek stały w kwocie 379,50 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, przyznane na T. P. Tym samym w przedmiotowej sprawie zostało spełnione podstawowe kryterium warunkujące przyznanie zasiłku celowego, tj. kryterium dochodowe, bowiem dochód na osobę w rodzinie wynosi 266,25 zł. Ponadto, w rodzinie wnioskodawczyni występuje problem niepełnosprawności, gdyż T P legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. W. P. jest zaś osobą bezrobotną. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w sprawie wynika również, że wnioskodawczyni oraz jej mąż chorują przewlekle, a mimo to nie korzystają z porad lekarskich w placówkach publicznej służby zdrowia. Oboje zamieszkują w domu jednorodzinnym, którego budowa nie została zakończona, zajmując jeden pokój na parterze budynku. Wyposażony jest on w sprzęt gospodarstwa domowego, zaś ogrzewany jest kominkiem. Uwzględniając powyższe, Kolegium podniosło, że instytucja pomocy społecznej ma na celu jedynie pomoc w umożliwieniu osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych i to tylko w sytuacji, gdy nie są one w stanie ich pokonać wykorzystując własne środki i możliwości. Udział tej instytucji w pokonywaniu trudności finansowych nie może być jednak interpretowany przez stronę, jako obowiązek zaspokajania wszystkich jej potrzeb. Pomoc w postaci zasiłku celowego ma charakter fakultatywny, a jej udzielenie uzależnione jest od środków, jakimi aktualnie dysponuje ośrodek pomocy społecznej oraz liczby i sytuacji rodzinno - majątkowej osób ubiegających się o jego przyznanie. Dlatego też organ ma obowiązek załatwić sprawę - z jednej strony - w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela - z drugiej zaś - jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. W tym zakresie wskazano, że organ I instancji uzasadnił swoje stanowisko, wyjaśniając, że z uwagi na skromne środki jakimi dysponuje na przedmiotowy cel, nie jest możliwe pokrycie wszystkich potrzeb osób wnioskujących. Kolegium pozytywnie oceniło przyjęty przez organ pierwszej instancji rozdział środków w wysokości 2 zł dziennie na osobę w rodzinie, sokoro w założeniu umożliwi to wsparcie dla możliwie największej liczby osób takiej pomocy potrzebujących.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze, T. P. podniosła, że wydane w sprawie decyzje zostały podjęte bez ustalenia stanu faktycznego i prawnego i z naruszeniem przepisów procesowych. Zarzuciła naruszenie art. 19-20 i 106 k.p.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez niewystąpienie o pozyskanie danych z gminy D. i bezprawne zastosowanie prawa miejscowego gminy B., której skarżąca nie jest mieszkanką. Podniosła ponadto zarzuty dotyczące działalności Wójta Gminy D. i pracowników tego organu administracji. Zdaniem skarżącej w sprawie doszło do matactwa.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 134 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w przypadku, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z "[...]" r., Nr "[...]", którą potwierdzono uprawnienie skarżącej do zasiłku celowego w kwocie 120 zł na okres od 1 do 30 września 2014r. na zakup posiłku lub żywności, w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014-2020.
Wbrew przekonaniu skarżącej w sprawie nie została naruszona ani właściwość miejscowa, ani właściwość rzeczowa w związku z rozpatrzeniem wniosku przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., mimo że strona zamieszkuje w gminie D. i wystąpiła z wnioskiem do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. Należy zwrócić skarżącej uwagę na fakt, że liczne zarzuty kierowane przez skarżącą i jej męża przeciwko Wójtowi Gminy D. i pracownikom Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., właściwych miejscowo, zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej do rozpatrzenia niniejszego wniosku, doprowadziły do ich wyłączenia. Postanowieniami z dnia "[...]" Wójt Gminy uwzględnił wnioski pracownika socjalnego i Kierownika GOPS o ich wyłączenie z postępowania w sprawie z wniosku skarżącej.
W konsekwencji na zasadzie art. 26 § 2 i 3 k.p.a. do załatwienia wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyznaczyło Burmistrza. Zgodnie z art. 110 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do zadań własnych gminy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że w tym przypadku wójt nie podejmuje oceny co do dekoncentracji swoich kompetencji, lecz stosownie do brzmienia tej normy, która nakazuje dekoncentrację, upoważnia kierownika ośrodka pomocy społecznej
do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Z powyższego wynika, że organ wykonawczy gminy nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w przedmiocie udzielenia ewentualnej pomocy.
Na zasadzie art. 110 ust. 1 omawianej ustawy obowiązek ten realizuje natomiast właściwy ośrodek pomocy społecznej, a sprawę rozstrzyga, wydając decyzję administracyjną kierownik ośrodka pomocy społecznej, działający z upoważnienia odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Organ ten stosownie do ogólnej zasady z art. 6 k.p.a. jest obowiązany działać na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, że z mocy art. 26 § 2 i 3 k.p.a. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej
w B. stał się właściwy do rozpatrzenia wniosku skarżącej na ogólnych zasadach. Podnieść należy, że instytucja wyłączenia od orzekania służy zachowaniu obiektywizmu (art. 7 k.p.a.) i pogłębianiu zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) przy wydawaniu decyzji administracyjnej i ma na celu eliminowanie wszelkich przyczyn skutkujących pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy (art. 24 § 3 k.p.a.). Wystarczające jest jedynie uprawdopodobnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Natomiast skarżąca nieustannie obarcza Wójta Gminy i podległych mu pracowników winą za problemy finansowe i zdrowotne rodziny. We wnioskach
o wyłączenie, złożonych przez pracownika socjalnego i Kierownika GOPS, podkreślono, że w załączonym do wniosku z dnia 28 września 2014r. piśmie skarżąca zarzuciła pracownikom socjalnym, w tym Kierownikowi GOPS, nieznajomość prawa, przekroczenie uprawnień, krycie korupcji, mataczenie w sprawie, ukrywanie dokumentów, tworzenie patologii prawnej. Skoro skarżąca wielokrotnie kwestionowała obiektywizm tych pracowników, podkreślając, iż nie jest możliwa jej współpraca z nimi, a okoliczność ta znana jest też Sądowi z urzędu w związku
z rozpoznawaniem uprzednio wnoszonych skarg przez T. i W. P., to nie można odmówić wskazanym postanowieniom słuszności, w szczególności z uwagi na charakter postępowania o udzielenie pomocy i rolę pracownika socjalnego, który obowiązany jest rzetelnie przeprowadzić rodzinny wywiad środowiskowy, a do tego nie przyczynia się negatywne nastawienie i brak zaufania do osoby go przeprowadzającej. W konsekwencji wobec skutecznego wyłączenia pracowników GOPS w D. organ ten stał się niezdolny do załatwienia zgłoszonego przez skarżącą wniosku. Tym samym miejsce zamieszkania skarżącej przestało mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia jej wniosku
Organy orzekające, rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w sposób precyzyjny i wyczerpujący wskazały, jakie
są warunki i zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego na żywność. W szczególności wyjaśniono sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w świetle powołanych przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Ocenie materiału dowodowego nie można postawić zarzutu dowolności. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia wątpliwości co do jego zgodności z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r. poz 267 - dalej jako: "k.p.a."). Argumentacja podnoszona przez Dyrektora MOPS w B., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest prawidłowa i przekonywująca.
Uchwałą nr 221 Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2013r. (M.P. 2013, poz. 1024 ze zm.), wydaną na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r, poz.885 ze zm.) ustanowiony został wieloletni program wspierania finansowego gmin w realizacji zadania dożywiania dzieci i zapewnienia posiłku osobom tego pozbawionym "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na lata 2014 – 2020. W założeniach Programu przyjęto, że jest to programem wspierania finansowego gmin w zakresie realizacji zadań własnych o charakterze obowiązkowym określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182, ze zm.). Program będzie realizowany w latach 2014-2020 i obejmie swoim zasięgiem wszystkie województwa. Wsparcie dla gmin będzie realizowane na podstawie art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej Celem programu jest ograniczenie zjawiska niedożywienia dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji, ze szczególnym uwzględnieniem uczniów z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich oraz osób dorosłych, w szczególności osób samotnych, w podeszłym wieku, chorych lub niepełnosprawnych. Wsparcie udzielane jest w szczególności: 1) dzieciom do czasu podjęcia nauki w szkole podstawowej, 2) uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, 3) osobom i rodzinom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 tej ustawy - w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych.
Z powyższych unormowań wynika, że gminne ośrodki pomocy społecznej w zakresie realizacji obowiązków własnych gminy określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, tj. zapewnienia posiłku osobom tego pozbawionym i dożywiania dzieci, mogą udzielić beneficjentowi, który takiej pomocy potrzebuje, wsparcia ze środków programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania na lata 2014 – 2020" na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej, z zastrzeżeniem wskazanego w tym programie kryterium dochodowego oraz formy pomocy.
Realizację obowiązków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 3 i pkt 14 ustawy o pomocy społecznej konkretyzuje art. 48 tej ustawy, który stanowi, że osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona (ust. 1).
Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, czyli zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy – 456 zł na osobę w rodzinie (według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji). W myśl art. 8 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć kwoty, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, uprawniające do zasiłków okresowego i celowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia 23 stycznia 2014 r. nr XLII/305/14 - DZ.Urz. Woj. Warm. - Maz. z 2014 r., poz. 901), podwyższono do 150% kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej uprawniającego do udzielania zasiłków celowych w formie świadczeń pieniężnych na zakup posiłku lub żywności, realizowanych w ramach wieloletniego programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania " Pomoc państwa w zakresie dożywiania " na lata 2014-2020. Zatem uchwała organu stanowiącego gminy B. odpowiada wytycznym cytowanej uchwały Rady Ministrów, która generalnie ograniczyła prawo do środków z programu poprzez podniesienie kryterium dochodowego dla osób ubiegających się o pomoc w zakresie dożywiania. Przy czym w sytuacji dwuosobowej rodziny skarżącej, której dochód wynosił 266,25 zł na osobę w rodzinie, wskazane ograniczenie nie miało w ogóle znaczenia, gdyż ustalony dochód nie przekroczył kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej, uprawniając niewątpliwie stronę do wnioskowanej pomocy. Niezrozumiałe są zastrzeżenia skarżącej co do ustaleń faktycznych i prawnych, skoro organy potwierdziły spełnienie przez stronę przesłanek do przyznania wnioskowanej pomocy na żywność, której organ pierwszej instancji udzielił stosownie do możliwości finansowych. Skarżąca w ogóle nie kwestionuje wysokości przyznanego świadczenia. Z argumentacji skargi wynika, że skarżąca zmierza już od wielu lat do uzyskania potwierdzenia, że Wójt Gminy D. ponosi winę za problemy finansowe i zdrowotne rodziny. Osiągnięcie zamierzonego celu nie jest jednak możliwe w postępowaniu o przyznanie pomocy społecznej. Przyczyny z powodu których doszło do ubóstwa nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie zasiłku. Żaden przepis ustawy nie uzależnia bowiem możliwości przyznania świadczenia od przyczyn ubóstwa. Wystarczające jest potwierdzenie istnienia takiego stanu w środowisku. Skoro sam fakt ubóstwa uprawnia do przyznania pomocy społecznej (art. 7 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) nie ma potrzeby analizowania powodów jego powstania.
Zauważyć można, że w przytoczonych przepisach prawodawca unika wyraźnej kategoryzacji prawa do pomocy społecznej, ustanawiając zasady przyznawania tej pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 k.p.a, w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11.06.1981r., sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57).
Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., sygn. akt I OSK 777/05, LEX nr 194414).
W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał wszechstronnej analizy okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie, a jej wyniki zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie budzą one zastrzeżeń. Zaskarżonej decyzji nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organ szczegółowo wskazał, czym kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i argumentacja ta zasługuje na akceptację. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanej pomocy. W szczególności jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, a miesięczny dochód 2-osobowej rodziny to kwota 532,50 zł, na którą składa się zasiłek stały i zasiłek pielęgnacyjny. Nie oznacza to jednak obowiązku automatycznego przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy. Zasiłek ten jest bowiem świadczeniem nieobowiązkowym, a jego przyznanie, jak słusznie wskazywały organy obu instancji, pozostawione jest uznaniu organu administracji publicznej. Podkreślić należy, iż organ pomocy musi uwzględniać fakt, że ograniczone środki finansowe, jakimi dysponuje, winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza. Organ ma obowiązek dokonać oceny nie tylko sytuacji materialnej skarżącej, ale także ilości i rodzaju skierowanych do niego form pomocy. Środki na pomoc społeczną muszą zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględniać potrzeby wszystkich podopiecznych, w tym tych gospodarstw domowych, gdzie na utrzymaniu są dzieci, a dochody rodziny są znacznie poniżej minimum socjalnego. Organ i instancji wykazał zaś, że środki te są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb. W związku z tym organ musi uwzględniać ilość środków pieniężnych, ilość osób i rodzin ubiegających się i kwalifikujących do przyznania pomocy i dokonywać stosownego rozdziału środków, tak aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba podopiecznych, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło