II SA/Ol 885/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia "[...]" Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. odmówił stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat - u W. D. W uzasadnieniu podano, iż Poradnia Chorób Zawodowych przy Wojewódzkim Zespole Medycyny Przemysłowej w O. wydała w dniu 8 października 2007r. orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Na skutek wniosku strony przeprowadzono kolejne badanie w Instytucie Medycy Pracy w Ł., który orzeczeniem z dnia 31 grudnia 2007r. potwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wskazano, iż w odpowiedzi na zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy W.D. zwrócił się do organu z prośbą o udostępnienie pełnej dokumentacji medycznej. Organ poinformował stronę, iż nie jest zobowiązany do gromadzenia dokumentów wynikających z toku postępowania prowadzonego przez instytucje medyczne, a podstawą do podjęcia rozstrzygnięcia jest orzeczenie lekarskie. Natomiast jednostki orzecznicze, do których przesłano wniosek strony poinformowały, iż stronie przysługuje prawo wglądu w dokumentację medyczną, lecz brak jest możliwości udostępnienia zapisu video z przeprowadzonych badań. Na skutek pisma W.D., który zarzucił, iż odmowa udostępnienia mu zapisu video badania stroboskopowego uniemożliwia mu skorzystanie z prawa wypowiedzenia się co do zebranej dokumentacji poinformowano stronę, iż może wystąpić z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu uzyskania żądanych dokumentów, lecz strona z możliwości tej nie skorzystała. W związku z tym wydano przedmiotową decyzję. Od decyzji tej odwołał się W.D., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, iż zostało naruszone jego prawo do wypowiedzenia się co do treści zebranej dokumentacji i zgłoszenia zastrzeżeń. Wskazał, iż skoro uprawnienie takie przysługuje mu z mocy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednostki orzekające nie mogą go tego prawa pozbawić. Wyjaśnił, iż nie wystąpił z wnioskiem o zawieszenie postępowania, gdyż nie może podać terminu, do którego winno być zawieszone, gdyż nie ma wpływu na termin uzyskania dokumentacji od jednostek orzekających. W uzupełnieniu odwołania pismem z dnia 11 września 2008r. wskazał, iż wprawdzie organ nie ma obowiązku gromadzenia kompletnej dokumentacji medycznej lub pośrednictwa w jej uzyskaniu, lecz ma możliwość wydania decyzji administracyjnej zobowiązującej jednostki orzekające do wydania pacjentowi żądnej dokumentacji. Decyzją z dnia "[...]" Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż zarówno z orzeczenia lekarskiego wydanego przez Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej w O., jak i wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. wynika, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ponieważ nie rozpoznano trwałych zmian organicznych takich jak: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych lub niedowład mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, które są wymienione w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Wskazano, iż w myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia przy stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się tylko choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, iż choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku z wykonywaniem pracy. Podano, iż ze względu na fakt, iż schorzenia rozpoznane u W.D. nie są wymienione w obowiązującym wykazie chorób zawodowych nie można stwierdzić choroby zawodowej. Wyjaśniono, iż jednostki orzecznicze nie miały wątpliwości, iż z uwagi na specyfikę zawodu nauczyciela był narażony na nadmierny wysiłek głosowy, lecz nie spowodowało powstania choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Podano, iż właściwy inspektor wydaje decyzję w przedmiocie choroby zawodowej na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny narażenia zawodowego, a w szczególności w oparciu o dane zawarte w orzeczeniu lekarskim. Zatem organ ten nie jest właściwy do rozpoznania choroby zawodowej i jest związany rozpoznaniem zawartym w orzeczeniu lekarskim. Wyjaśniono, iż organ inspekcji sanitarnej nie ma możliwości wydania decyzji administracyjnej nakazującej wydania kopii wszystkich badań medycznych wykonanych w jednostkach orzeczniczych. Nawet zatem uzyskanie przez W. D. wyników tych badań nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organ nie jest bowiem uprawniony do odmiennej oceny niż wyrażona w prawidłowo sporządzonym orzeczeniu lekarskim. Skoro zaś organ odwoławczy dysponował dwoma jednobrzmiącymi orzeczeniami lekarskimi o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, to orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skargę wniósł W. D. Podniósł, iż zgodnie z ustawą o zakładach opieki zdrowotnej oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej w zakładach opieki zdrowotnej oraz sposobu jej przetwarzania ma prawo jako pacjent do uzyskiwania kopii pełnej dokumentacji medycznej dotyczącej jego choroby. Skarżący podniósł, iż zgodnie z pouczeniem organu ma prawo do wypowiedzenia się do treści zebranej dokumentacji i zgłoszenia zastrzeżeń i dlatego zwrócił się do jednostek orzekających o kopie całości dokumentacji medycznej. Jednakże odmówiono mu ich wydania bez podania przyczynku odmowy lub wskazując na brak możliwości technicznych do wykonania kopii. Zatem nie miał możliwości odniesienia się do zgromadzonej dokumentacji. Nie może bowiem ocenić wydanego orzeczenia lekarskiego bez znajomości dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, iż wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej organ inspekcji sanitarnej opiera się na danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, a zatem nie musi dysponować dokumentacją medyczną na podstawie której orzeczenie to wydano. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej podjęcia, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń. Należy podkreślić, iż tryb postępowania w sprawach dotyczących orzekania w przedmiocie chorób zawodowych określa rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przy czym zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych wskazanych w tym rozporządzeniu. Warunkiem zatem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest rozpoznanie przez uprawnioną jednostkę choroby określonej w wykazie chorób zawodowych, zawartym w załączniku do powołanego rozporządzenia oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą a czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy. W niniejszej sprawie organy nie zakwestionowały okoliczności, iż skarżący pracował w warunkach, w których był narażony na nadmierny wysiłek głosowy. Jednakże nie została spełniona druga z przesłanek określonych w powołanych wyżej przepisach, a mianowicie orzeczenia lekarskie wydane przez właściwe jednostki orzecznicze nie stwierdziły choroby zawodowej. Wskazać należy, iż wprawdzie w orzeczeniu wydanym przez Wojewódzki Zespół Medycyny Przemysłowej w O., jak i w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. stwierdzono u skarżącego przewlekłe proste zapalenie krtani z zaostrzeniem w odcinku dolnym oraz niewydolność głośni małego stopnia, lecz schorzenia te nie są wymienione w wykazie chorób zawodowych. Skoro zatem badania przeprowadzone przez uprawnione jednostki nie doprowadziły do rozpoznania schorzeń określonych w rozporządzeniu, to brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych zarówno w skardze, jak i w odwołaniu skarżącemu należy wyjaśnić, iż wbrew jego twierdzeniom nie został naruszony art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gwarantujący mu umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i zgłoszonych żądań. Skarżący został zawiadomiony o tym, iż ma możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem (k. - 10 akt administracyjnych). Przy czym wskazać należy, iż organy inspekcji sanitarnej wydawały decyzje w niniejszej sprawie na podstawie orzeczeń lekarskich wydanych przez jednostki orzecznicze, a nie na podstawie badań medycznych przeprowadzonych przez te jednostki. Skarżący nie mógł zatem domagać się od organów, aby udostępniły mu materiał dowodowy, który nie znajdował się w aktach sprawy i nie stanowił podstawy orzekania. Ponadto - jak słusznie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego - organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do nakładania w drodze decyzji na jednostki orzecznicze obowiązku udostępnienia żądanej przez skarżącego dokumentacji medycznej. Wyjaśnić przy tym należy, iż w niniejszej sprawie Sąd może kontrolować jedynie legalność zaskarżonych decyzji i badać zachowanie przepisów prawa przez organy je wydające. Nie jest natomiast władny do kontrolowania czynności związanych z odmową wydania skarżącemu dokumentacji medycznej przez jednostki orzecznicze. Podnieść przy tym należy, iż orzeczenia lekarskie mają przymiot opinii biegłego i skarżący miał prawo - o czym został poinformowany - zgłosić zastrzeżenia co do ich treści. Skoro zaś takich zastrzeżeń nie zgłaszał, a wydane orzeczenia nie budziły w ocenie organów wątpliwości co do ich poprawności, to brak było podstaw, aby prowadzić dalsze postępowanie wyjaśniające. W związku z tym okoliczności podnoszone przez skarżącego nie uzasadniają uchylenia zaskarżonych decyzji, gdyż organy inspekcji sanitarnej nie naruszyły przepisów prawa. Dodatkowo należy jedynie wskazać, iż wprawdzie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. (Sygn. akt P 23/07) rozrządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132 poz. 1115) zostało uznane za niezgodne z Konstytucją RP, lecz w wyroku tym wskazano, iż przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP (czyli od dnia 2 lipca 2008r.). W uzasadnieniu swojego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż odroczono termin wejścia w życie przepisów między innymi w celu zapobieżenia luce w prawie. W związku z tym przepisy powołanego rozporządzenia w dalszym ciągu obowiązują i dlatego Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednakże skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, iż w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny odroczy w czasie termin wejścia w życie wyroku, to przysługujące stronie z mocy art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego prawo do żądania wznowienia postępowania na tej podstawie w terminie miesięcznym należy liczyć od daty wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nie od daty jego ogłoszenia. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony między innymi w artykule J. Trzcińskiego - Trybunał Konstytucyjny - regulacja konstytucyjna i praktyka (Sądy i Trybunały w Konstytucji i w praktyce pod redakcją W. Skrzydły - Wydawnictwo Sejmowe Warszawa 2005 , str. 99-100). Wobec powyższego skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).