II SA/Ol 889/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Nadleśnictwa na czynność Starosty w przedmiocie pomniejszenia kwoty czynszu za dzierżawę obwodów łowieckich postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącemu kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego Nadleśnictwo "[...]" reprezentowane przez r.pr. B. S. wystąpiło ze skargą na czynność Starosty "[...]" polegającą na pomniejszeniu kwoty czynszu za dzierżawę obwodów łowieckich należnej Nadleśnictwu "[...]" o koszty manipulacyjne i wniosło o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności oraz uznanie obowiązku Starosty "[...]" polegającego na przekazaniu Nadleśnictwu całej kwoty czynszu dzierżawy obwodów łowieckich odpowiadającego powierzchni państwowych gruntów leśnych tj. "[...]" zł. W uzasadnieniu skargi podano, że pismem z dnia ‘[...]" Starosta poinformował Nadleśnictwo, że w wyniku rozliczenia dzierżawy obwodów łowieckich za 2014r. przekaże kwotę "[...]" zł, co stanowi kwotę uzyskana od kół łowieckich pomniejszony o odprowadzony podatek VAT oraz koszty manipulacyjne w wysokości 5%. Wskazano, że pismem z dnia "[...]" wezwano Starostę do usunięcia naruszenia prawa, lecz w odpowiedzi Starosta odmówił przekazania żądanej kwoty. Podniesiono, że Nadleśnictwo nie wydzierżawia obwodów łowieckich od Starosty, lecz obwody łowieckie są dzierżawione przez koła łowieckie. Podniesiono, że czynsz za dzierżawę obwodów łowieckich jest uzyskiwany w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej. W ocenie strony skarżącej potrącanie kosztów manipulacyjnych byłoby zasadne, gdyby czynsz dzierżawny był uzyskiwany na rzecz budżetu państwa, a nie na rzecz nadleśnictw, jak i gmin, o czym stanowi art. 31 ust. 1 i 2 Prawa łowieckiego. Nadleśnictwa nie są państwowymi jednostkami budżetowymi. Podniesiono, że przepisy odrębne mogą wyłączyć możliwość potrącenia kosztów manipulacyjnych z dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa, lecz Prawo łowieckie nie zawiera takiego wyłączenia. Ponadto czynsz dzierżawny nie należy do dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa, a w związku z tym w ogóle nie podlega regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę Starosta "[...]" wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Podtrzymano stanowisko zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że nadleśnictwo nie jest jednostką budżetową, ale wydzierżawia obwody łowieckie od starosty czyli jednostki budżetowej. W ocenie Starosty potrącanie kosztów manipulacyjnych jest zgodne z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa łowieckiego obwody łowieckie wydzierżawia starosta jako osoba prawna wykonująca zadanie za zakresu administracji rządowej, a w ustawie brak jest zapisu odnośnie zakazu potrącania kosztów manipulacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4. W niniejszej sprawie skarga dotyczy pomniejszenia przez Starostę "[...]" kwoty czynszu za dzierżawę obwodów łowieckich, co strona skarżąca uznała za czynność rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy jednak zauważyć, że przez akty lub czynności organu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć działania materialno-techniczne podjęte przez szeroko rozumiane organy administracji publicznej w sprawach o charakterze publicznoprawnym, w stosunku do indywidualnie oznaczonych podmiotów, dotyczące stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, dla załatwienia których nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Skoro akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, to konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 24- 27 i powołane tam orzecznictwo). W ocenie Sądu kwestionowane pomniejszenie kwoty czynszu za dzierżawę obwodów łowieckich nie jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przedmiotem skargi jest bowiem de facto kwestia obliczenia wysokości kwoty przekazanej Nadleśnictwu. Zatem jest to spór o zapłatę, a nie czynność o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy bowiem zważyć, że zgodnie z art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2013r. poz. 1226 ze zm.) obwody łowieckie polne są wydzierżawiane kołom łowieckim przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej. Przy czym starosta zawiera umowę cywilnoprawną z kołem łowieckim, w której między innymi określa wysokość czynszu dzierżawnego (art. 29a ust. 1 pkt 4 Prawa łowieckiego). Następnie starosta jako wydzierżawiający jest obowiązany rozliczyć otrzymany czynsz między nadleśnictwami i gminami (art. 31 ust. 1 Prawa łowieckiego) według zasad określonych w art. 31 ust. 2 i 3 Prawa łowieckiego. Przepisy ustawy nie przewidują, ze rozliczenie otrzymanego czynszu następuje w formie decyzji administracyjnej, postanowienia czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Ustalenie wysokości kwoty przypadającej nadleśnictwu z tytułu czynszu dzierżawnego stanowi zatem wyłącznie czynność o charakterze księgowo-rachunkowym, a nie czynność stanowiąca władcze rozstrzygnięcie organu w indywidualnej sprawie. Zatem spór o wysokość przekazanej części czynszu dzierżawnego ma charakter cywilnoprawny. Wskazać należy, że przepis art. 31 Prawa łowieckiego kształtuje stosunek prawny mający charakter zobowiązania cywilnoprawnego. Określa bowiem wierzyciela – nadleśnictwo lub gminę, zobowiązanego – starostę lub inny podmiot o którym mowa w art. 29 ust. 1 prawa łowieckiego, a także określa w jaki sposób ustala się wysokość należnego czynszu dzierżawnego. Jednocześnie ustawa nie zawiera przepisu stanowiącego, że dochodzenie tych należności następuje w drodze postępowania administracyjnego. Należy tutaj wskazać, że podobne stanowisko zostało przyjęte w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w sprawach dotyczących obliczania tzw. subwencji oświatowych, o których mowa w art. 90 ustawy z dnia 7 września 1991r. (Dz.U. z 2004r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.). Przepis ten także określa zasady, według których następuje wyliczenie należnej kwoty subwencji. Przy czym w myśl poglądów wyrażanych w orzecznictwie między podmiotem uprawnionym do żądania wypłaty dotacji a jednostką samorządu terytorialnego właściwą do wypłaty tej dotacji nawiązuje się stosunek prawny odpowiadający cechom zobowiązania w rozumieniu art. 353 § 1 kodeksu cywilnego. Powołany art 90 ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty określa bowiem w sposób jasny i bezwarunkowy, kto jest dłużnikiem (właściwa jednostka samorządu terytorialnego), kto zaś wierzycielem (osoba prowadząca szkołę lub placówkę niepubliczną), a także w jakiej wysokości świadczenie się należy (50% wydatków bieżących ponoszonych w szkole publicznej tego samego typu w przeliczeniu na jednego ucznia) i od spełnienia jakich przesłanek wypłacenie dotacji jest uzależnione. Zatem jest to analogiczne unormowanie jak to zawarte w art. 31 Prawa łowieckiego. Dodatkowo należy wskazać, że sama kwota czynszu dzierżawnego należnego za dzierżawę obwodu łowieckiego określana jest w umowie cywilnoprawnej. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do ceny stosunków cywilnoprawnych, a w związku z tym nie może dokonywać oceny zgodności zapisów tej umowy z przepisami prawa. W konsekwencji sąd administracyjny nie może badać, czy wysokość kwoty czynszu ustalona w umowie, a następnie przekazana nadleśnictwu jest zgodna z prawem, a tym samym czy zasadne są jakiekolwiek potrącenia dokonywane z tej kwoty. Wobec tego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy p.p.s.a. skargę należało odrzucić.