II SA/Ol 89/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Irena Szczepkowska (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" r. w przedmiocie zasiłku okresowego: oddala skargę. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., po rozpatrzeniu wniosku H. P., decyzją z dnia 19 listopada 2003 r. wydaną z powołaniem się na art. 3 pkt 5, art. 31 ust. l pkt 3 i art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) odmówił wnioskodawczyni przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego. Organ I instancji ustalił, że H. P. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dorosłym synem, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, obecnie rodzina nie posiada żadnego stałego źródła dochodu. Odmowę przyznania zasiłku okresowego organ uzasadnił brakiem środków finansowych na realizację zadań zleconych o charakterze fakultatywnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. P., decyzją z dnia 23 grudnia 2003 r. Nr "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy, powołując się na treść art. 31 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zwrócił uwagę, iż zasiłek okresowy jest świadczeniem fakultatywnym przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ pomocy społecznej może zatem, ale nie musi przyznać tego rodzaju świadczenia. Nie oznacza to jednak, że o jego przyznaniu lub odmowie przyznania decydować może w sposób całkowicie dowolny. Każda decyzja musi być poprzedzona przeprowadzeniem przez organ wnikliwego postępowania wyjaśniającego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżona decyzja organu I instancji odpowiada przedstawionym wymogom. Organ II instancji przyznając, że sytuacja materialna rodziny H. P. kwalifikuje do udzielenia pomocy z opieki społecznej, wskazał jednak, że organ pomocy, stosownie do art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, uwzględnia potrzeby rodziny, jeżeli odpowiadają one możliwościom pomocy społecznej. Opierając się na informacji podanej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, zgodnie z którą z uwagi na brak środków finansowych na realizację zadań zleconych o charakterze fakultatywnym nie jest możliwe udzielenie pomocy wnioskodawczyni w formie zasiłku okresowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do rozpatrzenia odwołania H. P. zgodnie z jej żądaniem. Ponadto organ odwoławczy nadmienił, iż organ pomocy społecznej, biorąc pod uwagę ciężką sytuację rodziny, przyznał H. P. z urzędu zasiłek celowy w łącznej wysokości 140 zł oraz pomoc rzeczową w formie paczki żywnościowej. Na powyższą decyzję H. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której opisała swoją bardzo trudną sytuację zdrowotną i materialną. Podała m.in., iż od listopada 2003 r. oczekuje pomocy w kwocie 270 zł na naprawę pralki i w kwocie 400 zł na leczenie zębów. Nadmieniła, ze od października 2003 r. złożyła w organie pomocy społecznej 30 podań o przyznanie pomocy. Skarżąca twierdzi, iż ciągle otrzymuje decyzje odmowne w sprawie przyznania zasiłku okresowego. Według skarżącej systematyczna pomoc jest udzielana osobom nadużywającym alkoholu oraz samotnym matkom pobierającym alimenty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenia podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając kwestionowaną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem Sąd uznał, iż nie narusza ona zarówno przepisów prawa materialnego, ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organy wydające decyzje w niniejszej sprawie dysponowały stosownym materiałem dowodowym, właściwie go rozpatrzyły, a wydana decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. W stanie prawnym obowiązującym w czasie wydawania decyzji przez organy administracji obu instancji, uprawnienia osoby ubiegającej się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej ustalane były na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z zm.), która przewidywała świadczenia obligatoryjne i świadczenia fakultatywne. Do świadczeń obligatoryjnych przyznawanych w przypadku spełnienia określonych ustawowo przesłanek należał m.in. zasiłek stały, czy zasiłek stały wyrównawczy. Natomiast w przypadku zasiłku celowego będącego świadczeniem fakultatywnym, nie istniał obowiązek jego przyznania, nawet jeśli spełnione zostały określone warunki. Odmowa przyznania tej formy pomocy mogła być spowodowana innymi okolicznościami. W niniejszej sprawie, organy nie kwestionując bardzo trudnej sytuacji skarżącej, nie przyznały tej formy pomocy z uwagi na brak środków finansowych na zadania zlecone o charakterze fakultatywnym. W takim przypadku nie można zarzucić organom, że odmawiając skarżącej przyznania zasiłku celowego przekroczyły granice uznania administracyjnego. Jak słusznie podkreśliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wydanie decyzji przyznającej świadczenie bez możliwości jej realizacji byłoby bezcelowe. Zarzuty skargi sprowadzające się do twierdzenia o nieprawidłowym przyznawaniu pomocy finansowej nie mogą być - z uwagi na zakres uprawnień sądu - przedmiotem badania w tej sprawie. Kwestie związane z działalnością organu pomocy społecznej m.in. dotyczące przyznawania środków z jego funduszy mogą być zbadane i wyjaśnione przez organ sprawujący nadzór nad pracą ośrodka, sąd administracyjny takiego nadzoru nie sprawuje. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.