II SA/Ol 892/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-12-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca wysokie koszty leczenia i rehabilitacji niepełnosprawnego dziecka, konieczność utrzymania gospodarstwa domowego oraz prowadzenie wielu innych spraw sądowych, uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w całości, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca wysokie wydatki na leczenie i rehabilitację syna, bieżące koszty utrzymania rodziny oraz prowadzenie wielu innych spraw sądowych, uniemożliwia mu poniesienie nawet częściowych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dochody rodziny nie pokrywają podstawowych wydatków, a posiadany majątek (mieszkanie, samochód) jest niezbędny do zaspokojenia podstawowych potrzeb i realizacji celów terapeutycznych.
Stan faktyczny
Skarżący I. Z. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej. Wskazał, że jest emerytem, na utrzymaniu ma niepełnosprawnego syna wymagającego leczenia i rehabilitacji, a jego żona nie pracuje. Wydatki na dziecko są wysokie, a dochody rodziny niewystarczające na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Skarżący prowadzi jednocześnie wiele innych spraw sądowych. Po analizie przedłożonych dokumentów i oświadczeń, sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych w całości.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Z. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie regulaminów korzystania z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]" I. Z., zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych, podniósł, iż jest emerytem posiadającym na wychowaniu niepełnosprawnego syna, wymagającego ciągłego leczenia i rehabilitacji. Żona, sprawująca opiekę nad synem, nie pracuje. Wydatki związane z rehabilitacją i leczeniem dziecka są bardzo duże i wynoszą około "[...]" miesięcznie. W konsekwencji, poniesienie kosztów sądowych nie jest możliwe. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Majątek rodziny stanowią mieszkanie i samochód osobowy marki "[...]" (rocznik "[...]"). Źródłami jej dochodu są emerytura i renta socjalna. Do wniosku załączone zostały zaświadczenie o wysokości dochodów skarżącego i jego żony uzyskanych w 2008 r. oraz roczne obliczenia podatku skarżącego i jego syna za ten rok (PIT-40A), a także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna. W odpowiedzi na wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych skarżący przedłożył oświadczenie z dnia "[...]" wraz z wyciągami z rachunków bankowych, oświadczenie z dnia "[...]" wraz z dokumentami potwierdzającymi zakup sprzętu rehabilitacyjnego i wyciągiem z kolejnego rachunku bankowego oraz zaświadczenie z banku dotyczące transakcji i salda na tym rachunku. Z przedłożonych oświadczeń i dokumentów źródłowych wynika, iż na koszty rehabilitacji i leczenia syna składają się wydatki na zakup sprzętu rehabilitacyjnego, medykamenty oraz dojazdy do lekarzy i ośrodków rehabilitacyjnych. Dodatkowo, "[...]" skarżący ponosi koszty turnusu rehabilitacyjnego w wysokości około "[...]", a pieniądze na ten cel gromadzi na oddzielnym rachunku bankowym, korzystając z nich z przeznaczeniem na inny cel tylko w ostateczności. Średnie miesięczne wydatki bytowe rodziny wynoszą około "[...]" i są przeznaczane na opłacenie mieszkania, energii i gazu, telewizji, Internetu i telefonów, kosztów wyżywienia, środków higieny, lekarstw, odzieży, podręczników i przyborów szkolnych oraz na utrzymanie samochodu. Skarżący występuje systematycznie do "[...]" o zapomogi pieniężne. W 2009 r. otrzymał zapomogi na łączną kwotę "[...]". "[...]". Z tytułu opieki nad synem żona skarżącego otrzymuje świadczenia rodzinne w wysokości około "[...]" miesięcznie. Na podstawie przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych stwierdzono, że emerytura skarżącego wynosi "[...]", natomiast renta socjalna – "[...]". Dodatkowo z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia "[...]", złożonego w sprawie o sygn. akt "[...]", wynika, iż nie prowadzi on już wspólnego gospodarstwa domowego z żoną, a w wyniku postanowienia sądowego z dnia "[...]" i ustalenia separacji małżeńskiej ponosi dodatkowo koszty alimentów w wysokości "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, możliwości finansowe wnioskodawcy, z drugiej zaś wysokość obciążeń finansowych, jakie musi on ponieść w konkretnym postępowaniu. W sytuacji, gdy wnioskodawca prowadzi jednocześnie wiele spraw sądowych uwzględnić należy również wysokość obciążeń finansowych, jakie pojawiły się lub mogą pojawić się w tych innych sprawach. W niniejszej sprawie, uwzględniając fakt prowadzenia obecnie przez skarżącego "[...]" ponad "[...]" spraw sądowych, stwierdzić należy, iż przedstawiona przez niego sytuacja materialna jego rodziny uzasadnia twierdzenie, że środki pieniężne, którymi dysponuje, nie są wystarczające na pokrycie chociażby części kosztów sądowych związanych z ich prowadzeniem. Zauważyć należy, iż sytuacja ta jest na tyle zła, że dla zaspokojenia wszystkich potrzeb rodziny, w tym w szczególności związanych z koniecznym leczeniem i rehabilitacją syna, zmusza skarżącego do ciągłego występowania o świadczenia socjalne do "[...]". Dochody rodziny nie są bowiem wystarczające na pokrycie wszystkich jej podstawowych wydatków. Skarżący nie posiada ponadto środków majątkowych, które umożliwiłyby mu poniesienie kosztów sądowych. Mieszkanie służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jego rodziny, natomiast samochód jest niezbędny do przewozu syna na rehabilitację. Tym samym, za uzasadnione uznać należy zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło