II SA/Ol 892/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 892/20 na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier hazardowych postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r. (sygn. akt II SA/Ol 892/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę wniesioną przez A. W. (dalej jako: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier hazardowych. Skarżący w przepisanym terminie złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku, zaś odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 8 czerwca 2021 r. (k. 64 akt sądowych). Pełnomocnik skarżącego, będący adwokatem, wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku 7 lipca 2021 r. (data nadania pocztowego). Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 12 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej w kwocie 1.500 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi kasacyjnej poprzez zgłoszenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy – zgodnie z art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Zarządzenia te zostały wysłane jedną przesyłką adresowaną do pełnomocnika skarżącego, która została przez niego odebrana osobiście 30 lipca 2021 r. (k. 81 akt sądowych). W wyznaczonym terminie został uiszczony wpis sądowy, natomiast nie zgłoszono wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie ani nie złożono oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W związku z tym, postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Ol 892/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 178 p.p.s.a., odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną z powodu nieuzupełnienia braku formalnego. Powyższe postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 7 września 2021 r. (k. 122 akt sądowych). Następnie w dniu 13 września 2021 r. do tut. Sądu wpłynęło zażalenie na postanowienie z dnia 31 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Ol 892/20) wraz z wnioskiem pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej od wyroku tut. sądu poprzez zawarcie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z przedmiotowym wnioskiem. Nadto zgłoszony został wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (karta 119 akt sądowych). W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że wezwania takiego nigdy nie otrzymał, a o fakcie wezwania go do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej dowiedział się wraz z doręczeniem mu w dniu 2 września 2021 r. postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 26 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Ol 922/20). Podniósł, że w postanowieniu tym wskazano, iż w dniu 30 lipca 2021 r., osobiście odebrał przesyłkę z zarządzeniem do uzupełnienia braków formalnych, jednak zarządzenie to dotyczyło jedynie braków fiskalnych skargi kasacyjnej, które zostały uzupełnione w terminie. Wbrew ustaleniom WSA w Olsztynie pełnomocnik skarżącego nigdy nie odebrał drugiego zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez zamieszczenie w niej wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Dodał, że w pozostałych dwóch sprawach skarżącego o sygn. akt II SA/Ol 922/20 oraz sygn. akt II SA/Ol 907/20 również otrzymał wyłącznie wezwania do uiszczenia wpisów sądowych. Zaznaczył przy tym, że wszystkie otrzymane przez pełnomocnika skarżącego zarządzenia zostały podpisane przez tego samego sekretarza sądowego, co wskazuje na możliwy błąd pracownika Sądu, który omyłkowo nie zamieścił przedmiotowego wezwania. Jednocześnie podkreślił, że gdyby otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniesionych skarg kasacyjnych z całą pewnością dokonałby ich uzupełnienia, skoro uiścił wpisy sądowe, zwłaszcza że wpisy te zostały określone na znaczną kwotę. Tym samym, w ocenie pełnomocnika skarżącego uchybił on terminowi do uzupełnienia przedmiotowego braku formalnego skargi kasacyjnej bez swojej winy, gdyż faktycznie nie został wezwany do jego usunięcia. W doręczonej mu przesyłce nie zamieszczono bowiem wezwania do uzupełnienia skargi kasacyjnej o wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2021 r. sygn. akt II GZ 351/21 uchylono postanowienie tut. Sądu z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/ Ol 892/20 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, stwierdzając, że "dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotce pisma (karta akt sądowych - nr 81), lub ich nie zawierała - jak twierdzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które można jedynie uprawdopodobnić." Dalej NSA wskazał, że "Prawdopodobne jest, że przesyłka sądowa z niewyjaśnionych przyczyn nie zawierała wezwania do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Zaistniałe wątpliwości nie mogą obciążać strony, która dopełniła pozostałych obowiązków wynikających z nadesłanej korespondencji (...). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie trzeba wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie, co wynika z art. 85 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a. W orzecznictwie podnosi się jednak, że zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z brzmieniem art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Przy czym, w myśl art. 86 § 2 p.p.s.a., przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Z kolei, jak stanowi art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wniosek o przywrócenie terminu będzie wnioskiem niedopuszczalnym, gdy wystąpi brak ustawowych warunków jego dopuszczalności, co będzie miało miejsce w następujących sytuacjach: gdy uchybienie terminu nie powoduje dla strony postępowania sądowoadministracyjnego ujemnych skutków w zakresie tego postępowania; gdy wniosek dotyczy terminu, który nie podlega przywróceniu (np. wniosek o przywrócenie terminu materialnoprawnego), albo też terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowoadministracyjnego (np. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwrot kosztów postępowania); gdy nie nastąpiło uchybienie terminowi; gdy wniosek nie dotyczy terminu procesowego; gdy z uwagi na stan sprawy przywrócenie terminu stało się nieaktualne (vide: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021, oraz powołane tam orzecznictwo i literatura). W rozpoznawanej sprawie, co wynika z uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 22 października 2021 r. sygn. II GZ 351/21 nie miało miejsca uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, albowiem w terminie otwartym do wykonania wezwania Sądu, pełnomocnik skarżącego nie otrzymał wskazanego wezwania do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oświadczenia o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, skoro jak wskazano w powołanym postanowieniu NSA " prawdopodobnie z niewyjaśnionych przyczyn przesyłka sądowa nie zawierała zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej." Skoro z akt sprawy wynika, że nie uprawdopodobniono aby pełnomocnik skarżącego otrzymał zarządzenie wzywające go do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej, a jednocześnie w dniu 9 września 2021 r. (karta 120 akt sądowych) złożono wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, to nie zachodzi już konieczność wdrażania trybu wzywania pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie oświadczenia o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wobec tego skardze kasacyjnej zostanie nadany dalszy bieg. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał wniosek skarżącej o przywrócenie terminu za niedopuszczalny z mocy ustawy i na podstawie art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. orzekł o jego odrzuceniu, skoro z uwagi na okoliczności tej sprawy przywrócenie terminu stało się nieaktualne.