II SA/Ol 9/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-01-30

Skład orzekający: Beata Jezielska, Marzenna Glabas, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia może zostać wydana pomimo braku akceptacji lokalnego społeczeństwa i czy organ ma obowiązek powołać biegłego w celu weryfikacji ustaleń raportu oddziaływania na środowisko, jeśli strona kwestionuje jego rzetelność?
Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest etapem wstępnym i określa jedynie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagania minimalizujące negatywne skutki. Brak akceptacji lokalnego społeczeństwa nie stanowi podstawy do odmowy wydania takiej decyzji. Organ nie ma obowiązku powoływania biegłego do weryfikacji raportu oddziaływania na środowisko; jeśli strona kwestionuje jego ustalenia, powinna przedstawić własny kontrraport sporządzony przez specjalistów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy L. określającą środowiskowe uwarunkowania dla budowy fermy indyków. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. hałasu, emisji substancji szkodliwych, wpływu na środowisko naturalne, gospodarki wodno-ściekowej i obornika, a także braku uwzględnienia ich uwag i opinii mieszkańców. Organy administracji uznały, że inwestycja spełnia wymogi ochrony środowiska, a raport oddziaływania na środowisko jest rzetelny i kompletny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. S., K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę. Decyzją Wójta Gminy L. z dnia "[...]", na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 oraz art. 85 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 353 – tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji - dalej jako: u.i.o.ś.) oraz § 2 ust. 1 pkt 51 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016r., poz. 71 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M.T., określono środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech parterowych budynków o łącznej obsadzie 24,75 tys. indyków wraz z infrastrukturą na działkach nr "[...]" i "[...]" obręb L., gmina L. W decyzji określono szczegółowo rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, a także określono wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności w projekcie budowlanym. Wskazano, że charakterystykę całego przedsięwzięcia stanowi załącznik nr 1 do przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu podano, że decyzja została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z uchyleniem poprzedniej decyzji z dnia "[...]" przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. rozstrzygnięciem z dnia "[...]". Podano, że główne uchybienie organu I instancji dotyczyło kwestii braku udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu. Podniesiono, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. oraz wymienione jest w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r. poz. 71 ze zm.), mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W toku postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w I. opinią sanitarną z dnia "[...]" wyraził pozytywną opinię w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych w sprawie realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki realizacji przedsięwzięcia. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. postanowieniem z dnia "[...]" uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji. Ustalono, że na obszarze wnioskowanej inwestycji brak jest aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. Natomiast w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L. teren położony jest w obszarze rolniczej przestrzeni produkcyjnej, prowadzenia działalności rolniczych oraz zalesień. Wskazano, że obiekty powstaną na działkach nr "[...]" i "[...]", których łączna powierzchnia wynosi 14,87 ha, a w ich skład wchodzą grunty orne IV (a i b) i V klasy, użytki rolne zabudowane i pastwiska trwałe. Teren przeznaczony pod inwestycję bezpośrednio otaczają tereny rolne. Najbliższy budynek mieszkalny znajduje się w odległości ok. 130m w od granicy działki nr "[...]", a pozostałe budynki mieszkalne w zabudowie zagrodowej znajdują się w odległościach około 300m, 370m i 400m od miejsca potencjalnego posadowienia budynków inwentarskich. W ocenie organu zarzut zbyt bliskiej lokalizacji inwestycji w odniesieniu do innych gospodarstw i domów jest niezasadny, gdyż kwestia odległości od granic działek i budynków mieszkalnych planowanej inwestycji w rozumieniu Prawa budowlanego może być analizowana w trakcie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę. Wybrany wariant lokalizacyjny, zaproponowany przez inwestora, z wentylacją dachową i szczytową umieszczoną w ścianie północno-wschodniej, położenie 3 budynków w północno-wschodnim narożniku działki nr "[...]" i "[...]" i pozostawienie pozostałego obszaru w użytkowaniu rolniczym, minimalizuje teren wyłączony z upraw rolnych, a jednocześnie nie wymaga wycięcia drzew i krzewów. Wskazano, że wybrany wariant najmniej ingeruje w melioracje położone na działce, jak i w stan czystości powietrza w najbliższym otoczeniu i zdaniem organu jest to wariant najbardziej korzystny dla tego przedsięwzięcia. Ponadto w uzupełnieniu do raportu z dnia "[...]" zaproponowano ograniczenie powierzchni wychowu drobiu w stosunku do poprzednich założeń, nie zmieniając przy tym początkowej liczby wstawianych indyków, co będzie miało wpływ na zagęszczenie obsady. Organ wskazał, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach trudno odnosić się do kwestii związanej ze wzmożonym ruchem samochodów ciężarowych drogą gminną, bowiem kwestia ta będzie analizowana w trakcie ewentualnej procedury wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Podniesiono także, iż przedłożona przez inwestora dokumentacja (raport oddziaływania i uzupełnienie raportu), w tym wskazane rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne wskazują, że przedsięwzięcie będzie realizowane i eksploatowane w sposób zabezpieczający powietrze oraz środowisko gruntowo-wodne przed nadmiernym zanieczyszczeniem. Co prawda planowana ferma drobiu może powodować uciążliwości zapachowe, niemniej jednak w chwili obecnej brak jest uregulowań prawnych w zakresie dopuszczalnych norm substancji odorotwórczych w powietrzu atmosferycznym. Podkreślono, że jest to teren typowo rolniczy i w związku z tym organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie ogranicza wykorzystania rolniczego położonych dookoła terenów. Podano, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że spadnie wartość nieruchomości, czy też terenów wokół lub nie będzie można sprzedać działek skoro po wybudowaniu na działce inwestora planowanego przedsięwzięcia na terenach sąsiednich - polach - może być nadal prowadzona dokładnie ta sama działalność co przed jej powstaniem. Jednocześnie podkreślono, że raport sporządzono zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz z uwzględnieniem wymagań Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w I. Przedstawiona analiza poziomów stężeń emitowanych zanieczyszczeń wykazała, iż nie są przekroczone dopuszczalne poziomy określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010r. (Dz.U. Nr 16, poz. 87). Również poziom stężeń zanieczyszczeń S02 i N02 nie przekroczy dopuszczalnych poziomów substancji określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 3 marca 2008r. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1031). Uciążliwość hałasowa z uwagi na względnie duże odległości od sąsiedzkich zabudowań nie będzie odczuwalna i nie wpłynie na pogarszanie klimatu akustycznego. Analiza poziomu hałasu występującego podczas pracy wentylatorów, ruchu pojazdów po terenie fermy wykazała, że nie będzie on przekraczać dopuszczalnych norm zawartych w rozporządzeniu MŚ z dnia z dnia 14 czerwca 2007r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 112), zarówno dla pory dnia i nocy, przy zabudowie mieszkaniowej. Teren fermy położony jest poza terenami zaliczanych do obszarów Natura 2000 związanych z ochroną siedlisk ptaków poza Obszarami Chronionego Krajobrazu, rezerwatami, zaś działki inwestora położone są poza obszarami Parków Krajobrazowych. W toku działalności fermy powstaną z powierzchni dachów i utwardzonych placów ścieki deszczowe i roztopowe, które nie wymagają podczyszczenia i mogą być kierowane do gruntu właściciela działki. Natomiast do zagospodarowania obornika, jak wykazał raport oddziaływania na środowisko, powstającego na terenie przedmiotowej fermy niezbędny będzie areał ok. 255 ha gruntów ornych, a inwestor dysponuje 14,87 ha własnych gruntów ornych. W związku z tym obornik przekazywany będzie na podstawie umów rolnikom lub innym podmiotom do rolniczego zagospodarowania. Zaznaczono, iż obecnie inwestor posiada oświadczenia rolników o odbiorze obornika i według informacji inwestora na działce nie będzie gromadzony obornik, lecz przy czyszczeniu będzie ładowany bezpośrednio na przyczepy i odbierany przez gospodarstwa. Odnosząc się do wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. zawartych w decyzji z dnia "[...]" organ I instancji wskazał, iż uzupełniono braki udziału społeczeństwa, wysyłając obwieszczenie z dnia "[...]" do stron postępowania, umieszczając je w BlP Gminy L., jak również wysyłając celem wywieszenia w gablocie ogłoszeń do sołectwa L. Organ stwierdził, iż na podstawie przedłożonych dokumentów oraz uzyskanych uzgodnień. Uwzględnienie nałożonych niniejszą decyzją warunków, powinno zabezpieczyć środowisko przed ewentualnym negatywnym wpływem ze strony planowanego przedsięwzięcia. Podkreślono, że organ uznał za udowodnione wszystkie fakty, o których mowa w treści wymienionych wyżej dokumentów, tj. oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyjaśnieniach do raportu, a materiał dowodowy jest kompletny, w szczególności zawiera już aktualnie (po jego uzupełnieniu przez wnioskodawcę) wszystkie elementy i dane, których zgromadzenie jest warunkiem pozwalającym na poczynienie właściwych ocen w zakresie środowiskowych uwarunkowań realizacji objętego wnioskiem przedsięwzięcia, przez co zawartość ta może być uznana za zgodną z wymogami przepisów określających wymagania, co do treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto w ocenie organu zawartość materiału dowodowego jest prawidłowa merytorycznie i logiczna, zaś wszystkie zawarte w tym materiale treści zostały sformułowane w sposób profesjonalny i z uwzględnieniem wymogów specjalistycznej wiedzy. Organ zaznaczył, iż ze zrozumieniem odnosi się do obaw mieszkańców żyjących w obrębie planowanej inwestycji, jednakże, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazał, iż nieprzychylność lokalnej społeczności w stosunku do powstania planowanej inwestycji w świetle uregulowań wynikających z ustawy u.i.o.ś. nie może stanowić przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli K. i J.S. Wskazali, iż wbrew twierdzeniom inwestora nie były robione pomiary hałasu, a ich posiadłość znajduje się 100m od planowanej inwestycji i hałas znacząco będzie im przeszkadzał, jak również innym pobliskim mieszkańcom. Dodali, że ich nowo postawiony dom znacznie straci na wartości. Podnieśli, iż inwestor nie wskazał na cieki wodne wybijające na planowanym pod inwestycję terenie. Podali, że planowany obiekt ma powstać 1,6km od obszaru Natura 2000, niedaleko znajduje się też Chroniony Krajobraz Dolnej Doliny D., a okoliczne tereny stanowią ostoję dla stad żurawi i dzikich gęsi. W ocenie odwołujących, wbrew stanowisku RDOŚ, gazy, pyły i duża emisja azotu pogorszy stan krajobrazu obok planowanej inwestycji, zwłaszcza, że jest to bardzo duży obszar lasów i sadów owocowych. Ponadto z trzech stron terenu, na którym ma powstać planowana inwestycja, są rozprowadzone drenaże odprowadzające wody do rzeki, a inwestor zasypał te odprowadzenia i nieodprowadzona woda pozalewa pobliskie działki. Podniesiono również, iż organ nie liczy się z opinią mieszkańców i nie wspiera ich małych gospodarstw pokoleniowych, tylko dąży do powstania wielkiego przemysłu drobiarskiego. Odwołujący wskazali także na duże ilości obornika, które w ocenie odwołujących okoliczni mieszkańcy, mimo podpisanych umów na odbiór, nie będą w stanie odebrać ani stosować zgodnie z prawem. Podnieśli również, iż dojazd do planowanej inwestycji będzie bardzo uciążliwy i niebezpieczny, gdyż droga gminna jest wąska – nie ma wymaganych 4m i nie jest naprawiana od lat, a wzmożony ruch samochodów ciężarowych będzie dodatkowo niebezpieczny. Podkreślili, iż nie chcą zgodzić się na budowę kurników, gdyż ich eksploatacja spowoduje stałe i codzienne uciążliwości dla mieszkańców polegające na nadmiernym stężeniu gazów i pyłów wyrzucanych przez urządzenia wentylacyjne, w tym szczególnie szkodliwy dla zdrowia amoniak i siarkowodór oraz nieuniknionej emisji fetoru rozprzestrzeniającego się na obszarze całej miejscowości i na pobliskich terenach. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, że postępowanie toczące się w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Nie jest to postępowanie w przedmiocie udzielenia decyzji o warunkach zabudowy, czy pozwolenia na budowę, lecz stanowi dopiero etap poprzedzający postępowanie w powyższym zakresie. Wskazano, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony mają możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. W przedmiotowej sprawie żadna ze stron postępowania, w tym także odwołujący się, nie przedstawili innego dowodu, tzn. kontrraportu sporządzonego przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autor raportu przedłożonego przez inwestora, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Wskazano, że przedłożony przez inwestora raport spełnia wymogi formalne oraz sporządzony został w sposób rzetelny, a jego wnioski są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych. Raport ten musiał zatem zostać przyjęty przez organy jako podstawowy dowód. Jednocześnie podniesiono, iż w ramach prowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji uzyskał pozytywną opinię sanitarną Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w l. w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych i zdrowotnych w sprawie realizacji przedsięwzięcia określonego wnioskiem inwestora oraz pozytywne uzgodnienie realizacji tego przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. Warunki określone zarówno przez organ sanitarny, jak i organ ochrony środowiska zostały zawarte w zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 82 ust. 1 u.i.o.ś. Z przedłożonego do akt sprawy raportu wraz z charakterystyką projektowanego przedsięwzięcia oraz stanowisk organów ochrony środowiska i ochrony sanitarnej w zakresie uzgodnienia i opinii wynika, że planowane przedsięwzięcie będzie realizowane i eksploatowane w sposób zabezpieczający powietrze oraz środowisko gruntowo-wodne przed nadmiernym zanieczyszczeniem. Oceny wpływu hodowli drobiu na stan powietrza atmosferycznego dokonano na podstawie średniorocznych i godzinowych stężeń amoniaku i siarkowodoru oraz pyłu. W trakcie prowadzonej działalności podejmowane będą działania zmierzające do ograniczania uciążliwości zapachowych powstających z prowadzonej hodowli, np. poprzez utrzymywanie czystości i higieny w budynkach inwentarskich oraz stosowanie zbilansowanych pasz (przyczyniających się do ograniczania wydalania azotu z odchodami, co wpłynie na ograniczenie emisji amoniaku i innych związków azotowych). Stosowane będą również dodatki do pasz lub preparaty wiążące amoniak w ściółce, ograniczające o co najmniej 50% emisję amoniaku zawartego w gazach odlotowych. Modelowanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń z terenu planowanego przedsięwzięcia wykonano na podstawie metodyki określanej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. Nr 16 poz. 87). Przedstawiona w raporcie analiza poziomów stężeń amoniaku, emisji pyłu i pozostałych zanieczyszczeń wykazała, że nie będą przekraczać dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu - określonych w cytowanym rozporządzeniu. Odnosząc się do zarzutu braku pomiaru hałasu wskazano, że przedstawiony przez inwestora raport zawiera analizę rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku, zaś z analizy wyników obliczeń akustycznych wynika, że hałas emitowany z terenu inwestycji, zarówno w porze dnia jak i nocy, będzie niższy od normatywnego i nie przekroczy określonych przepisami prawa wartości dopuszczalnych dla terenów zabudowy jednorodzinnej. Jednocześnie wskazano, iż miejsce lokalizacji przedsięwzięcia nie jest objęte formą ochrony przyrody w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, a najbliższe obszary Natura 2000 to obszar o znaczeniu dla Wspólnoty Dolina D. znajdujący się w odległości około 1,6 km od miejsca realizacji inwestycji. Ponadto z analizy raportu wynika, że przewidywane uciążliwości wynikające z realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia będą ograniczone jedynie do terenu stanowiącego własność inwestora. Nie zachodzi więc prawdopodobieństwo znaczącego oddziaływania na wskazany obszar ochrony. Działka, na której planowana jest inwestycja nie leży w obrębie Głównych Zbiorników Wód Podziemnych, a najbliższy zbiornik GZWP nr "[...]" I. znajduje się ponad 6 km na północny - zachód. W kwestii zagospodarowania obornika wyjaśniono, że zgodnie z aneksem do raportu niezbędny areał do zagospodarowania powstającego obornika z planowanego przedsięwzięcia wynosi 255 ha. Z przedłożonych oświadczeń rolników wynika, iż dysponują oni areałem o łącznej powierzchni 244,41 ha, natomiast inwestor jest właścicielem około 14,87 ha. Z powyższego wynika zatem, że powstający w wyniku hodowli indyków obornik zostanie zagospodarowany w ramach obowiązujących przepisów. Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone z udziałem wszystkich stron postępowania i społeczeństwa, którym umożliwiono składanie wniosków i wyjaśnień. W ocenie Kolegium stanowisko społeczeństwa, przedstawione w piśmie z dnia 10 grudnia 2016r., że planowane przedsięwzięcie wiąże się z negatywnym wpływem na ludzi i środowisko, nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skargę na powyższą decyzję wnieśli K. i J. S., domagając się jej uchylenia w całości oraz ewentualnie uchylenia także decyzji organu pierwszej instancji. Wnieśli o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska na okoliczność stwierdzenia, czy ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko są zgodne z prawem i odpowiadają rzeczywistości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie: 1) przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez szereg uchybień natury procesowej, w szczególności naruszenie zasady dwuinstancyjności, zasad sporządzania uzasadnienia zaskarżonej decyzji, brak oceny prawnej ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz w jego uzupełnieniu, brak ustosunkowania się do zarzutów odwołań i uwag mieszkańców; 2) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie przez organy wszelkich niezbędnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu weryfikacji raportu przedłożonego przez inwestora, wobec krytycznych uwag i wniosków mieszkańców i kategorycznego sprzeciwu dla planowanej inwestycji. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż Kolegium nie odniosło się do zarzutów zawartych w odwołaniu, jak również w żaden sposób nie dokonało oceny uwag i wniosków zgłaszanych w związku z udziałem społeczeństwa w pismach z dnia 14 września 2016r., 20 grudnia 2016r. oraz 10 kwietnia 2017r., a także nie zbadało w sposób wyczerpujący i rzetelny ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, jak i nie odniosło się do informacji wynikających z postanowienia uzgodnieniowego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w I., stwierdzając jedynie, że postępowanie toczyło się z udziałem społeczeństwa. Nie wskazano, jakie są wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione, bądź odrzucone uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Nie rozpoznano merytorycznie zgłoszonych uwag i tym samym, nie zagwarantowano realnego uczestnictwa społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Ponadto nie dokonano jakiejkolwiek oceny prawnej ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz w jego uzupełnieniu mimo, iż raport ten nie ma cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a. i podlega ocenie jak każdy dowód w sprawie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Zarzucono, że Kolegium nie dokonało merytorycznej oceny prawidłowości ustaleń (obliczeń) zawartych w raporcie, zwłaszcza tych, dotyczących zagrożeń związanych z emisją różnych substancji w wartościach niedopuszczalnych. Zaskarżona decyzja nie zawiera również oceny przedstawionych w raporcie ustaleń dotyczących wpływu przedsięwzięcia na klimat akustyczny, a przede wszystkim nie zbadano i nie zweryfikowano czy ustalenia zawarte w raporcie są zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zarzucono, że organ nie dokonał oceny wpływu przedsięwzięcia na gospodarkę wodno-ściekową, gospodarkę odpadami oraz na biosferę i walory krajobrazowe. Zdaniem skarżących, lakoniczna decyzja nie pozwala na ustalenie co było podstawą przyjęcia przez organ II instancji dopuszczalności wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Podkreślono, iż raport oddziaływania na środowisko podlega jako dowód ocenie. W ocenie skarżących organy powinny z urzędu wydać postanowienie o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego w celu weryfikacji ustaleń zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora, gdyż organy były świadome społecznego oporu przeciwko inwestycji i zdawały sobie sprawę, że strony występują bez profesjonalnych pełnomocników. Ponadto to organy, a nie strony, są zobowiązane do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a następnie dokonania oceny, czy dana okoliczność została w sprawie udowodniona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, iż wbrew zarzutom skarżącym dokonano oceny podstawowego dowodu, jakim jest raport o oddziaływaniu na środowisko. Wskazano również, iż Kolegium w zaskarżonej decyzji w sposób szczegółowy odniosło się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, udzielając pełnej odpowiedzi w każdej kwestii. Wyjaśniono także, że Kolegium nie jest organem uprawnionym do merytorycznej oceny raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki, dlatego też ocena raportu może dotyczyć tylko tego, czy jest wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu art. 52 u.i.o.ś. Wskazano, że sama nieprzychylność lokalnego społeczeństwa w stosunku do powstania planowanej inwestycji nie może stanowić przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań. Przepisy u.i.o.ś. nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag oraz wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępnie należy wyjaśnić, że Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania - M. T. o odroczenie terminu rozprawy, gdyż nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (art. 107 p.p.s.a.), a nieobecność pełnomocnika na rozprawie z powodu przebywania na urlopie nie jest nadzwyczajnym wydarzeniem lub przeszkodą, której nie można przezwyciężyć w rozumieniu art. 109 p.ps.a. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stosownie do treści art. 71 ust. 1 u.i.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 u.i.o.ś.). Należy podkreślić, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest jedynie etapem wstępnym dla postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji i nie upoważnia do rozpoczęcia jakichkolwiek robót budowlanych czy planowanej działalności, lecz sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 czerwca 2017r., sygn. akt II SA/Go 169/17, LEX nr 2320909). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa zatem wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. Podnieść należy, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 u.i.o.ś.). Ponadto w myśl art. 80 u.i.o.ś. jeśli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ wydaje decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych, biorąc pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 u.i.o.ś, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone oraz po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W ocenie Sądu decyzja wydana w niniejszej sprawie spełnia powyższe wymogi. Przed wydaniem decyzji organ uzyskał stosowne uzgodnienie i opinię, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 u.i.o.ś. Postępowanie zostało przeprowadzone przez organ z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 79 ust. 1 u.i.o.ś. Natomiast uzasadnienie kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia wymogi przewidziane w art. 82 ust. 1 u.i.o.ś., bowiem zawiera wszystkie elementy tam określone. Organ dokonał dokładnej analizy zgromadzonych w toku postępowania dowodów, w tym uwzględnił stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Uwzględniono także – wbrew zarzutom skargi – wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Zarówno decyzja organu I instancji, jak i organu odwoławczego zawierają uzasadnienia, w których szczegółowo omówiono poszczególne aspekty planowanej inwestycji i przeanalizowano je pod kątem obowiązujących przepisów. Przy czym Sąd całkowicie podziela stanowisko organów, że przedmiotowa inwestycja spełnia wszystkie wymogi określone w powołanych przepisach, a w związku z tym brak było podstaw do odmowy wydania decyzji wnioskowanej przez inwestora. Jak bowiem słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takiej podstawy nie może stanowić fakt, że inwestycja budzi sprzeciw części członków społeczności lokalnej, w tym przeze wszystkim skarżących. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że organy dokonały oceny inwestycji w zakresie kwestionowanym przez skarżących. Szczegółowo bowiem omówione zostały wyniki raportu oddziaływania na środowisko zarówno co do emisji hałasu, jak i substancji zapachowych, słusznie przy tym wskazując, że w odniesieniu do tych ostatnich brak jest norm określonych przepisami prawa. Niezasadny jest zarzut, że nie dokonywano pomiaru hałasów. Raport dotyczy inwestycji, która dopiero ma być zrealizowana, w związku z tym nie może opierać się na dokonanych pomiarach, a jedynie na określeniu tych parametrów przez osobę sporządzająca raport. Jednakże zarówno w raporcie, jak i uzasadnieniu decyzji szczegółowo opisano, jakie urządzenia będą źródłem hałasu, a w związku z tym w jaki sposób ustalono wielkość jego emisji. Podobnie szczegółowa analiza dotyczy do emisji amoniaku, pyłu i innych zanieczyszczeń. Wskazać przy tym należy, że Sąd całkowicie podziela zawarte w skardze rozważania co do szczególnej mocy dowodowej raportu oddziaływania na środowisko, a także zacytowane w skardze poglądy zwarte w orzeczeniach sądów administracyjnych. Jak słusznie podają skarżący szczególna moc dowodowa wynika przede wszystkim z kompleksowości spojrzenia na przedsięwzięcie i analizy aspektów technologicznych, prawnych, organizacyjnych i logistycznych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Wprawdzie inne strony biorące udział w postępowaniu administracyjnym mają możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności tego dowodu, ale podważenie ustaleń raportu mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych, tzw. kontrraportu, sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Jak wskazano przy tym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2014r. (sygn. akt II OSK 2564/12, dostępny w Internecie) warunków kontrraportu nie spełnia pismo zawierające krytyczne uwagi do wybranych elementów sporządzonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jednakże błędne jest stanowisko skarżących, że to organ powinien powołać biegłego celem weryfikacji ustaleń zawartych w raporcie. Wprawdzie na organie administracji ciąży - wynikający z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko regulowane jest przepisami u.i.o.ś., które mają charakter szczególny w stosunku do przepisów kodeksowych. Przepisy te nie dają podstawy do weryfikowania ustaleń raportu przez biegłego, powołanego przez organ. Co więcej z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczonych przez samych skarżących wynika, że to strona która kwestionuje ustalenia raportu powinna przedstawić kontrraport sporządzony na jej zlecenie. W niniejszej sprawie taki dokument nie został sporządzony. W związku z tym brak jest podstaw do uznania, że analiza zawarta w raporcie odnośnie do oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko jest nierzetelna. Z powyższych względów niezasadne jest także stanowisko skarżących, że organy nie odniosły się do wszystkich twierdzeń skarżących. Dokonując bowiem oceny raportu organy odniosły się do podnoszonych przez skarżących kwestii w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko. Wyjaśnić przy tym należy, że twierdzenie skarżących o zmniejszeniu wartości ich nieruchomości spowodowanej realizacją planowanego przedsięwzięcia nie jest przedmiotem postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W związku z tym organy w ogóle nie musiały oceniać zasadności zarzutów w tym zakresie. Organy nie mogły się także odnieść do twierdzeń skarżących co do zasypanych drenaży, cieków wodnych, gospodarki obornikiem, czy też wpływu inwestycji na osiedlanie się żurawi i gęsi, gdyż twierdzenia te należy traktować jedynie w kategoriach niczym nie udokumentowanych uwag co do rzetelności raportu. Należy przy tym pokreślić, że wskazana wyżej szczególna moc dowodowa raportu wynika także z faktu, że to osoba sporządzająca raport jest w pełni odpowiedzialna za uwzględnienie danych zgodnych ze stanem faktycznym. W związku organ nie może ingerować w treść raportu i przyjęte w nim założenia. Natomiast podważanie treści raportu nie może opierać się na zarzutach natury ogólnej, czy też przypuszczeniach nie opartych na odpowiednich ocenach (badaniach) specjalistycznych. Należy przy tym zauważyć, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wyznacza jedynie środowiskowe ramy realizacji przedsięwzięcia mające na celu ochronę środowiska przy realizacji przedsięwzięcia, natomiast żaden przepis prawa nie wymaga, aby do pozytywnej decyzji konieczne było uzyskanie zgody właścicieli sąsiadujących z inwestycją nieruchomości, czy też akceptacji lokalnego społeczeństwa dla lokalizacji danego przedsięwzięcia. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło