II SA/Ol 90/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty za wydanie karty pojazdu postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia 18 marca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, J.W., powołując się na swoją sytuację materialną, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trojgiem dorosłych dzieci. Do ich majątku należą: dom jednorodzinny o powierzchni 350 m2, działka rekreacyjna, oszczędności w łącznej kwocie 325.000 zł, "[...]" samochodów osobowych oraz inne, bliżej nie określone przedmioty wartościowe. Miesięczny dochód rodziny wynosi w sumie ok. 15.000 zł. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Co do zasady to strony zobowiązane są bowiem do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji przyznanie prawa pomocy powinno być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie, przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny nie przemawia za uznaniem, że zachodzi przesłanka do zwolnienia jej od kosztów sądowych, czy to w całości, czy w części. Zauważyć należy, iż rodzina skarżącej dysponuje miesięcznym dochodem w łącznej wysokości ok. 15.000 zł, posiada znaczny majątek, a ponadto oszczędności w łącznej wysokości 325.000 zł. W tych natomiast warunkach skarżącą trudno jest uznać za osobę należącą do grona osób ubogich, które nie posiadają możliwości sfinansowania pełnych kosztów postępowania i dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Same oszczędności znacznie bowiem przewyższają koszty postępowania sądowego zarówno w sprawie niniejszej, jak i w innych prowadzonych przez skarżącą i członków jej rodziny przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. W konsekwencji stwierdzić należy, że ich poniesienie nie nastąpi z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.