II SA/Ol 90/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie radcy prawnemu A. H. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych), powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 6 marca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]", a następnie postanowieniem z dnia 29 marca 2018 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie ustanowił dla skarżącej radcę prawnego. Na podstawie tego postanowienia Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych "[...]" wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu - radcę prawnego A. H. (pismo z dnia 30 kwietnia 2018 r.). W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2018 r. (data osobistego złożenia), zatytułowanym "opinia (...) w sprawie bezprzedmiotowości wniesienia skargi kasacyjnej", wyznaczony radca prawny wniósł o "zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym według norm przepisanych, tj. 150% stawki określonej w stosownym rozdziale" oraz oświadczył, że "opłata za czynności radcy prawnego (...) nie została zapłacona w całości lub w części". Po przytoczeniu uzasadnienia wyroku z dnia 6 marca 2018 r., wyznaczony radca prawny stwierdził, że nie sposób nie zgodzić się z tym orzeczeniem, ponieważ odpowiada prawu i z tych przyczyn uznał wniesienie skargi kasacyjnej za niecelowe. Wskazał jednocześnie, że "[u]stalenie opłaty nastąpiło z uwzględnieniem: 1. stopnia zawiłości sprawy, 2. nakładu pracy 11 h, analiza przepisów prawa materialnego i procesowego wraz z orzecznictwem powstałym na kanwie podobnych spraw, 3. czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, w tym zapoznanie się z obszerną dokumentacją organu I instancji, 4. trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym akt organu I i II instancji, 5. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności, (...)." Wskazując poszczególne dni, które poświęcił na prowadzenie niniejszej sprawy, dodał, iż niezbędny czas pracy wyniósł 11 godzin. Po weryfikacji opinii przez Sąd w trybie art. 177 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej ustawą, i jej przesłaniu skarżącej, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został przekazany do rozpoznania starszemu referendarzowi sądowemu. Wskazać należy, że w świetle art. 250 § 1 ustawy, wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. W świetle § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). W świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie - z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma opłata, określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, w wysokości 240 zł. Wobec powyższego stwierdzić należy, że opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez wyznaczonego radcę prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, ustalona w oparciu o wskazane przepisy, wynosi 180 zł (240 zł x 75%). Postulat ustalenia opłaty w wyższej wysokości uznać należy za niezasadny. Zauważyć należy, że przedmiotowa opinia, której wydanie poprzedziła jedna wizyta wyznaczonego radcy prawnego w Sądzie, sprowadziła się do przytoczenia uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku i stwierdzenia, że nie sposób się z nim nie zgodzić. Forma opinii, której autor nie rozwinął o własne bardziej szczegółowe rozważania, przeczy uznaniu, że wkład pracy radcy prawnego w jej sporządzenie uzasadnia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż standardowa, szczególnie że sama sprawa, której przedmiotem jest umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, nie należy do spraw skomplikowanych pod względem prawnym. Ponadto, wbrew uwadze zawartej w opinii, akta administracyjne dotyczące stricte sprawy objętej kontrolą Sądu nie są ani obszerne, a sprawa nie wymagała również "dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności". Wszelkie zaś czynności związane z jej prowadzeniem, a polegające m.in. na zapoznaniu się z tymi aktami, uznać należy za zwykłe czynności - poprzedzające podjęcie czynności końcowej w postaci sporządzenia opinii, które nie uzasadniają ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż standardowa. Sam wyznaczony radca prawny nie wykazał też w czym przejawia się zawiłość niniejszej sprawy i zwiększony nakład pracy z jego strony, przemawiające za podwyższeniem tej opłaty. W świetle powyższego, mając na uwadze § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, w warunkach niniejszej sprawy za zasadne uznano przyznanie wyznaczonemu radcy prawnego wynagrodzenia w kwocie 180 zł, powiększonej o należny podatek VAT. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy, postanowiono jak w sentencji.