II SA/Ol 900/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-02-03

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która uzyskała prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może również liczyć na ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skoro skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zostało potwierdzone wcześniejszym postanowieniem o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to zasadne jest uwzględnienie jej wniosku o ustanowienie adwokata. Sytuacja materialna rodziny, opierająca się na rentach i zasiłkach, przy braku oszczędności i przeznaczaniu dochodów na niezbędne potrzeby, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w szerszym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca H. P. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata, powołując się na brak wiedzy prawniczej i środków finansowych. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną, wspólne gospodarstwo domowe z mężem, niskie dochody z rent i zasiłków, zadłużenie oraz konieczność leczenia męża. Wcześniej Sąd przyznał jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie nieodpłatnego przyznania prawa własności działki postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – H. P. wniosła o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu powołała się na brak wiedzy prawniczej oraz środków na zawodowego pełnomocnika z wyboru. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. W rubryce nr 7.1. w pozycji "dom" wpisała: "Pomieszczenie (...) "[...]" m2", w rubryce nr 10 – wykazała dochód własny i męża z tytułu rent i zasiłków pielęgnacyjnych w łącznej kwocie "[...]", zaś w rubryce nr 11 dodała, iż brakuje im pieniędzy, zwłaszcza na leczenie męża, i z tego powodu są zadłużeni. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. To strona tym samym powinna przekonać Sąd, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Skoro zatem strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy, to nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącej pozostaje fakt, iż w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 30 października 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu - na skutek sprzeciwu - wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, przyznał jej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa i finansowa jej 2-osobowej rodziny pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd podkreślił, że 2-osobowa rodzina utrzymuje się z rent oraz zasiłków pielęgnacyjnych. Łączny dochód skarżącej i jej męża po potrąceniach stanowi kwotę "[...]" miesięcznie. Rodzina nie posiada zaewidencjonowanych oszczędności, co podobnie jak dochody rodziny, znajduje odzwierciedlenie w przedłożonym przy sprzeciwie wyciągu z rachunku bankowego skarżącej. Dochody rodziny skarżącej w całości przeznaczane są na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, w tym przede wszystkim leki i wyżywienie. Skarżąca podała też że nie posiada majątku, ani żadnych zasobów finansowych, które mogłyby być przeznaczone na opłacenie kosztów niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż z rozpoznawanego obecnie wniosku skarżącej nie wynika, aby sytuacja materialna jej 2-osobowej rodziny uległa zmianie. Stwierdzenie, że okoliczności faktyczne w zakresie sytuacji materialnej skarżącej i jej męża, przyjęte za podstawę sformułowania przez Sąd przedstawionej oceny, są takie same, czyni zatem zasadnym uwzględnienie wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata. Skoro bowiem zgodnie z ustaleniami Sądu, skarżąca i jej mąż nie posiadają środków majątkowych, a ich dochody w całości przeznaczane są na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, to przyjąć należy, że w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej męża, ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – nie tylko zatem kosztów sądowych, ale również kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło