II SA/Ol 900/14

PostanowienieWSA w Olsztynie2014-10-30

Skład orzekający: Janina Kosowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że jej sytuacja majątkowa i finansowa, oparta na niskich rentach z tytułu niepełnosprawności i zasiłkach pielęgnacyjnych, uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Sąd oparł się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących przyznawania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wezwana do uiszczenia wpisu sądowego, wniosła o zwolnienie od kosztów, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Po rozszerzeniu wniosku, Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła sprzeciw, przedstawiając szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, stanu zdrowia i warunków mieszkaniowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 października 2014 r. wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Rep. "[...]" w przedmiocie nieodpłatnego przyznania prawa własności działki na skutek sprzeciwu od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 8 października 2014r., sygn. akt II SA/Ol 900/14 postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych. W dniu 25 sierpnia 2014r wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarga H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie nieodpłatnego przyznania prawa własności działki. W związku z tym, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II w dniu 29 sierpnia 2014r. zostało doręczone H. P. (dalej zwanej skarżącą) wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 200zł. od skargi na wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W otwartym terminie do uiszczenia tego wpisu skarżąca przesłała do tutejszego Sądu wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia tego wpisu. W uzasadnieniu powołała się na ciężką sytuację finansową swojej 2-osobowej rodziny, trudne warunki lokalowe i problemy ze zdrowiem jej i męża. Stwierdziła, że żyją w nędzy i dodała, że mają troje dzieci, ale one też "końca z końcem nie mogą związać". Do wniosku załączyła kopie: dokumentacji medycznej własnej i męża, decyzji w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego jej i jej mężowi, pism dotyczących wysokości jej renty i dokonywanych z niej potrąceń oraz przekazywania renty na podany rachunek bankowy, a także odcinek pocztowy renty męża. Natomiast, w przesłanym na wezwanie Sądu urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca rozszerzyła zakres pierwotnego żądania wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a źródłami utrzymania jej rodziny są: renta skarżącej w kwocie 502 zł., renta męża w kwocie 545 zł. oraz zasiłek pielęgnacyjny przysługujący jej i mężowi z tytułu niepełnosprawności w kwocie po 153 zł., co stanowi łącznie kwotę 1353 zł. (netto) miesięcznie. Wskazała na pogarszający się stan zdrowia jej męża. Dodała, że wraz z mężem mieszka na działce siedliskowej o powierzchni 0,2315 ha, na której znajdują się "walące się" stodoła i obora. Mieszkanie zawaliło się, dlatego też mieszkają obecnie w pomieszczeniu o powierzchni 15 m2. Stwierdziła, że jest im ciężko przeżyć i dodała, a ponadto zalegają z płatnościami za światło i podatek. Na skutek wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej oraz finansowej rodziny, skarżąca przedłożyła pismo procesowe, w którym wskazała, iż w rubryce nr 7.1. formularza wniosku wykazała pomieszczenie, w którym wraz z mężem zamieszkuje na stałe, wskazała jego wyposażenie i stwierdziła, że tam są zameldowani. Wyjaśniła, że na działce siedliskowej znajdują się: obora ("szykuje się do zawalenia"), stodoła, w której gromadzą narzędzia, słoiki "i inne szpargały", pozostałości mieszkania, które zawaliło się, studnia głębinowa oraz drzewka owocowe. Dla zobrazowania powyższego, do przedmiotowego pisma skarżąca załączyła wydruki trzech zdjęć przedstawiających zabudowę działki. Skarżąca podniosła ponadto, że uprawia działkę w niewielkim zakresie (dwie grządki marchwi i pietruszki oraz buraków). Stwierdziła, że nie uzyskała "żadnego przychodu za 2013 rok z siedliska", nie pobiera też dotacji. Wskazała, że siedlisko jest zarejestrowane (w ewidencji gospodarstw rolnych), ponieważ posiada dwie kozy, które nie przynoszą żadnego zysku. Kozy mieszkają w oborze, a siano dla nich złożone jest w stodole. Oświadczyła, że nie może liczyć na pomoc dzieci, ponieważ "mają kredyty i (...) na utrzymaniu dzieci w wieku szkolnym". Odnosząc się do ponoszonych wydatków, skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie wykazać ile pieniędzy wydaje miesięcznie. Dodała, że ma bardzo chorego męża, nie liczy ile pieniędzy potrzeba na dojazd do lekarza, ma długi, pożycza pieniądze od sąsiadów. Do przedmiotowego pisma skarżąca załączyła ponadto kserokopie: własnego dowodu osobistego oraz protokołu zdawczo-odbiorczego działki Nr 53/1. Postanowieniem z dnia 8 października 2014r., sygn. akt II SA/Ol 900/14, Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw, w którym wyraziła niezadowolenie ze sposobu rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponownie wskazała na bardzo trudną sytuację finansową swojej rodziny. Zaakcentowała, że z uwagi na zły stan zdrowia męża ponosi bardzo duże wydatki na leki i dojazdy do lekarzy i szpitala. Załączyła także nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne na 2014r. z tytułu podatków lokalnych na kwotę 383zł., kopie dokumentacji medycznej dotyczącej męża oraz wyciąg z jej rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 15 października 2014r. saldo końcowe wynosi 0,02zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ, w niniejszej sprawie, sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowych przesłanek, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa i finansowa jej 2-osobowej rodziny pozwala na stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga bowiem, że dwuosobowa rodzina skarżącej utrzymuje się z renty skarżącej i renty jej męża (obie przyznane z tytułu niepełnosprawności) oraz zasiłków pielęgnacyjnych. Łączny dochód skarżącej i jej męża po potrąceniach stanowi kwotę 1353 zł. miesięcznie. Rodzina nie posiada zaewidencjonowanych oszczędności, co podobnie jak dochody rodziny, znajduje odzwierciedlenie w przedłożonym przy sprzeciwie wyciągu z rachunku bankowego skarżącej. Dochody rodziny skarżącej w całości przeznaczane są na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania rodziny, w tym przede wszystkim leki i wyżywienie. Skarżąca podała też, że nie posiada majątku, ani żadnych zasobów finansowych, które mogłyby być przeznaczone na opłacenie kosztów niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło