II SA/Ol 902/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wydaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 46/09, postanawia zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł oraz odmówić zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 4.601 zł, zawodowy pełnomocnik skarżącego – J. K., w piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2015 r., wniósł o zwolnienie skarżącego od przedmiotowego wpisu, podnosząc, iż nie jest on w stanie ponieść tak znacznej opłaty. Wskazał, iż skarżący nie ma środków finansowych na jej uiszczenie, z jego emerytury prowadzona jest w dalszym ciągu egzekucja w związku z nałożoną na niego karą. Dodał, iż była żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, lecz skarżący nie uzyskuje z tego tytułu żadnych pożytków i dochodów, gdyż sprawa o podział majątku nie zakończyła się. Do przedmiotowego pisma załączony został, podpisany przez skarżącego, urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 lutego 2015 r. (pierwsze dwie strony stanowiły kopię wniosku skarżącego z dnia 18 września 2014 r.). W rubryce nr 4 skarżący podkreślił "zwolnienie od kosztów sądowych". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Do jego majątku należą, stanowiące "wspólność z byłą małżonką" – dom oraz ośrodek "[...]", a źródłem jego dochodu jest emerytura w kwocie "[...]", obciążona egzekucją komorniczą. Do przedmiotowego pisma załączone zostało również oświadczenie z dnia 18 lutego 2015 r., w którym skarżący stwierdził, że jego sytuacja majątkowa w porównaniu do września 2014 r. nie uległa żadnej poprawie. Poinformował, iż nie posiada kont bankowych ani żadnych oszczędności. Cały jego majątek jest zajęty na poczet kary. Jego żona nadal prowadzi działalność gospodarczą, lecz on nie czerpie z tego tytułu żadnych dochodów. Sprawa podziału majątku jest nadal w toku. W warunkach niniejszej sprawy, mając na uwadze wyraźne żądanie pełnomocnika skarżącego zawarte w piśmie procesowym z dnia 19 lutego 2015 r., przyjąć należy, iż zakresem żądania skarżącego objęte jest na obecnym etapie postępowania zwolnienie wyłącznie od wpisu od skargi kasacyjnej, czyli w świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. To strona tym samym powinna przekonać Sąd, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Skoro zatem strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy, to nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącego pozostaje fakt, iż w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu - na skutek sprzeciwu - wniosku skarżącego o zwolnienie od wpisu od skargi, przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w toku całego postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy pozwala na przyjęcie, że sprawa o podział majątku wspólnego toczy się i skarżący nie może obecnie rozporządzać tym majątkiem, nie czerpie też z tego tytułu żadnych dochodów. Jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie "[...]". Sąd wskazał, iż skarżący zamieszkuje wprawdzie na terenie ośrodka "[...]" i z tego tytułu nie ponosi żadnych kosztów, ale z powodu złego stanu zdrowia musi dojeżdżać do lekarzy i kupować leki, ponosząc koszty na łączną kwotę, według oświadczenia, ok. "[...]". Ponosi też wydatki na żywność. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym oświadczenie skarżącego złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie posiada rachunków bankowych ani oszczędności, Sąd uznał, że skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z przedstawionymi we wniosku stałymi miesięcznymi wydatkami pozwala na uiszczenie kwoty 500 zł, stanowiącej ułamek należnego wpisu od skargi. Zauważył jednocześnie, iż ocena sytuacji majątkowej strony, w tym jej możliwości płatniczych ma być obiektywna, czemu służy swobodna ocena dowodów, uwzględniająca doświadczenie życiowe oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. W ocenie Sądu, w rozpatrywanym przypadku skarżący wykazał okoliczności, które uzasadniają przyznanie mu prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stały miesięczny dochód skarżącego, w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwala na wygospodarowanie kwoty 500 zł, tytułem wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż z rozpoznawanego obecnie wniosku skarżącego nie wynika, aby jego sytuacja materialna uległa zmianie, co potwierdził też sam skarżący w dodatkowym oświadczeniu z dnia 18 lutego 2015 r. Stwierdzenie, że okoliczności faktyczne w zakresie sytuacji materialnej skarżącego, przyjęte za podstawę sformułowania przez Sąd przedstawionej oceny, są takie same, czyni zatem zasadnym częściowe uwzględnienie wniosku skarżącego również obecnie i zwolnienie go od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 1.000 zł oraz odmowę zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie. Skoro bowiem zgodnie z ustaleniami Sądu, stały miesięczny dochód skarżącego, w zestawieniu z wykazanymi niezbędnymi kosztami utrzymania, pozwalał na wygospodarowanie kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi, co skarżący przyznał opłacając niezwłocznie wpis w tej kwocie, to przyjąć należy, że mając możliwość wygospodarowania tego rzędu oszczędności co miesiąc i będąc jednocześnie świadomy konieczności gromadzenia środków pieniężnych na ewentualne dalsze koszty sądowe w niniejszej sprawie (skoro zakresem wniosku z dnia 18 września 2014 r. objął wyłącznie zwolnienie od wpisu od skargi), skarżący był w stanie, od daty doręczenia postanowienia Sądu, zgromadzić, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania, środki w kwocie 1.000 zł, które mógłby obecnie przeznaczyć na pokrycie w części wpisu od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.