II SA/Ol 903/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-12-17

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Marzenna Glabas, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego, zastępuje zgodę właściciela nieruchomości wymaganą przez art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody na usunięcie drzew?
Ratio decidendi
Decyzja wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która stanowi publicznoprawny odpowiednik służebności przesyłu i trwale ogranicza prawo własności, zastępuje zgodę właściciela nieruchomości wymaganą przez art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody na usunięcie drzew. Brak takiej zgody nie może stanowić przeszkody do wydania zezwolenia na usunięcie drzew, gdyż stanowiłoby to naruszenie istoty i literalnego brzmienia art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Spółka A wystąpiła o zezwolenie na usunięcie drzew w celu realizacji inwestycji celu publicznego. Organ I instancji wydał zezwolenie, naliczając opłatę i zobowiązując do nasadzeń zastępczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i odmówiło wydania zezwolenia, wskazując na brak zgody właściciela nieruchomości, mimo że Spółka A posiadała decyzję Starosty ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Spółka A wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 83 ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614, dalej: u.o.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Spółki A od decyzji z dnia "[...]" wydanej z upoważnienia Burmistrza "[...]" przez Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska zezwalającej na usunięcie drzew z terenu działki o nr geod. "[...]" - uchyliło decyzję będącą przedmiotem odwołania i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło wydania zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów rosnących na działce o nr geod. "[...]". Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 9 lutego 2018 r. Spółka (spółka, strona) wystąpiła do organu I instancji o wydanie zezwolenia na usunięcie z terenu działki o nr geod. "[...]" jednej brzozy brodawkowatej, siedmiu wierzb iwa, czterech jesionów wyniosłych oraz 9 m2 krzewów bzu czarnego. Podano, iż drzewa usuwane są w celu realizacji inwestycji celu publicznego - budową linii 110 kV relacji "[...]", a wycinka związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji zezwolił na usunięcie jednej brzozy brodawkowatej o obwodzie pnia 96 cm, siedmiu wierzb iwy rosnących na działce o nr geod. "[...]", za co naliczył opłatę w wysokości 6084,00 zł i zobowiązał wnioskodawcę w terminie do dnia 31 maja 2020 r. do dokonania nasadzeń zastępczych nie mniej niż 10 drzew. Do nasadzeń nakazano użyć drzew liściastych należących do gatunków rodzimych Do dnia 10 czerwca 2020 r. należy pisemnie powiadomić Burmistrza o terminie realizacji nasadzeń, podając ich dokładną lokalizację, gatunki, obwód. Odroczono termin uiszczenia opłaty za usunięcie drzew na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na wykonanie nasadzeń zastępczych tj. od dnia 31 maja 2020 r., której wniesienie będzie uzależnione od zachowania żywotności dokonanych nasadzeń. Ustalono termin zamierzonego usunięcia drzew do dnia 31 grudnia 2019 r. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o wycinkę 9m2 krzewów bzu czarnego, 4 jesionów wyniosłych Podano, iż wnioskodawca - Spółka jako prawo do dysponowania działką o nr geod. "[...]" wskazał ostateczną decyzję Starosty "[...]" ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Drzewa i krzewy planowane są do usunięcia w związku z realizacją inwestycji celu publicznego, zaś ich wycinka związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. Drzewa kolidują z planowaną inwestycją w związku z czym ich usunięcie jest konieczne. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółka A zarzucając jej naruszenie art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. oraz art. 8, art. 7, 77 § 1 k.p.a. Podniesiono, że uzyskanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów wymaga zgody właścicieli nieruchomości, bowiem decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie z stępuje zgody właściciela na wystąpienie z wnioskiem o zezwolenie na wycięcie drzew. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dotyczy jedynie przyszłych inwestycji. Decyzja wydawana w tym trybie jest dowodem potwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezbędnym do uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z tym uznać należy, że uregulowania przewidziane w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą przedmiotowo innych zagadnień niż objęte ustawą o ochronie przyrody. Ograniczenie sposobu korzystania przez właścicieli z nieruchomości nie obejmuje zastępowania ich oświadczeń woli w zakresie wyrażenia zgody na wycinkę drzew. Dodano, że osoby uprawnione do reprezentowania Spółki A nie wyraziły zgody na wycięcie drzew znajdujących się w granicach nieruchomości stanowiących własność spółki. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło decyzję z dnia "[...]" oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zastępuje zgody właściciela na wystąpienie z wnioskiem o zezwolenie na wycięcie drzew oraz, że stosownie do art. 83 ust. 1 u.o.p., co do zasady, zezwolenie na usunięcie drzew wydaje się na wniosek posiadacza nieruchomości po uzyskaniu zgody właściciela tej nieruchomości. Tymczasem spółka nie jest właścicielem działki "[...]" i nie posiada zgody właściciela na usunięcie drzew. Po rozpatrzeniu sprzeciwu spółki, wyrokiem z dnia 18 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 99/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Kolegium z dnia "[...]". W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w myśl art. 64e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznając sprzeciw sąd dokonuje jedynie oceny istnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa wart. 138 § 2 k.p.a. oraz, że nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej, bowiem postępowanie dowodowe wymagało uzupełnienia jedynie w niewielkim zakresie i organ odwoławczy mógł tego dokonać bez potrzeby uchylania decyzji organu I instancji i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi. Jeżeli, zdaniem Kolegium, wydanie przedmiotowego zezwolenia wymagało uzyskania zgody, to Kolegium w toku postępowania odwoławczego mogło wezwać wnioskodawcę do jej przedłożenia. Należy bowiem zauważyć, że przy interpretacji przyjętej przez organ odwoławczy brak zgody właściciela nieruchomości musiałby skutkować odmową wydania zezwolenia, o czym Kolegium mogłoby rozstrzygnąć w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, organ odwoławczy mógł uzupełnić postępowanie wyjaśniające w trybie art. 136 k.p.a., w zakresie naruszenia 83d ust. 2 u.o.p. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Kolegium wskazało, że w realiach niniejszej sprawy wniosek został złożony przez Spółke dotyczył działki o nr geod. "[...]". Do wniosku nie dołączono zgody właściciela nieruchomości – Spółkę A. Organ I instancji uznał, iż wnioskodawca ma prawo dysponowania działką w oparciu o ostateczną decyzję Starosty z dnia "[...]" ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Z treści decyzji z dnia "[...]" wynika, że Starosta "[...]" ograniczył właścicielowi sposób korzystania z nieruchomości, w tym działki "[...]", w celu założenia i przeprowadzenia przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych i nadziemnych urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń i późniejszej ich eksploatacji, wchodzących w zakres inwestycji celu publicznego. W ramach tego ograniczenia przewidziano wycinkę drzew i krzewów kolidujących z linią 110kV - jednakże wyraźnie zaznaczono, iż po uzyskaniu odrębnego pozwolenia. W ocenie Kolegium żaden z zapisów tejże decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, że spółka uzyskała samoistne prawo do usunięcia drzew kolidujących z realizowanym zamierzeniem. Decyzja ta nie zastępuje również oświadczenia woli właściciela o wyrażeniu zgody na usuniecie drzew kolidujących z inwestycją. Wyraźnie wskazano, że usunięcie będzie możliwe po uzyskaniu odrębnego pozwolenia. Decyzja ta utrzymana została przez Wojewodę decyzją z dnia "[...]". Dalej Kolegium podniosło, że decyzja wydana na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami zastępuje zgodę właściciela nieruchomości na usunięcie drzew. Analizowany przepis dotyczy wyjątku od zasady, iż właściciel nieruchomości ma prawo swobodnie dysponować swoją własnością. Zgodnie z dyrektywami wykładni, wyjątków nie interpretuje się w sposób rozszerzający. Skoro ustawodawca wprost wskazał jakich działań dotyczy decyzja starosty, zatem nie można uznać, iż niejako w sposób dorozumiany dotyczy również usuwania drzew przeszkadzających w realizacji przedsięwzięć wymienionych w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym stanie rzeczy, wobec braku zgody właściciela nieruchomości na usunięcie drzew należało odmówić wydania zezwolenia na ich usunięcie. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję Kolegium spółka zarzuciła jej naruszenie: - art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i przyjęcie, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (wraz z decyzją zezwalającą na jej niezwłoczne zajęcie) nie zastępuje zgody właściciela nieruchomości na złożenie przez posiadacza nieruchomości wniosku o zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu, - naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę treści decyzji Starosty z dnia "[...]" i stwierdzenie, że fragment decyzji dotyczący wycinki roślinności "po uzyskaniu odrębnego pozwolenia" - dotyczy pozwolenia (zgody) właściciela nieruchomości, a nie decyzji wydanej w trybie ustawy o ochronie przyrody. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podstawą materialnoprawna stanowił art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U.2018, poz.1614 t.j., dalej jako u.o.p.), zgodnie z którym usunięcie drzew z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości oraz właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., ale jedynie w sytuacji, gdy drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Ustawa o ochronie przyrody nie definiuje na jej potrzeby pojęcia posiadacza, a zatem należy posiłkować się w tym zakresie kodeksem cywilnym. Według kodeksu cywilnego posiadanie jest stanem faktycznym, polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Artykuł art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2019.1145 t.j., dalej jako k.c.) rozróżnia posiadanie samoistne i posiadanie zależne. Posiadanie samoistne cechuje wykonywanie władztwa nad rzeczą przez jej posiadacza w takim zakresie w jakim czyni to właściciel. Natomiast istotą posiadania zależnego jest władztwo nad cudzą rzeczą w zakresie odpowiadającym prawu podmiotowemu, innemu niż własność, które posiadacz wykonuje, czyli faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Zatem art. 83 ust. 1 u.o.p. dotyczy tak posiadania samoistnego, jak i zależnego. Niewątpliwie w realiach niniejszej sprawy Spółka jest posiadaczem zależnym części działki nr "[...]", na mocy decyzji Starosty "[...]" z "[...]" o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej działki, w granicach wyznaczonego na niej pasa technologicznego określonego w przywołanej decyzji. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wydana na podstawie art. 124 u.g.n., zastępuje zgodę właściciela nieruchomości, o której mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p., a w konsekwencji umożliwia wydanie pozytywnej decyzji o udzieleniu zezwolenia na usuniecie drzew. Odpowiedź na powyższe zagadnienie wymaga poczynienia uwag odnośnie charakteru prawnego decyzji wydanej w oparciu o art. 124 u.g.n. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 u.s.g. określana jest jako tzw. "służebność publiczna" (wyrok NSA z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1473/14, CBOSA). Jak wskazała natomiast L. Klat-Wertelecka (Komentarz do art. 124. W: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. LEX, 2015 r.) regulacja zawarta w art. 124 u.g.n. jest nazywana szczególnym rodzajem wywłaszczenia polegającym na ograniczeniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego. G. Matusik zauważa natomiast, że decyzja z art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi tzw. "małe wywłaszczenie", skutkujące uszczupleniem uprawnień właściciela nieruchomości. W związku z decyzją dochodzi do administracyjnego ograniczenia prawa własności (G. Matusik (w:) G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, red. S. Kalus, Warszawa 2012, s. 699-700). Zarówno w literaturze, jak i w orzecznictwie sądowym dominuje stanowisko, zgodnie z którym wydanie decyzji mającej podstawę w art. 124 ust. 1 u.g.n. prowadzi do trwałego ograniczenia prawa własności nieruchomości, gdyż sprawia, że jej właściciel ma obowiązek znoszenia stanu faktycznego ukształtowanego przebiegiem urządzeń przez strefę, w której było lub mogło być wykonywane jego prawo (zob. uchwałę SN z dnia 20 stycznia 2010 r., III CZP 116/09, OSNC-ZD 2010, Nr 3, poz. 92, z aprobującą glosą Z. Kuniewicza, OSP 2010, z. 11, poz. 110; wyrok SN z dnia 9 stycznia 2008 r. II CSK 432/07, LEX nr 365049). Biorąc pod uwagę charakter praw i obowiązków będących konsekwencją wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., należy zauważyć, że decyzja ta jako akt wywłaszczeniowy powoduje trwałe ograniczenie prawa własności, w celu wykonywania na niej uprawnień o treści zbliżonej do tych, które są właściwe służebności zwanej w literaturze przesyłową. Innymi słowy uprawniona pozostaje zatem teza, że uprawnienie wynikające z decyzji wydanej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi surogat służebności przesyłu. Istota tego ograniczenia polega więc na ograniczeniu w prawie własności każdego właściciela nieruchomości, która obciążona jest rozstrzygnięciem z art. 124 ust. 1 u.g.n. Stanowi ono zatem swego rodzaju odpowiednik ograniczonego prawa rzeczowego o charakterze publicznoprawnym lub co najmniej uprawnienie o tożsamej z ograniczonymi prawami rzeczowymi funkcji. Skoro jednak źródłem obciążenia jest ustawa i akt administracyjny, to mają one charakter publicznoprawny (zob. uchwałę SN z dnia 10 listopada 2005 r., III CZP 80/05, OSNC 2006, Nr 9, poz. 146; wyrok SN z dnia 20 marca 2002 r., V CKN 1863/00, LEX nr 530591). Należy także zwrócić uwagę, że zezwolenie, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., mimo że bezpośrednio nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2019.1186 t.j., dalej jako p.b.), jest źródłem uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jako że jest pochodną zezwolenia wydanego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. i służy wykonaniu tego zezwolenia, a tym samym stwarza warunki do wystąpienia o pozwolenie na budowę, tj. zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy ten nie wyraża zgody, jak również dowód, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b., tj. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1903/15, orzeczenia.nsa. gov.pl). W świetle powyższego, skoro decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. stanowi podstawę do ograniczenia wykonywania prawa własności nieruchomości, na której istnieje potrzeba wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej o charakterze publicznym, w całości pozbawia właściciela nieruchomości sposobu korzystania i w tym zakresie stanowi wywłaszczenie z tegoż atrybutu prawa własności w zakresie przestrzennym wyznaczonym liniami rozgraniczającymi pas technologiczny zobrazowany w załączniku do rzeczonej decyzji i że zakres uprawnień uzyskanych na mocy przedmiotowej decyzji jest równoważny cywilnoprawnej instytucji służebności przesyłu i stanowi jej publicznoprawny odpowiednik, statuując w konsekwencji samoistne uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 p.b., to zespół powyższych cech w ich wzajemnych powiazaniu uzasadnia tezę, że istota decyzji wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. zastępuje zgodę właściciela nieruchomości - której sposób korzystania w cele zdefiniowanym w powyższym przepisie został trwale ograniczony – o której mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. na usunięcie drzew z przedmiotowej nieruchomości. Oczywiście zakres rzeczonej zgody jest przestrzennie skorelowany z zakresem ograniczenia i precyzyjnie zakreślony przez linie wyznaczające tzw. pas technologiczny będący załącznikiem do decyzji wydanej na podstawie art. 124 u.g.n. Innymi słowy, w zakresie ograniczenia ze sposobu korzystania z nieruchomości, w celu zdefiniowanym w art. 124 u.g.n., beneficjent uprawnienia będącego w istocie publicznoprawną służebnością przesyłu, jest uprawniony do podejmowania wszelkich działań faktycznych i prawnych umożliwiających realizację uzyskanego uprawnienia celem zapewnienia wykonalności decyzji statuującej rzeczone uprawnienie. Uprawnieniem tymże jest - choć wprost nie wyartykułowane w celu art. 124 u.g.n. - brak konieczności uzyskania zgody właściciela nieruchomości, której ograniczono sposób korzystania, na usunięcie drzew w trybie art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Przyjęcie odmiennej interpretacji art. 124 u.g.n., tj. konieczność uzyskania zgody właściciela nieruchomości, o której mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p. oznaczałoby, że już samo ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości porośniętej drzewami, w zakresie planowanego ograniczenia, wymagałoby uzyskania zgody właściciela tejże nieruchomości, co stanowiłoby interpretację contra legem, gdyż jedną z przesłanek zastosowania art. 124 u.g.n. jest udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a drugą ją dopełniającą jest właśnie brak zgody na powyższe ograniczenie właściciela przedmiotowej nieruchomości. W konsekwencji powyższego normatywna stosowalność art. 124 u.g.n. byłaby uzależniona od zgody wskazanego w nim właściciela nieruchomości, co pozostawałoby w sprzeczności z nie tylko z istotą analizowanego przepisu, ale wręcz z jego literalnym brzmieniem. Z kolei ów brak (rzeczonej zgody) pozbawiałby ratio legis całą instytucję ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z art. 124 u.g.n., skoro jej stosowalność byłaby uzależniona od zgody właściciela nieruchomości, której sposób korzystania planowano by ograniczyć, bez jednoczesnej możliwości jej administracyjnego przełamania, co wszakże stanowi istotę analizowanej instytucji. W świetle powyższego decyzja wydana na podstawie art. 124 u.g.n. byłaby obarczona niewykonalnością w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i owa niewykonalność miałaby charakter trwały dopóty, dopóki właściciel nieruchomości owej zgody dobrowolnie by nie wyraził. W tym kontekście decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości byłaby wydana, w istocie rzeczy, pod warunkiem (zawieszającym), jakim byłaby zgoda właściciela nieruchomości. Dopuszczalne zaś nałożenia na stronę w drodze decyzji administracyjnej dodatkowego obowiązku w postaci warunku, terminu lub zlecenia, tylko w takim przypadku, gdy przepis będący podstawą decyzji wyraźnie na to zezwala (vide: wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 774/15; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2872/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe uzasadnia tezę, że decyzja wydana na podstawie art. 124 u.g.n. stanowi odpowiednik (równoważnik) zgody właściciela nieruchomości, o której mowa w at. 83 ust. 1 pkt 1 u. o.p., na sunięcie drzew (krzewu) z jej terenu i jednocześnie ją zastępuje, oczywiście tylko w przestrzennych granicach wyznaczonych na załączniku do decyzji o sposobie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, czyli w tzw. pasie technologicznym, przez który należy rozumieć jako powierzchnię części nieruchomości niezbędną dla efektywnego wykonywania przez przedsiębiorcę uprawnień w ramach służebności przesyłu w szczególności: budowy, modernizacji, przebudowy, odbudowy (wymiany urządzeń) , a na eksploatacji, konserwacji, usuwania awarii, remoncie kończąc. Reasumując, zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędną interpretację, okazał się uzasadniony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni stanowisko sądu w zakresie wykładni art. 124 ust. 1 u.g.n., w kontekście zgody właściciela nieruchomości, o której mowa w art. 83 ust. 1 pkt 1 u.o.p., na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 t.j.) i art. 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło