II SA/Ol 905/07
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-04-02
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, dysponująca znacznymi oszczędnościami i dochodami, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo posiadania majątku i możliwości zarobkowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), uznając, że jej sytuacja materialna, w tym znaczne oszczędności rodziny (335.000 zł), wysokie miesięczne dochody (15.000 zł) oraz posiadany majątek (dom, samochody, ciągniki), nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów i powinno być stosowane tylko w sytuacjach obiektywnej niemożności ich pokrycia.Stan faktyczny
Skarżąca J. W. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, który odmówił jej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych). Skarżąca podała, że jej rodzina dysponuje znacznymi oszczędnościami (325.000 zł), domem, pojazdami i osiąga miesięczny dochód ok. 15.000 zł. W uzasadnieniu sprzeciwu podniosła, że konieczność uiszczenia opłaty od 7 skarg zawsze będzie powodować pogorszenie jej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 kwietnia 2008 r. wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia: odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Skarżąca J. W. wniosła sprzeciw od postanowienia z dnia 4 lutego 2008 r., którym Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym
w Olsztynie odmówił jej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku z postępowaniem przed tut. Sądem w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie rejestracji pojazdu.
W złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, J. W. podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trojgiem dorosłych dzieci. Do ich majątku należą: dom jednorodzinny o powierzchni 350 m2, działka rekreacyjna, oszczędności w łącznej kwocie 325.000 zł, 5 ciągników siodłowych, 6 naczep, 6 samochodów osobowych oraz inne, bliżej nie określone przedmioty. Miesięczny dochód rodziny wynosi w sumie ok. 15.000 zł. Z kolei z oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonych przez synów skarżącej (sygn. akt II SA/Ol 907-908/07), wynika, iż dysponują oni oszczędnościami w łącznej kwocie 10.000 zł.
W uzasadnieniu sprzeciwu od wskazanego powyżej postanowienia Referendarza sądowego skarżąca podniosła, iż złożenie skarg wywołane jest tylko i wyłącznie nieuwzględnieniem wcześniejszych wniosków przez organy administracji publicznej. Zdaniem skarżącej, konieczność uiszczenia opłaty od 7 skarg zawsze będzie powodować pogorszenie sytuacji materialnej strony postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie całkowitym, bądź też częściowym, przy czym częściowe zwolnienie jest możliwe w sytuacji, gdy skarżący wykaże, że
nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wstępie wskazać należy, iż przyznanie prawa pomocy jako odstępstwo
od zasady ponoszenia kosztów postępowania może być zastosowane jedynie
w przypadku wyjątkowym. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04 (ONSAiWSA Nr 1 (4) poz. 8 z 2005 r.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać
do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału
w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe".
Podkreślić także należy, iż Sąd oceniając sytuację osoby skarżącej bierze pod uwagę nie tylko jej miesięczne dochody i wydatki, ale także ilość zgromadzonych przez nią środków pieniężnych oraz posiadany majątek.
Po dokonaniu analizy akt sprawy stwierdzić należy, iż nie zachodzą w niej podstawy do przyjęcia, że skarżąca nie posiada środków do uiszczenia wpisu
w wysokości 200 zł. O możliwościach finansowych Skarżącej świadczą przede wszystkim zgromadzone przez rodzinę znaczne oszczędności w łącznej wysokości 335.000 zł, jak również stały miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny w łącznej kwocie 15.000 zł oraz wykazany we wniosku stan majątkowy w postaci m.in. domu, samochodów i ciągników. Wskazać także należy, iż Sąd dokonał analizy możliwości płatniczych Skarżącej uwzględniając fakt, iż obecnie do tutejszego Sądu wniesionych zostało przez skarżącą i członków jego najbliższej rodziny 7 skarg, od których wpis łącznie wynosi 1.400 zł. Nawet jednak uwzględniając ten fakt, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż jest to kwota, której Skarżąca nie jest w stanie uiścić. Samo uszczuplenie posiadanych zasobów majątkowych nie może uzasadniać zwolnienia od kosztów.
Wobec braku podstaw do uznania, że Skarżąca nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 cytowanej ustawy należało postanowić jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło