II SA/Ol 91/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-05-07
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Adam Matuszak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia i z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty była zasadna, gdy przewóz był zlecany przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, która wcześniej zarządzała spółką posiadającą zezwolenie, ale spółka zaprzestała wykonywania przewozów na danej linii?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przewoźnika była zasadna, ponieważ w momencie kontroli granicznej spółka, na którą było wydane zezwolenie na przewóz osób, już nie wykonywała przewozów na danej linii. Zlecenie przewozu przez osobę fizyczną, która wcześniej zarządzała spółką, nie było możliwe w oparciu o zezwolenie wydane na rzecz spółki, która zaprzestała działalności na tej trasie. Brak było podstaw do zastosowania przepisów o powierzaniu wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi, gdyż spółka nie wykonywała już przewozów.Stan faktyczny
Kierowca autobusu zgłosił się do odprawy granicznej, reprezentując firmę Przedsiębiorstwa A A. S. i wykonując regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym. Kierowca okazał wypis z zezwolenia i licencji udzielonych dla Spółki A. Komendant Placówki Straży Granicznej nałożył karę pieniężną na Przedsiębiorstwo A A. S. z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia i z naruszeniem obowiązku posiadania odpowiednich dokumentów. Odwołanie wniosło Przedsiębiorstwo A A. S., argumentując, że zarządca spółki był uprawniony do zlecenia przewozu. Komendant Oddziału Straży Granicznej utrzymał decyzję w mocy, wskazując na zmiany właścicielskie i zarządcze w Spółce A oraz zaprzestanie przez nią obsługi linii. Skargę do WSA wniósł A. S., zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia oddala skargę
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie administracyjnych akt sprawy wynika, że w dniu "[...]" do odprawy granicznej na wyjazd z Polski w drogowym przejściu granicznym w Bezledach zgłosił się L. A. K. – kierowca autobusu marki BOVA nr rej. "[...]", reprezentujący firmę Przedsiębiorstwa A A. S. z siedzibą w "[...]". Pojazdem tym wykonywano regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji "[...]". Kierowca autobusu, na żądanie funkcjonariusza, okazał do kontroli dokumenty związane z wykonywanym przewozem, m.in.: wypis Nr "[...]" z zezwolenia Nr "[...]" udzielonego dla Spółki A z siedzibą w "[...]" oraz wypis z licencji Nr "[...]" na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem, udzielonej również dla Spółki A z siedzibą w "[...]".
Decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]" Komendant Placówki Straży Granicznej, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 26 czerwca 2007r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), nałożył karę pieniężną w wysokości 6500 zł na przewoźnika Przedsiębiorstwo A z siedzibą w "[...]" z tytułu wykonywania transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia i wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 92 ust. 4 w zw. z art. 87 ustawy o transporcie drogowym nakłada na kierowcę pojazdu samochodowego obowiązek posiadania oraz okazywania na żądanie uprawnionych organów, dokumentów określonych w ustawie, między innymi wypisu z licencji, a przy wykonywaniu przewozów regularnych odpowiedniego zezwolenia.
Odwołanie od tej decyzji wniósł właściciel Przedsiębiorstwa A A. S. żądając jej uchylenia w całości, jak też umorzenia postępowania. Uzasadniając odwołanie podniósł, iż zgodnie z § 1 umowy o zarządzanie z dnia "[...]" Spółka A powierzyła dla Przedsiębiorstwa A A. S. obowiązki związane m.in. z bieżącym zarządzaniem spółką oraz upoważniło zarządcę do osiągania celów spółki, w tym do bieżącego zarządzania posiadanymi autokarami. Z powyższego wynika, jak wskazał, iż zarządca jest uprawniony do dysponowania zezwoleniem Nr "[...]", jak również posiadania wypisu z licencji. Wyjaśnił, iż działając w ramach obowiązującej umowy i wykonując obowiązki powierzone przez Spółkę A zlecił jednorazowy wyjazd na dzień "[...]" relacji "[...]" kierowcy L. K. Kierowca był zatem uprawniony do posługiwania się wypisem Nr "[...]" z zezwolenia Nr "[...]" na podstawie art. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe. Podniósł również, iż art. 5 ustawy Prawo przewozowe dopuszcza bez ograniczeń powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi, a przekazanie zezwolenia przewoźnikowi wykonującemu przewóz na podstawie tego artykułu nie jest odstąpieniem zezwolenia osobie trzeciej skutkującym zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym cofnięciem zezwolenia. Wskazał, iż uregulowanie zawarte w ustawie o transporcie drogowym zezwala na powierzenie wykonania konkretnego transportu innemu przewoźnikowi i przekazanie mu zezwolenia, gdyż w przeciwnym wypadku, gdyby ustawodawca chciał zawęzić możliwość powierzenia wykonania transportu innemu przewoźnikowi, to inaczej zredagowałby treść art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. W tej sytuacji przewóz wykonywany w dniu "[...]" był dopuszczalny i zgodny z prawem.
Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Komendant Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W motywach uzasadnienia wskazał, iż w materiale dowodowym sprawy znajdują się zeznania w charakterze świadka Prezesa Spółki A, z których wynika, iż w dniu "[...]" zmienił się właściciel i zarząd Spółki A. Zgodnie z zawartym w tym dniu aktem notarialnym obsługę linii autobusowej relacji "[...]" przejął jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą A. S. Nadto, po sprzedaży swoich udziałów w spółce A. S. miał prowadzić działalność na własne ryzyko, zobligowany był również do przekazania zarządowi spółki zezwolenia Nr "[...]" czego nie uczynił. Ponadto spółka nie wyraziła zgody na przewóz w dniu "[...]", bo nie miała do tego prawa, a nadto w akcie notarialnym nie ma mowy o możliwości korzystania z zezwolenia przez A. S. Organ odwoławczy wskazał również, iż nie neguje wnoszonych przez stronę w odwołaniu uregulowań prawnych związanych z tym, iż dopuszczalne jest bez ograniczeń powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi, a przekazanie zezwolenia przewoźnikowi nie jest odstąpieniem zezwolenia osobie trzeciej skutkującym cofnięciem zezwolenia. Jednakże, jak wskazał, powyższe uregulowania nie mają zastosowania w sprawie z tego względu, że A. S. po sprzedaży udziałów w spółce nie był wspólnikiem, a tym bardziej nie mógł spółki reprezentować. Podniósł również, że Spółka A poinformowała Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego Ministerstwa Transportu, iż z dniem 1 lipca 2007r. rezygnuje z przewozu pasażerów na linii "[...]" (zezwolenie Nr "[...]" z dn. "[...]") i nie przewiduje ponownego uruchomienia tej linii. Zatem, z uwagi na zaprzestanie przez spółkę obsługi powyższej linii, niemożliwym było zlecenie przez A. S. wykonania przewozu w dniu "[...]".
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. S. żądając jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 oraz art. 79 § 2 k.p.a. wyrażające się błędnym ustaleniem stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż skarżący nie był uprawniony do zlecenia jednorazowego wyjazdu na linii "[...]". W uzasadnieniu skargi przytoczył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wskazał ponadto, iż w dniu "[...]" została zawarta pomiędzy nim a spółką umowa o zarządzanie, która obowiązywała do dnia "[...]". Nie jest zatem prawdziwe twierdzenie organu, iż w dniu "[...]" nie był zarządcą Spółki A. Błędne jest również twierdzenie organu, jak wskazał, że z chwilą podpisania aktu notarialnego przejął prowadzenie linii autobusowej, gdyż z prawnego punktu widzenia nie jest możliwe uzyskanie nowego zezwolenia z dnia na dzień. Wątpliwości budzi również fakt, iż spółka zawiadomiła Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego o zaprzestaniu obsługi linii dopiero pismem z dnia "[...]" oraz, mimo braku woli wykonywania przewozów pozostawiła stosowne zezwolenia do dyspozycji skarżącego. Wskazał również, iż organ odwoławczy oparł kwestionowaną decyzję na okolicznościach wskazanych przez prezesa spółki w pisemnych wyjaśnieniach. Natomiast zasadą w postępowaniu administracyjnym jest przesłuchanie świadka. Podniósł, iż został pozbawiony możliwości czynnego udziału w sprawie, a tym samym pominięto jego wyjaśnienia mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Oddziału Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. Wskazał również, iż bezpodstawne są twierdzenia skarżącego, iż został pozbawiony czynnego udziału w sprawie z uwagi na fakt, że zarówno organ I instancji, jak też organ odwoławczy informowały go o przeprowadzonych dowodach, możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się oraz zgłoszenia żądań i uzasadnienia swojego stanowiska. Skarżący jednak nie skorzystał z przysługującego mu prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przepis art.87 ust.1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym nakłada na kierowcę pojazdu samochodowego obowiązek posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumentów określonych w ustawie, między innymi wypisu z licencji, a przy wykonywaniu przewozów regularnych odpowiedniego zezwolenia. W czasie kontroli granicznej w dniu "[...]" kierowca pojazdu, stanowiącego własność przewoźnika, na którego nałożono karę pieniężną, przedstawił do kontroli wypis Nr "[...]" z zezwolenia Nr "[...]" na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym udzielonego dla Spółki A w "[...]", ul. "[...]" oraz wypis z licencji Nr "[...]" na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem, udzielonej również dla Spółki A w "[...]", jak również dowód rejestracyjny autobusu "[...]", którego właścicielem jest A. S. Zatem zarówno wypis z licencji jak i wypis z zezwolenia okazany przez kierowcę podczas kontroli nie był wystawiony na przedsiębiorcę dokonującego przewozu w dniu kontroli, tj. Przedsiębiorstwo A A. S.
Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że karze podlega ten, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o transporcie drogowym, w ustalonej wyżej sytuacji dotyczącej wykonywania transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia i wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Wykaz naruszeń i obowiązków oraz wysokość kary pieniężnej za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. L.p. 2.1 załącznika stanowi, że wysokość kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia wynosi 6000 zł, natomiast L.p.1.7 tego załącznika stanowi, że wysokość kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty wynosi 500 zł. Prawidłowo ustalony przez organy I i II instancji stan faktyczny i powyższe przepisy dawały zatem podstawę do wydania decyzji o nałożeniu kary w wysokości 6500 zł na przewoźnika A. S. Przedsiębiorstwo A w "[...]".
Żaden z zarzutów sformułowanych w skardze nie zasługuje na uwzględnienie, w szczególności zarzut naruszenia art.7 kpa oraz 79 § 2 kpa wyrażającego się w błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż skarżący nie był uprawniony do zlecenia jednorazowego wyjazdu na linii "[...]". W przedmiotowej sprawie właśnie kwestia tego, czy skarżący mógł zlecić jednorazowy wyjazd autobusem na linii "[...]" ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Jak to słusznie wskazał Komendant Oddziału Straży Granicznej dopuszczalne jest bez ograniczeń powierzenie wykonywania przewozu innemu przewoźnikowi (art. 5 prawa przewozowego), a przekazanie zezwolenia przewoźnikowi wykonującemu przewóz na podstawie art. 5 prawa przewozowego nie jest odstąpieniem zezwolenia osobie trzeciej skutkującym cofnięciem zezwolenia ( art. 24 ust. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym). Jednak w zaistniałej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania tych uregulowań. W ocenie Sądu zlecenie przewozu przez zarządcę A. S. swojej firmie Przedsiębiorstwo A A. S. nie było możliwe, bowiem "[...]" Spółka A w "[...]" przewozu osób na linii "[...]" już nie wykonywała. W tej sytuacji nie ma też znaczenia to, czy "[...]" skarżący nadal zarządzał spółką na podstawie umowy z dnia "[...]" o czym świadczą przedstawione przez niego na tę okoliczność dowody. Jak zasadnie twierdzi organ II instancji przemawia za tym kilka argumentów wynikających z zebranego prawidłowo materiału dowodowego. Z pisemnych zeznań świadka P. I. Prezesa Spółki A wynika, że dnia "[...]" zmienił się właściciel i zarząd Spółki A w "[...]", a także to, że aktem notarialnym dokonano podziału dotychczasowych linii autobusowych realizowanych do dnia "[...]" przez spółkę. W akcie notarialnym zawartym w dniu "[...]" dotyczącym umowy o sprzedaniu udziałów i oświadczeniu o poddaniu się egzekucji w § 5 ust. 1 podzielono dotychczasowe linie autobusowe realizowane do "[...]" pomiędzy spółką i skarżącym. Międzynarodową linię autobusową na trasie "[...]" przejął A. S., co potwierdził tez świadek P. I. w swoich zeznaniach. Podkreślił on też, że skarżący po sprzedaży udziałów miał prowadzić działalność związaną z przewozem osób na wyżej wymienionej linii na własny rachunek i własne ryzyko. Ani z powyższego aktu notarialnego, ani z zeznań P. I. nie wynika, że skarżący mógł korzystać przy tym z zezwolenia na przewozy i licencji wydanych na rzecz spółki. Fakt zaprzestania realizowania przewozów na linii "[...]" wynika też z pisma Spółki A w "[...]" do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego w Warszawie. Zdaniem Sądu skarżący w żaden sposób nie podważył powyższych dowodów, a jego odmienne wyjaśnienia w tej kwestii nie mogą być uznane za wiarygodne. Nie można zatem uznać, ze skarżący swoim autobusem przewoził osoby na zlecenie Spółki A w "[...]", którą to zarządzał, ponieważ spółka na dzień kontroli granicznej, przewozów na tej linii już nie realizowała.
Nie jest też zasadny zarzut pozbawienia skarżącego czynnego udziału w sprawie. Zarówno organ I jak i II instancji informował skarżącego o wszczęciu postępowania o przeprowadzanych dowodach i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się oraz zgłoszenia żądań i uzasadniania swojego stanowiska w sprawie. Organ I instancji zasadnie, z uwagi na odległość organu od miejsca pobytu świadka P. I., skorzystał z przysługującego mu uprawnienia z art. 50 § 1 kpa, wzywając go do złożenia zeznań na piśmie. Organ zawiadomił o tym skarżącego. Skarżący nie sprzeciwił się temu sposobowi złożenia zeznań i nie zgłosił dodatkowych okoliczności, na które miałby ten świadek zeznawać. Powyższe wynika z pisma nr "[...]" – dotyczącego wezwania do złożenia na piśmie zeznań świadka P. I. z "[...]" roku, pisma "[...]" – zawiadomienia o końcowym zapoznaniu się z aktami sprawy i pisma nr "[...]" – zawiadomienia o wszczęciu postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło