II SA/Ol 91/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" Spółki z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier bez zezwolenia postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA/post.1 – sentencja postanowienia "[...]" sp. z o.o. w W. w skardze wniesionej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia "[...]" (nr "[...]") utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia "[...]" w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 167 643 zł z tytułu urządzania bez wymaganego zezwolenia gier hazardowych na automatach w lutym 2011r. zawarła wniosek o wstrzymanie przez Dyrektora Izby Celnej w O. wykonania zaskarżonej decyzji, a na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd. W obszernym uzasadnieniu wniosku wskazano, że brak wstrzymania wykonalności decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego Skarżącej i wiążącą się z tym znaczną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Podniesiono, że kwota nałożonej na Spółkę kary pieniężnej jest znaczna i jej zapłata będzie dla Spółki bardzo dotkliwa, a ponadto może spowodować istotną szkodę w jej majątku, której następstwa mogą być w zasadzie nieodwracalne. Podano, że decyzja nakładająca karę jest rażąco nieprawidłowa, gdyż skarżąca w całym okresie, którego decyzja dotyczy posiadała ważne zezwolenie na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Powołując się na dokumentację finansową, dołączoną do skargi podniesiono, że wprawdzie 2013 rok zakończył się zyskiem w wysokości 5.911.500,12 zł, ale należy uwzględnić pogarszającą się stale kondycję finansową Strony, dla której najważniejszym segmentem działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych oraz gry na automatach w salonach gier, a pozostała działalność w zakresie kasyn gry stanowi wartość marginalną. Decydujące znaczenie dla określenia stanu finansowego skarżącej ma także okoliczność, że w latach 2014-1015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz na salony gier na automatach (upłynie 6-letni okres ich ważności), co spowoduje regres w kondycji finansowej Spółki. Pozostanie bowiem jedynie marginalny obecnie segment kasynowy, niezdolny do generowania występujących do tej pory przychodów. W związku z tym sytuacja finansowa Spółki nie jest stabilna i nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa za rzekomy brak zezwolenia może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności. Dokonując prognozy sytuacji majątkowej Spółki po wykonaniu zaskarżonej decyzji, trzeba – zdaniem skarżącej - również uwzględnić pozostałe grożące jej kary finansowe w analogicznych postępowaniach, z których praktycznie wszystkie znajdują się już na etapie skarg do sądów administracyjnych. Podano także, że na obecną chwilę została również wszczęta znaczna ilość postępowań w przedmiocie wymierzenia Spółce kolejnych kar pieniężnych. W niedługim czasie zatem do Spółki skierowane zostaną decyzje określające wysokość nałożonych kar. Wskazano przy tym, że kary już aktualnie wymierzone są dotkliwe dla Spółki i mogą w oczywisty sposób wpłynąć na jej kondycję finansową istotnie ją pogarszając. W ocenie skarżącej o realnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody i trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków świadczy również fakt, że organy celne podjęły już czynności w celu wyegzekwowania wymierzonych Spółce kar pieniężnych, na dowód czego załączono do skargi upomnienia. Podkreślono, że łączna suma kar pieniężnych w sprawach, których wspólnym mianownikiem jest błędne przekonanie organu celnego o prowadzeniu przez Spółkę działalności bez zezwolenia wynosi 11.502.517,00 zł, a zatem stanowi kwotę pieniężną, której zapłata w istotny sposób wpłynęłaby na możliwości płatnicze Spółki. Wskazano przy tym. że wszystkie podniesione wyżej okoliczności winny być rozpatrywane łącznie, ponieważ o ile jedna tego typu kara nie musi wywierać znaczącego wpływu na płynność finansową Spółki, to już kilka lub kilkanaście tego rodzaju kar może skutkować poważnymi konsekwencjami dla dalszego bytu Spółki. Ponadto terminy płatności nakładanych kar pieniężnych mogą następować po sobie w krótkich odstępach czasu, a konieczność ich jednorazowego uiszczenia znacząco wpłynie na wynik finansowy Spółki. Wskazano także, że potencjalna ich płatność nastąpi ze środków uzyskanych w 2014r., w którym zysk Spółki będzie znacznie niższy. Nie sposób zatem uznać, że wymierzenie kary w wysokości oznaczonej decyzją nie wpłynie negatywnie na wynik finansowy Spółki, w okresie sprawozdawczym, w którym przypadnie jej płatność, co może powodować skutki trudne lub wręcz niemożliwe do odwrócenia, począwszy od utraty płynności finansowej oraz problemów w bieżącym regulowaniu zobowiązań, na niewypłacalności i ogłoszeniu upadłości kończąc. Zarzucono także, że nakładanie kar następuje także wskutek stosowania przez organy przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, gdyż kara pieniężna jest wymierzana po wyeliminowaniu zezwolenia z obrotu prawnego w drodze jego cofnięcia w I instancji, przy braku możliwości uzyskania w obecnym stanie prawnym zezwolenia, a jedynie koncesji na gry na automatach, co jest de facto przymusowym egzekwowaniem powinności uzyskania koncesji na kasyno, co stanowi działanie z naruszeniem prawa europejskiego. To także – zdaniem Spółki - obliguje sąd krajowy do udzielenia ochrony tymczasowej w drodze zastosowania najbardziej zdatnej do tego normy prawa krajowego (w tym wypadku art. 61 § 3 p.p.s.a.). Ponadto wskazano, że wykonanie kary pieniężnej z tytułu rzekomego "braku zezwolenia" może spowodować, że Spółka w ogóle przestanie gospodarczo wykorzystywać wszystkie posiadane wciąż, a cofnięte decyzją nieostateczną, zezwolenia, co doprowadzi - wskutek ich następczego wygaśnięcia - do nieodwracalnych skutków w postaci trwałej utraty możliwości prowadzenia działalności, która po zakończeniu postępowania o cofnięcie będzie niemożliwa do powetowania. Odstąpienie od działalności będzie zaś powodować utratę przychodów osiąganych z ich tytułu, utratę sieci punktów, jak również potrzebę dokonania natychmiastowej i przedwczesnej redukcji zatrudnienia. Podano, że konieczność bieżącego regulowania wspomnianych kar może mieć znaczący wpływ na regulowanie przez Spółkę zobowiązań publicznoprawnych Spółki względem Skarbu Państwa, gdyż może skutkować brakiem środków na zapłatę podatków, co z kolei może stanowić przyczynę cofnięcia zezwoleń oraz nagłą konieczność zaprzestania działalności ze wszystkimi skutkami wynikającymi z tego faktu. Zatem odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje realne zagrożenie dla wszystkich posiadanych jeszcze obecnie przez Spółkę zezwoleń, co może być znacznie utrudnione lub wręcz niemożliwe do odwrócenia. Postanowieniem z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej w O. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy ppsa. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA). Biorąc zatem pod uwagę przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, czyli niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i dokonując pod tym kątem oceny wniosku Spółki o wstrzymanie wykonania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 167 643 zł Sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Spółka uprawdopodobniła bowiem w wystarczający sposób, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Jak wynika z informacji zawartych w uzasadnieniu wniosku Spółka jest zobowiązana do zapłaty kar pieniężnych w łącznej kwocie 11 502 517 zł. Potwierdzają to dołączone kopie decyzji oraz upomnień skierowanych do Spółki. Ponadto wobec Spółki nadal toczy się szereg postępowań w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych. Wskazać zatem należy, że wprawdzie nałożony na Spółkę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne, jednakże skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, w połączeniu z ilością spraw tego rodzaju rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej Spółki i nawet ogłoszenia jej upadłości. Należy zaś zważyć, że w rozpatrywanej sprawie Spółce została wymierzona kara pieniężna w wysokości 167 643 zł. Biorąc zatem pod uwagę wynik finansowy Spółki za 2013r. oraz fakt, że główne jej źródło dochodu opiera się na zezwoleniach na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, można przyjąć, że bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji (w połączeniu z innymi karami) będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa, zaś ich następstwem będzie ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa lub zwolnienie pracowników. Zgodnie zaś ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu NSA z dnia 18 czerwca 2004r. (sygn. akt FZ 136/04, dostępne w CBOSA) wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności Sąd uwzględnił wniosek skarżącej. Jednakże skarżącej należy wyjaśnić, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie może oceniać czy doszło do naruszenia prawa. Na tym etapie postępowania Sąd nie bada legalności zaskarżonej decyzji i to zarówno pod kątem prawa polskiego, jak i prawa unijnego. Wobec tego wszelkie argumenty skarżącej, kwestionujące zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, nie mają żadnego znaczenia. Sąd dokonał bowiem wyłącznie oceny, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w powołanym wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.