II SA/Ol 912/06

WyrokWSA w Olsztynie2007-01-16

Skład orzekający: Beata Jezielska, Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia zawyżenia powierzchni gruntów rolnych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, rolnik może uwolnić się od sankcji, jeśli wykaże brak winy, a jeśli tak, to jakie są konsekwencje niezłożenia takich wyjaśnień?
Ratio decidendi
Rolnik może uwolnić się od sankcji za zawyżenie powierzchni gruntów rolnych we wniosku o płatności bezpośrednie, jeśli wykaże brak winy. Organ ma obowiązek pouczyć rolnika o tej możliwości i umożliwić wykazanie braku winy. Niewykazanie braku winy przez rolnika, pomimo stosownego pouczenia, skutkuje obowiązkiem zastosowania sankcji przewidzianych w prawie wspólnotowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz zastosowania sankcji wobec N. C. z powodu zawyżenia deklarowanej powierzchni działek rolnych. Po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji, organ ponownie rozpoznał sprawę, wzywając stronę do złożenia wyjaśnień i pouczając o możliwości wykazania braku winy. Strona nie przedstawiła dowodów na brak winy, ograniczając się do polemiki z organem. Ostatecznie organ utrzymał w mocy decyzję o zastosowaniu sankcji, uznając, że strona dopuściła się winy co najmniej przez niedbalstwo. WSA oddalił skargę, uznając zastosowanie sankcji za zasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi N. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał N. C., po potrąceniu kwoty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, płatność na rok 2004 z tytułu: Jednolitej Płatności Obszarowej - 11.873,89 zł i Uzupełniającej Płatności Obszarowej - 0 zł. Organ zastosował sankcje zmniejszenia płatności w wysokości 9.684,38 zł ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych i jednocześnie z tych samych względów odmówił przyznania Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez N. C. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podając w uzasadnieniu, iż w wyniku kontroli krzyżowej ustalono, że działka rolna o powierzchni 23 ha, na działce ewidencyjnej nr "[...]" we wsi P., gmina E., zadeklarowana we wniosku przez stronę pokrywa się z działką rolną zgłoszoną przez innego producenta rolnego w odrębnym wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Strona została wezwana do złożenia wyjaśnień lub złożenia korekty do wniosku w zakresie wykrytych nieścisłości w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. W odpowiedzi wycofała zakwestionowaną działkę ewidencyjną. Wykluczenie z płatności gruntów o powierzchni 23 ha spowodowało zawyżenie wnioskowanej powierzchni o 22,46 % i zastosowanie sankcji. Na skutek skargi wniesionej przez N. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 marca 2006r. (Sygn. akt II SA/Ol 352/05) uchylił powyższe decyzje. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, określonych przepisami Unii Europejskiej, określa ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.), która przewiduje w art. 2 ust. 2 i 4, że posiadaczowi gospodarstwa rolnego, zwanemu "producentem rolnym", przysługują płatności pod warunkiem posiadania przez niego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, zaś wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego. Natomiast zawyżenie zgłoszonej powierzchni gruntów zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym. Odnośnie do Jednolitych Płatności Obszarowych zastosowanie ma przepis art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. UE L. nr 328, s. 21), zaś do płatności uzupełniającej do powierzchni upraw zastosowanie ma przepis art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE L Nr 327, s. 11). Przepisy te przewidują zmniejszenie kwoty ustalonych dopłat lub zakaz przyznania pomocy w przypadku, gdy w wyniku kontroli wystąpi różnica między zadeklarowanym obszarem a obszarem ustalonym. Jednakże Sąd wskazał, iż do obu rodzajów płatności zastosowanie ma także art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001, który przewiduje że obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że jest niewinny. Mimo że przepisy tego rozporządzenia zostały uchylone, to zgodnie z art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L Nr 141, s. 18) mają zastosowanie do wniosków pomocowych dotyczących lat gospodarczych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r. W związku z tym należało umożliwić wnioskodawcy wypowiedzenie się w tej kwestii. Natomiast organ wezwał wprawdzie wnioskodawczynię, na podstawie art. 50 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, do złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości wykrytych we wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, ale pouczył ją wyłącznie o konsekwencjach nieudzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie, polegających na pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w całości lub w części, w której nie udzielono wyjaśnień. Skarżąca nie została zaś poinformowana, iż o przesłankach wyłączających zastosowanie sankcji. Zatem mogła pozostawać w przekonaniu, że jedyną konsekwencją będzie pozostawienie wniosku w wadliwej części bez rozpatrzenia, a tym samym mogła sądzić, że nie musi wykazywać w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek okoliczności, które świadczyłyby o braku jej winy w błędnym wypełnieniu wniosku, zwłaszcza iż nieprawidłowość co do wielkości działek rolnych została oceniona przez organy jako naruszenie wymogów formalnych. W takim zaś wypadku stosownie do art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wskazano ponadto, iż nie ustalono faktycznie, w jakim zakresie wniosek został złożony nieprawidłowo i czy zadeklarowane działki rolne powinny zostać objęte płatnościami. Ponadto podniesiono, iż decyzja organu pierwszej instancji jest wadliwa także z powodu naruszenia art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie podano pełnej podstawy prawnej obniżenia skarżącej wnioskowanych płatności oraz nie wyjaśniono sposobu ustalenia ich wysokości, a ponadto brak jest w decyzji uzasadnienia faktycznego. W związku z tym Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy przeprowadzonym z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji przedstawił czy, z jakiego tytułu i w jakiej wysokości skarżącej przysługują wnioskowane płatności, ewentualnie czy, na jakiej podstawie i w jakiej wysokości należy zastosować potrącenia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznano N. C. po potrąceniu kwoty 39665,05 zł płatności bezpośrednich do gruntów rolnych płatność na rok 2004r. w łącznej wysokości 11873,89 zł. W uzasadnieniu podano, iż stosując się do wskazówek zawartych w wyroku Sądu organ wezwał wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień odnośnie nieścisłości dotyczących sumy powierzchni części działek rolnych leżących na działce ewidencyjnej "[...]" położonej w obrębie P., gmina E. W pouczeniu organ poinformował, iż niezłożenie wyjaśnień w terminie będzie miało wpływ na wysokość płatności oraz iż zawyżenie zgłoszonej powierzchni zagrożone jest sankcjami przewidzianymi w prawie wspólnotowym i wskazał stosowne przepisy prawa. Pouczono też o treści art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 2419/2001. Jednakże pisma kierowane przez stronę do organu nie zawierały informacji, ani dowodów iż nie ponosi ona winy. Strona stawiła się także w organie osobiście i po przejrzeniu akt oświadczyła, iż w terminie do 21 lipca 20006r. może wykazać swój brak winy, jednakże kolejnym pismem skierowała zarzuty pod adresem pracownika, który przyjął to oświadczenie. Do dnia wydania decyzji wnioskodawczyni nie dostarczyła dowodów, ani też nie wykazała swojego braku winy. Wskazano, iż N. C. zgłosiła do dopłat działkę nr "[...]" o powierzchni 23 ha, której nie była posiadaczem i faktycznie nie użytkowała jej rolniczo. Działka ta stanowi prawie ¼ władanej powierzchni. W ocenie organu zgłoszenie tej działki do dopłat jest zawyżeniem popełnionym świadomie z winy producenta, celem osiągnięcia nienależnej płatności. Podniesiono, iż do czasu kontroli krzyżowej wnioskodawczyni miała możliwość wycofania przedmiotowej działki bez żadnych sankcji. Jednakże dokonała ona korekty powierzchni działek dopiero po wezwaniu przez organ. Podniesiono, iż w prawie administracyjnym brak jest pojęcia winy i dlatego konieczne jest odwołanie się do konstrukcji cywilistycznych. Wskazano, iż w prawie cywilnym tradycyjnie rozróżnia umyślność i niedbalstwo. Przy czym ustalając stopień winy organ administracji winien brać pod uwagę zasady określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a zwłaszcza w art. 8 i 9 tego Kodeksu. W związku z tym uznano, iż wnioskodawczyni przy wypełnianiu wniosku dopuściła się winy polegającej co najmniej na niedbalstwie, a jej oświadczenie woli polegające na wykreśleniu spornych działek z wniosku o dopłaty potwierdza ich wcześniejsze zawyżenie. Wnioskodawczyni na żadnym etapie postępowania nie usprawiedliwiła racjonalnie swojego działania, a zatem nie może mieć zastosowania art. 44 ust. 1 rozporządzenie nr 2419/2001, a organ ma obowiązek zastosowania obniżek i wyłączeń w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa. Wskazano także, iż przepisy dotyczące opłat skonstruowane są tak rygorystycznie, iż wymagają szczególnej ostrożności przy wypełnianiu wniosków, a ich celem jest zapobieganie uzyskiwaniu dopłat przez osoby nieuprawnione. W związku z tym wskazano sposób wyliczenia kwoty dopłat i zastosowanych obniżek. Od decyzji tej odwołał się N. C., zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa wspólnotowego. Opisała stan faktyczny sprawy. Podała, iż mając na uwadze fakt, iż w dniu 9 sierpnia 2004r. skutecznie wycofała działkę nr "[...]" z dopłat, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 marca 2006r, to w jej ocenie bezprzedmiotowe było postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Ponadto niezrozumiałe było dla niej pouczenie zawarte w wezwaniu organu, w związku z czym zwróciła się o jego wyjaśnienie. W odpowiedzi organ potwierdził skuteczne wycofanie działki, lecz nie wyjaśnił jej wątpliwości. Wprawdzie w trakcie zapoznawania się z aktami pracownik organu poinformował ją, iż może wykazać swoją niewinność, lecz nie wyjaśnił konsekwencji ich niezłożenia. W związku z tym w ocenie odwołującej się wydana decyzja jest błędna i narusza przepisy prawa. Zgodnie z wyrokiem Sądu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania od początku, czyli konieczne było ponowne wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie, lecz było to już bezcelowe, gdyż strona wcześniej cofnęła skutecznie wniosek. Zatem żądanie od niej wyjaśnień było bezprzedmiotowe oraz stanowiło naruszenie art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na potwierdzenie swojego stanowiska powołała się na stwierdzenie organu, iż wnioskodawczyni miała możliwość z własnej woli dokonania zmiany wniosku lub wycofania działki bez zastosowania sankcji do momentu kontroli krzyżowej. W związku z tym organ naruszył przepisy prawa wspólnotowe regulujące kwestie przyznawania płatności bezpośrednich, gdyż brak było powodu do nałożenia sankcji. Ponadto odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na braku odpowiedzi na kierowane do organu pisma odnośnie skutków złożenia i niezłożenia wyjaśnień. Wskazała ponadto, iż w pouczeniu z dnia 30 lipca 2004r. organ zakwalifikował brak wyjaśnień jako brak formalny, a sąd tego nie zakwestionował. Zatem należało przyjąć iż niezłożenie wyjaśnień spowoduje nierozpoznanie wniosku w tym zakresie. Podniosła także, iż decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie wyjaśnia z jakich powodów i na jakiej podstawie prawnej wszczęto postępowanie wyjaśniające oraz z jakich względów nie poinformowano jej o obowiązujących przepisach prawa, a ponadto nie odniesiono się do konkretnej sytuacji. W związku z tym w ocenie odwołującej się organ nie zastosował się do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 9 marca 2006r. Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż organ nie podziela poglądu strony, iż uchylenie decyzji przez Sąd kreuje nowe postępowanie, w którym nie może ona ponosić negatywnych skutków prawnych swoich oświadczeń złożonych w dniu 30 czerwca 2004r., gdyż we wniosku tym strona poświadczyła nieprawdę, a przepisy prawa unijnego przewidują w takim wypadku określone konsekwencje. Zawyżenie powierzchni we wniosku i wykluczeniem z płatności powierzchni 23 ha jest równoznaczne z zawyżeniem wnioskowanej powierzchni o 22,46% i skutkuje zastosowaniem sankcji zmniejszającej płatność z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej oraz odmową przyznania płatności z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej. Wskazano, iż organ jest bezwzględnie zobowiązany do zastosowania wyłączeń i obniżeń wynikających z powyższych przepisów, na co wskazał Sąd. Obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, iż jest niewinny, przy czym organ winien o tym pouczyć wnioskodawcę. Stosując się do zaleceń Sądu organ poinformował stronę o konsekwencjach wynikających z zawyżenia powierzchni oraz o możliwości wykazania braku winy. Jednakże w odpowiedzi odwołująca się formułowała jedynie pogląd, iż skoro wycofała przedmiotową działkę, to nie może ponosić sankcji za zawyżenie i że nie wie jaką niewinność ma wykazać. W ocenie organu pouczenia kierowane do strony były jasne, a pisma odwołującej się miały na celu jedynie polemikę z organem, a nie wykazanie swojej niewinności. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, iż wprawdzie na organach administracji ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, ale nie zwalnia to strony ze współudziału w realizacji tego obowiązku. W związku z tym organ odwoławczy uznał, iż ustalenia i ocena prawna dokonana przez organ pierwszej instancji są prawidłowe. Na tę decyzję skargę wniosła N. C. zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Podniosła, iż uchylając decyzje z dnia "[...]" oraz z dnia "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nakazał powtórne przeprowadzenie postępowania administracyjnego, w tym także kontroli. Nie zakwestionował przy tym oświadczeń złożonych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego, a jedynie postępowanie organów. Zatem wydając decyzję z dnia "[...]" organ związany był skutecznym cofnięciem wniosku przez skarżącą w części dotyczącej działki nr "[...]" i w tej części nie mógł przeprowadzić postępowania administracyjnego, lecz winien je umorzyć. W ocenie skarżącej oczywistą konsekwencją uchylenia poprzednich decyzji przez Sąd winna być powtórna kontrola oraz uwzględnienie okoliczności, iż rozpoznawany wniosek jest poprawny pod względem faktycznym i brak jest podstaw do zastosowania sankcji. Ponadto w wezwaniu z dnia 17 maja 2006r. organ nie sprecyzował na czym miałyby polegać konsekwencje prawne niezłożenia wyjaśnień. Wskazała, iż zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego niezłożenie wyjaśnień i nieusunięcie braków wniosku skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania. Zatem organ nie wyjaśnił swojego odmiennego stanowiska w tej kwestii. Ponadto z treści decyzji z dnia "[...]" wynika, iż powierzchnia co do której rozpatrzono wniosek wynosiła 102,40 ha, a zatem nie obejmowała działki co do której cofnięto wniosek. Zatem w ocenie skarżącej nie jest wiadome, dlaczego zastosowano sankcje, skoro sam organ stwierdził wycofanie wniosku w tej części. Ponadto zarzuciła, iż nie uzyskała należytej informacji co do skuteczności cofnięcia przez nią wniosku, co skutkowało uznaniem, iż przy ustalaniu dopłat oraz ewentualnych sankcji działka ta nie będzie brana pod uwagę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej podjęcia, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Podnieść należy, iż w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności mają zastosowanie regulacje zawarte w prawie wspólnotowym. Zgodnie bowiem z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Jak wskazano w zaskarżonych decyzjach, jak i w poprzednim wyroku sądu w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie - w odniesieniu do Jednolitej Płatności Obszarowej -przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe do stosowania w odniesieniu do 2004r. rozporządzenia Rady nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji.(Dz.U. nr L 328 17/12/2003 s.21), zaś w odniesieniu do Uzupełniającej Płatności Obszarowej - rozporządzenie Komisji nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe przepisy w zakresie zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.U. L 327 12/12/2001 s. 11). Przepisy te przewidują sankcje nakładane na rolnika, w przypadku, gdy występuje różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym przez niego we wniosku, a powierzchnią ustaloną przez organ w wyniku kontroli (art. 5 rozporządzenia nr 2199/2003 oraz art. 32 rozporządzenia 2419/2001). Jak jednak podniesiono w uzasadnieniu wyroku sądu z dnia 9 marca 2006r. zgodnie z art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 2419/2001 sankcji, o których mowa wyżej nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, iż nie ponosi winy. W związku z tym Sąd uchylił poprzednie decyzje organów, nakazując umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do przyczyn podania niewłaściwych danych we wniosku, po stosownym pouczeniu jej o skutkach związanych z nieprawidłowym wypełnieniem wniosku. Takie pouczenie zostało skierowane do skarżącej w dniu 16 maja 2006r. (doręczone stronie 17 maja 2006r.). Wezwanie to zawiera zarówno opis nieścisłości wykrytych we złożonym wniosku, jak i wezwanie do złożenia wyjaśnień w tym zakresie wraz z pouczeniem o sankcjach grożących za zawyżenie deklarowanej powierzchni gruntów rolnych. Pismo to jest sformułowane w sposób jasny i przejrzysty, a w związku z tym nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej iż niezrozumiała ona pouczenia w nim zawartego. Przy czym podnieść należy, iż - jak słusznie podał organ - korespondencja skarżącej nie zawierała żadnych wyjaśnień co do przyczyn nieprawidłowego wypełnienia wniosku, a stanowiła jedynie polemikę z informacjami zawartymi w wezwaniu. Wskazać zaś należy, iż wprawdzie zgodnie z art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego to na organie administracji ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, lecz zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem Konstytucji w niniejszej sprawie pierwszeństwo ma art. 44 ust. 1 rozporządzenia nr 2419/2001, który stanowi iż to rolnik ma wykazać iż nie ponosi winy za nieprawidłowe wypełnienie wniosku. Zatem organ winien pouczyć stronę o możliwości uwolnienia się od sankcji oraz umożliwić jej wykazane braku winy, lecz obowiązek dowodowy w tym zakresie leży po stronie rolnika. W niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała zaś żadnych okoliczności, które świadczyłyby o jej braku winy w tym zakresie. W związku z tym nałożenie sankcji było zasadne. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy wyjaśnić, iż mylne jest przekonanie skarżącej, iż wyrok Sądu z dnia 9 marca 2006r. spowodował uchylenie skutków niewłaściwego złożenia wniosku, a w związku z tym organy nie mogły prowadzić postępowania odnośnie części działki "[...]". Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 2419/2001 wszelkie zmiany wniosków dokonane po upływie terminu ich składania są dopuszczalne jedynie do momentu powiadomienia rolnika przez właściwe władze o nieprawidłowościach we wniosku, powiadomienia go o zamiarze przeprowadzenia kontroli oraz kontroli dokonanej na miejscu, która ujawniła nieprawidłowości. Wyrok Sądu skutkował jedynie uchyleniem poprzednich decyzji wydanych przez organy. Nie miało to jednak żadnego wpływu na fakt, iż to organ powiadomił stronę o nieprawidłowościach zawartych we wniosku, gdyż orzeczenie sądu nie mogło zmienić stanu faktycznego sprawy. Poza tym Sąd nakazał jedynie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem konieczności prawidłowego pouczenia strony o przysługujących jej prawach, a także o konsekwencjach zawyżenia powierzchni zadeklarowanych gruntów oraz umożliwienia wykazania braku winy, co też organ uczynił. Z tej możliwości strona jednak nie skorzystała, a w związku z tym jej zarzuty w tym zakresie są bezzasadne. Ponadto należy wyjaśnić, iż organ prawidłowo ustalił zarówno wysokość dopłat, jak i sankcji. Zgodnie bowiem z zasadą określoną w art. 32 ust. 1 rozporządzenia 2419/2001 w przypadku, gdy zadeklarowany obszar przekracza obszar ustalony pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego i dopiero od tej kwoty dokonuje się stosownych obniżek lub wyłączeń. Zatem fakt, iż organ ustalił wysokość dopłaty nie uwzględniając nieprawidłowo wpisanej części działki i od tej kwoty dokonał obniżek i wyłączeń nie oznacza, iż uwzględnił on dokonaną przez skarżącą korektę, lecz naliczył tę kwotę zgodnie z podaną zasadą. Przy czym organy obydwu instancji wyjaśniły skarżącej, iż stosowanie sankcji wynikających z prawa wspólnotowego ma charakter bezwzględnie obowiązujący i w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w tych przepisach organ musi sankcje te stosować. Stąd też brak było podstaw do pozostawienia części wniosku bez rozpoznania. Wobec powyższego Sąd nie znalazł podstaw uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło