II SA/Ol 912/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.P. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie "[...]" postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi A.P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 21-23 akt). W uzasadnieniu stwierdził, iż jest w trudnej sytuacji materialnej, będąc jedynym żywicielem rodziny. Jego żona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ponosi wysokie koszty utrzymania, takie jak: kredyt na mieszkanie - ok. 300 zł, czynsz za lokal - 370 zł, internet i telewizja kablowa - 90 zł, energia - 75 zł, telefon - 140 zł, pożyczka z zakładu pracy na remont mieszkania - 285 zł, opłata za przedszkole - do 300 zł, dojazdy do pracy - ok. 200 zł. W związku z rozpoczęciem przez córkę nauki szkolnej, poniósł duże wydatki na wyprawkę i mundurek. Niezbędne również były zakupy odzieży zimowej. Niejednokrotnie miesiąc kończy się pożyczaniem pieniędzy od rodziców. Jak wynika z oświadczenia, w gospodarstwie domowym pozostają ze skarżącym żona i dwoje małoletnich dzieci; dochód miesięczny brutto, uzyskiwany przez niego z tytułu umowy o pracę, wynosi 4116,82 zł; w skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie (50,9 m2), samochód "[...]" i zasoby pieniężne w kwocie 3200 zł. Do wniosku załączone zostały (k. 24-32): zawiadomienie z banku o wysokości raty kredytowej (82 zł), zawiadomienie o wysokości opłaty mieszkaniowej (371,48 zł), kopia rachunku za usługi multimedialne w okresie od 3 października do 1 listopada 2011 r. (197,01 zł), kopie rachunków za energie elektryczną, płatnych w październiku (72,37 zł) i listopadzie 2011 r. (k. 75,73 zł), kopia faktury za usługi telekomunikacyjne na rzecz firmy "[...]" A.P. (141,72 zł), kopia dowodu uiszczenia opłaty za przedszkole (261,90 zł), zaświadczenie z urzędu pracy, zaświadczenie o zarobkach z tytułu umowy o pracę we wrześniu 2011 r., kopia wydruku z programu płacowego. Wyjaśniania kwestii związanych z nieodnotowaną we wniosku działalnością gospodarczą zaniechano, uznając, iż już same informacje w nim zawarte nie przemawiają za jego uwzględnieniem. Stosownie do unormowania zawartego w art. 245 § 3 i 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: p.p.s.a.), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych bądź poszczególnych ich składników (opłat sądowych, wydatków) lub ich części, czyli przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, z uszczerbkiem w niezbędnym utrzymaniu nie można utożsamiać pogorszenia sytuacji materialnej wskutek konieczności poniesienia wydatków związanych z postępowaniem sądowym. W przepisie 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. chodzi bowiem o sytuację, w której posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie tych wydatków spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie będzie ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Dlatego też instytucję prawa pomocy, stanowiącą wyłom od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), stosuje się jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania tychże kosztów. Skarżący nie znajduje się w sytuacji, w której poniesienie wymaganych w niniejszej sprawie kosztów sądowych warunkujących wydanie wyroku, czyli wpisu od skargi w wysokości 300 zł, mogłoby skutkować niemożnością zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych rodziny. Wynika to już choćby z faktu, iż o zbliżoną kwotę zasoby pieniężne posiadane w dacie sporządzania wniosku (23 listopada 2011 r.) przewyższały miesięczny dochód z tytułu umowy o pracę. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.