II SA/Ol 913/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi M. J. na pismo Dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej postanawia odrzucić skargę Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 15 czerwca 2009r. M. J. zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień o zmianę w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) decyzji przyznającej wnioskodawcy kategorię zdrowia D i ponowne dopuszczenie do badań przed komisją lekarską w celu zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej. Postanowieniem z dnia "[...]" Wojskowy Komendant Uzupełnień na podstawie art. 65 kpa przekazał wniosek M. J. do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. W uzasadnieniu orzeczenia Wojskowy Komendant Uzupełnień wskazał, że nie jest organem właściwym do uchylenia decyzji Powiatowej Komisji Lekarskiej. Następnie pismem z 6 lipca 2009r. Dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Wojewódzkiego poinformował wnioskodawcę, że stosownie do obowiązujących przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 241, poz. 2416 z późn.zm.), nie ma możliwości ubiegania się o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej w przypadku orzeczenia kategorii zdrowia D. Pisemny wniosek o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej może złożyć jedynie osoba, której ustalono kategorię A lub B i u której wystąpiły istotne zmiany w stanie zdrowia (art. 28 ust. 4, 4a, 4b, 4c cytowanej na wstępie ustawy). Do komisji lekarskiej nie kieruje się natomiast osób, wobec których wydano ostateczne orzeczenie ustalające kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E (przepis ten został dodany ustawą zmieniającą z dnia 24 października 2008 roku - Dz. U. Nr 206, poz. 1288 i wszedł w życie w dniu 6 grudnia 2008 roku). Dyrektor Wydziału argumentował dalej, że stosownie do przepisu art. 28 ust 4d cytowanej na wstępie ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 9 stycznie 2009 roku (Dz. U. Nr 22, poz. 120), wobec osób, dla których ustalono kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej D lub E przewodniczący właściwej powiatowej komisji lekarskiej wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie zmiany kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, ale tylko w przypadku gdy ostateczne orzeczenie o tej zdolności zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa. Cytowany przez wnioskodawcę przepis art. 155 kpa w tym przypadku nie ma zastosowania, gdyż Kodeks jest przepisem ogólnym, a ustawa o powszechnym obowiązku obrony - przepisem szczególnym. Na powyższe pismo M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W ocenie skarżącego zaskarżone pismo jest decyzją administracyjną. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie tejże decyzji, zarzucając organowi naruszenie art. 77 kpa. W uzasadnieniu skargi M. J. podniósł, że ubiega się o przyjęcie do służb mundurowych, a kategoria zdrowia D zamyka mu możliwość przyjęcia do tych służb. Wywiódł, że jego stan zdrowia nie uzasadnia przyznania kategorii D. Ponadto - jak to określił skarżący – jego ułomności, rozpoznane przez komisję lekarską nie przeszkadzają mu w aktywnym życiu, nie stanowią także przeszkody do pełnienia służby w grupach antyterrorystycznych Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Biura Ochrony Rządu lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego. W odpowiedzi na skargę działający z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym piśmie z dnia 6 lipca 2009r. W odpowiedzi na skargę podniesiono ponadto, że pismo z dnia 6 lipca 2009r. jest jedynie pismem informującym stronę o jej sytuacji prawnej, nie jest natomiast decyzją administracyjną, gdyż do jej wydania brak było podstaw prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy). W sprawie niniejszej skarżący złożył wniosek o wzruszenie orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej ustalającego kategorię zdrowia. Jako podstawę wniosku skarżący wskazał art. 155 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Wskutek wniesienia wniosku przekazanego w trybie art. 65 kpa przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Ostródzie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej skarżący został poinformowany pismem z dnia 6 lipca 2009r. przez Dyrektora Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Wojewódzkiego, że obecne regulacje prawne nie przewidują możliwości ubiegania się o zmianę kategorii zdolności do służby wojskowej w przypadku orzeczenia kategorii D. Na to pismo skarżący wywiódł skargę do sądu administracyjnego. Należy więc ocenić, czy w sprawie powyższe pismo nosi cechy decyzji administracyjnej oraz czy możliwym jest merytoryczne rozpoznanie skargi i ocena legalności zaskarżonego pisma. Nie ulega wątpliwości, że pismo to nie posiada formy decyzji, nie zawierając wszystkich elementów jakie winna posiadać decyzja administracyjna zgodnie z art. 107 § 1 kpa, w szczególności nie zawiera rozstrzygnięcia organu odnośnie złożonego wniosku. Dyrektor Wydziału w zaskarżonym piśmie przytoczył jedynie przepisy ustawy, które regulują kwestie związane ze zmianą kategorii zdolności do służby wojskowej, nie rozstrzygnął jednak definitywnie o losie orzeczenia ustalającego kategorię zdrowia, o co wnioskował skarżący. W ocenie Sądu, z treści pisma wynika, że jest to jedynie informacja o obowiązujących regulacjach prawnych kierowana do skarżącego w związku z jego wnioskiem, który został przekazany postanowieniem do Wojskowej Komisji Lekarskiej. Z akt sprawy nie wynika zresztą, że Dyrektor Wydziału posiadał upoważnienie Wojewody do wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie. Na działanie z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału powołuje się dopiero podpisując odpowiedź na skargę. Przyjąć więc należy, że Dyrektor Wydziału podpisując pismo z 6 lipca 2009r. nie działał na podstawie udzielonego upoważnienia do wydania decyzji w sprawie. W konsekwencji przyjąć trzeba, że pismo z dnia 6 lipca 2009r. nie jest decyzją administracyjną, gdyż nie zostało wydane przez organ administracji, a jedynie podpisane przez pracownika urzędu przydanego do pomocy organowi (Wojewodzie), którym jest Dyrektor Wydziału. Powyższe nakazuje przyjąć, że Dyrektor Wydziału nie wydał w sprawie decyzji administracyjnej, a skierował jedynie do skarżącego pismo informacyjne. Oznacza to, że skarga w niniejszej sprawie winna zostać odrzuca. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Tego rodzaju sytuacja wystąpi, "gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i oraz 4 p.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.)" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz str. 157). Skoro zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej, Sąd zobowiązany był skargę odrzucić. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarżący złożył wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 kpa. W tym miejscu podnieść trzeba – nie przesądzając treści przyszłego rozstrzygnięcia właściwej w sprawie komisji lekarskiej - że wniosek ten winien zostać rozpoznany zgodnie z przepisami kpa. W przypadku uchylania się organu od załatwienia sprawy skarżący będzie mógł wystąpić do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięto jak w sentencji postanowienia.