II SA/Ol 916/06

Dnia 30 stycznia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 roku przy udziale Prokuratora Rejonowego oraz Prokuratora Okręgowego sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania lekarskie 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia "[...]", wydaną na podstawie art. art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, póz. 908 ze zm.), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Dyrektor Wydziału Komunikacji skierował B. B. na badanie lekarskie w zakresie kategorii B prawa jazdy. W motywach tego rozstrzygnięcia powołano się na uzyskane informacje od Prokuratora Rejonowego nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia B. B. mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W odwołaniu od tej decyzji B. B. wyjaśnił, że w 2005 r. poddany był badaniu lekarskiemu wykonywanemu przez uprawnionego lekarza i na tej podstawie otrzymał aktualne prawo jazdy. Podniósł, że przed dwoma laty przeszedł badania psychiatryczne i od tej pory nie nadużywa alkoholu. Podkreślił, że przez okres 23 lat kiedy ma prawo jazdy nie został nigdy ukarany za przestępstwa bądź wykroczenia drogowe. Wskazał także na swą trudną sytuację materialną, nie pozwalającą mu na pokrycie kosztu badania lekarskiego, na które skierował go organ l instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania B. B., decyzją z dnia "[...]" Nr "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu wskazało, iż zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie zaś do § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15), starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Zdaniem Kolegium, w niniejszej sprawie organ l instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny istniejących przesłanek do wydania skierowania pana B. B. na badanie lekarskie, celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Za prezentowanym stanowiskiem przemawia fakt, iż jak to wynika z wniosku Prokuratora Rejonowego z dnia 30 maja 2006 r. w toku postępowania przygotowawczego (sygn. akt "[...]") przeciwko B. B., przeprowadzone zostały badania sądowo - psychiatryczne, w wyniku których u badanego stwierdzono zespół uzależnienia spowodowany używaniem alkoholu. Dalej organ odwoławczy wywodził, iż ostatnie badanie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami przez B. B., jakie znajduje się w aktach ewidencyjnych kierowcy, zostało przeprowadzone 25 lipca 2005 r. Zatem, mając na uwadze treść opisanych powyżej badań lekarskich, stwierdzono, iż zaistniała potrzeba zweryfikowania, czy aktualny stan zdrowia pana B. pozwala na bezpieczne kierowanie pojazdami w ruchu drogowym. Ponadto podniesiono, iż ustawodawca stworzył możliwość kontroli stanu zdrowia kierujących pojazdami w ruchu drogowym, w celu zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom drogi. Zaś w przypadkach nasuwających zastrzeżenia, co do stanu zdrowia kierowcy, które mogłyby mieć wpływ na sprawne kierowanie pojazdem, powzięte przez organ, uprawniają go do wydania skierowania na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Oceny tej nie zmienia również sytuacja materialna odwołującego. Zatem odwołujący się obowiązany jest zgłosić się na badanie lekarskie w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. B., który twierdzi, że nie nadużywa alkoholu, co wynika z wywiadów kuratora sądowego i opinii sąsiadów. Podniósł nadto, iż w dniu 7 lutego 2006 r. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie wykonawcze o leczenie odwykowe, a na badania został skierowany przez Prokuraturę 13 lipca 2006 r. Podał, że nie stać go na opłacanie badań. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Kolegium podniosło, iż umorzenie postępowania wykonawczego o leczenie odwykowe pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanki związanej z powzięciem wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia kierowcy, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny w istocie nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwianej zaskarżoną decyzją. Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić, m.in. w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270). Z przepisu tego wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337). A zatem Sąd może zastosować ten przepis w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że organ dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi. Przede wszystkim podkreślić należy, iż prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury z uwagi na jej istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania prawa i wolności obywatelskich mieści się w treści zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Konsekwencją tej zasady jest obowiązek organów orzekających przestrzegania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 Kpa w toku postępowania organy administracji podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, są też zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 80 kpa wymaga, aby organ oceniał na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Rezultaty tak przeprowadzonego postępowania przed organem administracji powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji (art. 107 § 3 Kpa). Organy orzekające nie w pełni zastosowały się do przytoczonych wyżej obowiązków. Przede wszystkim organy te nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co uniemożliwiło Sądowi ocenę, czy właściwie zastosowały prawo materialne. Ocena legalności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu l instancji zależy od stwierdzenia, czy w przypadku skarżącego zaistniała przesłanka uprawniająca do zastosowania wobec niego art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 108, póz. 908, ze zm.), w myśl którego badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu przesłankę tę stanowią okoliczności "nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia" konkretnej osoby kierującej pojazdami, co w świetle materiału dowodowego zebranego i ocenionego w postępowaniu administracyjnym niniejszej sprawy, nasuwa nie dające się rozstrzygnąć wątpliwości. Wątpliwości tych nie usuwa informacja zawarta w uzasadnieniu wniosku Prokuratora Rejonowego z dnia 30 maja 2006 r., z której wynika jedynie tyle, że w toku postępowania przygotowawczego "[...]" przeciwko B. B., przeprowadzone zostały badania sądowo -psychiatryczne, w wyniku których u badanego stwierdzono zespół uzależnienia spowodowanego używaniem alkoholu. Organy poprzestały na tej informacji, nie dążąc do wyjaśnienia - w ramach prowadzonego we własnym zakresie postępowania - kiedy B. B. został poddany owym badaniom, a co więcej czy wydana przez lekarzy specjalistów opinia sądowo - psychiatryczna dotyczy stanu zdrowia skarżącego w dacie wykonywania badań lekarskich, czy w dacie popełnienia zarzucanego mu czynu. Kwestia dotycząca konieczności poczynienia ustaleń kiedy dokładnie stan zdrowia B. B. wskazywał na istnienie przeciwwskazań do kierowania przez niego pojazdem, ma niezwykle istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i nie mogła być potraktowana marginalnie z tego względu, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie lekarskie nr "[...]" z dnia 25 lipca 2005 r., wydane na podstawie art. 122 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami. W orzeczeniu tym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez B. B. pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy, m.in. kategorii B. Ponadto lekarz nie wyznaczył badanemu daty ponownego lub kontrolnego badania lekarskiego, dokonując adnotacji: "bezterminowo". Należy zauważyć, iż na tę okoliczność skarżący wskazywał już w odwołaniu, jednak organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii w sposób należyty, akcentując jedynie to, że "ostatnie badanie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami przez B. B., jakie znajduje się w aktach ewidencyjnych kierowcy, zostało przeprowadzone 25 lipca 2005 r." Gdyby w wyniku poczynionych ustaleń okazało się (co jest wysoce prawdopodobne), że badanie lekarskie z 2005 r. zostało przeprowadzone po badaniach sądowo - psychiatrycznych B. B., a organy nadal utrzymywały, iż zachodzą przesłanki do skierowania skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań lub ich braku do kierowania pojazdami, to nie mogą one poprzestać na stwierdzeniu, że istnieje potrzeba zweryfikowania aktualnego stanu zdrowia skarżącego. W uzasadnieniach swych decyzji obowiązane są przede wszystkim jednoznacznie wypowiedzieć się z jakich przyczyn biorą pod uwagę opinię sądowo - psychiatryczną, nie uwzględniając orzeczenia lekarskiego z 2005 r., jak również z czego konkretnie wynikają ich zastrzeżenia co do aktualnego stanu zdrowia skarżącego. Dopiero wszechstronna analiza w pełni zgromadzonego materiału dowodowego łącznie z konfrontacją obu opinii lekarskich pozwoli na podjęcie trafnej, znajdującej oparcie w obowiązujących przepisach prawa decyzji administracyjnej. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji nie odpowiadają prawu z przyczyn wyżej wskazanych, należało skargę uwzględnić i orzec o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). Sąd podjął rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.