II SA/Ol 916/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-10-28
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Hanna Raszkowska, Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, wydana na podstawie specustawy drogowej, może zostać wydana pomimo sprzeciwu właścicieli nieruchomości, których działki są częściowo zajęte pod inwestycję, jeśli projekt budowlany został opracowany przez uprawnionego projektanta i spełnia wymogi formalne, a organ administracji nie ma kompetencji do oceny racjonalności rozwiązań projektowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo wydały decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W postępowaniu prowadzonym w trybie specustawy drogowej organ jest związany wnioskiem inwestora i nie posiada kompetencji do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych rozwiązań projektowych, a jedynie do sprawdzenia kompletności wniosku i zgodności z prawem. Interes publiczny związany z realizacją inwestycji drogowej ma prymat nad interesem jednostki, o ile nie narusza to prawa w sposób niezgodny z przepisami.Stan faktyczny
Skarżący sprzeciwiali się decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, twierdząc, że projekt przewiduje nadmierne zajęcie ich nieruchomości, podniesienie poziomu drogi i uniemożliwienie wjazdu na działkę. Zarzucali naruszenie prawa własności i brak analizy konieczności zajęcia nieruchomości. Organy administracji utrzymywały w mocy decyzję, wyjaśniając, że projekt budowlany został opracowany przez uprawnionego projektanta, a organ nie jest kompetentny do oceny jego wartości technicznej. Podkreślono, że projekt uwzględniał istniejące warunki i minimalizuje ingerencję w działki, a ewentualne szkody zostaną zrekompensowane odszkodowaniem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Marzenna Glabas Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 roku sprawy ze skarg J. L., J. L., T. W., E. W. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargi.
Po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta z dnia 21 stycznia 2014 r. o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, Starosta decyzją z dnia [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej, zatwierdził projekty podziału nieruchomości oraz zatwierdził projekt budowlany inwestycji pod nazwą: "Budowa ulicy [...] w L. - etap I". Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 11a, art. 11c, art. 11f ust. 1, art. 11i, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) zwanej dalej: specustawą, art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) zwanej dalej: pr. bud.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek inwestora został sformułowany prawidłowo i zawierał wszystkie niezbędne elementy określone w art. 11b ust. 1 oraz art. 11d ust. 1 specustawy, w tym m.in. pozytywne postanowienie Zarządu Województwa z dnia [...], pozytywną uchwałę Zarządu Powiatu z dnia [...], pozytywne postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...], mapę w skali 1:500 przedstawiającą proponowany przebieg drogi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu, cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 pr. bud. O wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostali zawiadomieni właściciele oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie wskazanej decyzji, zaś pozostałe strony zostały zawiadomione w drodze obwieszczeń w Urzędzie Miasta L., w prasie lokalnej, na tablicy ogłoszeń oraz stronie internetowej Urzędu. Po analizie załączonego do wniosku projektu budowlanego organ stwierdził zgodność projektu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień oraz pozwoleń, a także wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Od tej decyzji E. i T.W., będący właścicielami działek zajętych pod planowaną inwestycję, wnieśli odwołanie podnosząc, że sprzeciwiają się realizacji inwestycji. Zarzucili, że w projekcie przewidziano podniesienie drogi na wysokość należącego do nich budynku, co spowoduje różnicę terenu o prawie 3 m i uniemożliwi wjazd na działkę oraz do garaży. Jednocześnie nie wyrazili zgody na zabranie tak dużej części ich działek (nawet do 8 m w głąb), skoro pod drogę potrzebne jest zajęcie około
1 m powierzchni ich działki. Wskazali, że przedstawiony projekt nie uwzględnia obecnego stanu terenu, gdyż teren został przez nich podniesiony do poziomu drogi.
Odwołanie od decyzji zostało wniesione również przez J. i J.L., będących właścicielami działek zajętych pod planowaną inwestycję, którzy nie wyrazili zgody na wywłaszczenie ich z części działek. Podnieśli, że po zmniejszeniu należącej do nich działki [...] będzie ona za wąska na budowę, a działka [...] będzie miała ograniczoną widoczność, gdyż powstanie łuk przy wyjeździe z posesji.
Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań, decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, a wydana decyzja czyni zadość wymogom określonym w art. 11f ust. 1 specustawy. W ocenie organu odwoławczego, zarzuty zawarte we wniesionych odwołaniach nie zasługują na uwzględnienie. Projekt budowlany dotyczący realizacji planowanej inwestycji został opracowany przez uprawnionego projektanta, który odpowiada za merytoryczną zawartość tego projektu. Natomiast organ odwoławczy nie posiada uprawnień do dokonania oceny wartości technicznej rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym. Obszernie wyjaśniono, że stosownie do art. 20 pr. bud. do podstawowych obowiązków projektanta należy m.in. opracowanie projektu budowlanego, przy czym za merytoryczną zawartość projektu budowlanego odpowiada projektant. Natomiast obowiązkiem organu, orzekającego w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę, jest sprawdzenie zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 4 pr. bud., czy projekt został wykonany, a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 także sprawdzony - przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 pr. bud.
Zwrócono uwagę, że Państwo W. przystąpili do opracowywania projektu budowy budynku dopiero wiosną 2013 r., wtedy to również przekazano ich projektantowi projekt zagospodarowania terenu wraz z profilem podłużnym ulicy [...] w celu dostosowania rzędnych i lokalizacji wjazdów na działkę w stosunku do opracowywanego projektu budynku mieszkalnego. Organ wyjaśnił, że niweleta ulicy [...] na długości działki nr [...] będzie przebiegała zaledwie od 26 do 28 cm wyżej w stosunku do niwelety istniejącej drogi gminnej, a nie jak twierdzą skarżący prawie 3m, co uniemożliwi im wjazd na działkę oraz do garaży zlokalizowanych w piwnicy. Nadto z wyjaśnień inwestora wynika, że projekt budowy ul. [...] został opracowany na aktualnym podkładzie geodezyjnym. Projektant wielokrotnie analizował plan zagospodarowania terenu wraz z profilem podłużnym ulicy w celu zapewnienia jak najlepszej funkcjonalności obiektu oraz zminimalizowania powierzchni planowanych do zajęcia działek. Projektowana szerokość pasa ruchu oraz chodnika została ograniczona do minimalnej dopuszczalnej szerokości zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430 ze zm.) zwanego dalej: rozporządzeniem z dnia 2 marca 1999 r. Ze względu na bardzo ograniczone możliwości zaprojektowano tylko jednostronny chodnik, który będzie umiejscowiony po przeciwnej stronie działek nr [...] i [...]. Ulica została zaprojektowana w taki sposób aby pas drogowy został poszerzony z lewej i prawej strony, zapewniając jednocześnie optymalny dojazd do posesji po obu stronach drogi. Ponadto z opinii projektanta wynika, że planowane do przejęcia tereny pod drogę nie wpłyną znacząco na możliwość zabudowy i funkcjonalności działek Państwa L.
Na powyższą decyzję zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargi przez J. i J.L. oraz T. i E.W.
Państwo W. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzucili jej naruszenie:
- art. 7, art. 8, art. 75 ust. 1 i art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy;
- art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności w wyniku uznania, że zajęcie nieruchomości skarżących jest niezbędne dla przeprowadzenia planowanej inwestycji oraz jest uzasadnione interesem publicznym;
- art. 1 specustawy poprzez zajęcie nieruchomości skarżących bez potrzeby dla realizacji inwestycji drogowej;
- art. 11a w związku z art. 11f specustawy poprzez niedokonanie oceny przez organ zasadności zajęcia nieruchomości skarżących.
W uzasadnieniach skargi podniesiono, że niepotrzebne jest zajęcie tak dużego obszaru działki nr [...] (8 m w głąb działki), gdyż tylko jej nieznaczna część będzie wykorzystana pod budowę ul. [...]. Natomiast na pozostałej części planowana jest budowa skarpy, która ma posłużyć zniwelowaniu różnicy poziomów między działką nr [...] i drogą. Jednakże na skutek działania właścicieli nieruchomość ta została wyniesiona i obecnie grunt został zrównany z rzędną planowanej drogi. Skarżący wnosili o przeprowadzeni oględzin nieruchomości po dokonaniu prac, jednakże wniosek ten nie został uwzględniony i tym samym został naruszony art. 7 i 8 oraz art. 77 i 78 k.p.a. Zdaniem skarżących, ograniczenie ich prawa własności w takim zakresie nie leży w interesie publicznym. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżący wskazali, że wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie art. 11a ust. 1 specustawy organ powinien zbadać, czy wywłaszczenie części nieruchomości skarżących jest bezwzględnie konieczne i czy nie doprowadzi do nadmiernej ingerencji w prawo własności.
Podobnie p. J. i J.L. wnieśli w skardze o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody jako wydanej z naruszeniem prawa, uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Podnieśli argumenty tożsame z przedstawionymi w odwołaniu, że działki ich są ogrodzone, oświetlone, przez teren planowanej inwestycji przebiega infrastruktura wodociągowa. Nadto podnieśli, że działka: nr [...] i [...] jest przeznaczona do sprzedaży i wydzielenie pasa drogowego znacznie zmniejszy jej powierzchnię i obniży wartość tej nieruchomości. W ocenie skarżących podjęta decyzja wydana została z naruszeniem art. 5 pkt 8 i 9 ustawy Prawo budowlane, gdyż narusza uzasadniony interes osób trzecich. Wskazali, że działki leżące naprzeciw ich nieruchomości nie są zabudowane o nr [...] i [...], co czyni dogodnym poprowadzenie inwestycji drogowej przez te właśnie działki.
W odpowiedzi na wniesione skargi Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ ponownie wyjaśnił, że wydając decyzję w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej organy nie są uprawnione do wyznaczenia i korygowania przebiegu trasy inwestycji drogowej, czy do zmiany proponowanych rozwiązań. Natomiast projektowana inwestycja stanowi cel publiczny, a jej lokalizacja została ustalona na podstawie aktu prawnego rangi ustawowej.
Zarządzeniem z dnia 25 września 2014 r. sprawy ze skargi J. i J.L. o sygn. akt II SA/Ol 916/14 oraz T. i E.W. o sygn. akt II SA/Ol 917/14, zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. skarżący J.L. podniósł, że nie
jest przeciwny wybudowaniu drogi, ale nie zgadza się, aby doszło do zajęcia i wywłaszczenia części jego nieruchomości. Z kolei skarżący T.W. wskazał, że nie rozumie dlaczego planowana inwestycja wchodzi w głąb jego nieruchomości na szerokość 8 m, skoro sama droga będzie wchodziła w głąb tylko 1 m.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionują decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji zezwalającą na realizację inwestycji drogowej w postaci budowy ulicy [...] w L. - etap I. Rozstrzygnięcia te wydane zostały w szczególnym trybie przewidzianym ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, której celem jest uproszczenie procedur dotyczących podejmowania aktów administracyjnych warunkujących rozpoczęcie budowy drogi publicznej.
Zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy, decyzja zezwalająca na realizację określonej inwestycji drogowej wydawana jest na wniosek właściwego zarządcy drogi, spełniający warunki szczegółowo i enumeratywnie wymienione w art. 11d ust. 1 pkt 1-9 tej ustawy, w tym zawierający m.in. mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi i istniejące uzbrojenie terenu, analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu, cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz opinie właściwych organów.
Należy jednocześnie podkreślić, że postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji drogowej toczy się na wniosek zarządcy drogi, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Nie może on zatem dokonywać jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Organ nie może oceniać racjonalności, czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, bowiem to inwestor dokonuje wyboru najkorzystniejszych, w jego ocenie, rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. II OSK 762/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Rolą orzekającego w sprawie organu jest natomiast sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz, czy koncepcja składającego taki wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo, w tym rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Odmowa wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być oparta wyłącznie o ustalenia organu z których wynikałoby, że przebieg inwestycji zaproponowany przez inwestora narusza obowiązujące przepisy prawa. W przeciwnym wypadku, stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy organ zobligowany jest wydać decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Nie można bowiem uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami art. 11e specustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. II OSK 2416/10, dostępny w CBOSA).
Skoro organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie specustawy drogowej nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, to zarzuty skarżących odnośnie zmiany przebiegu planowanej drogi nie mogły zostać uwzględnione. Zdaniem Państwa L. inwestycja powinna przechodzić przez nieruchomości znajdujące się po przeciwległej stronie ulicy [...], natomiast Państwo W. podnieśli, że nie ma potrzeby zajmowania aż 8 m w głąb ich działki, bowiem sami dokonali podniesienia rzędnej własnej działki oraz lokalizacji budynku mieszkalnego.
W tym miejscu należy wskazać, że Sądowi rozpoznającemu niniejsza sprawę znane jest stanowisko WSA w Łodzi wyrażone w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. II SA/Łd 535/13, dostępne CBOSA, iż organ wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na podstawie art. 11a ust. 1 specustawy nie może ograniczyć się do badania względów formalnych, lecz powinien także zbadać, czy wywłaszczenie części nieruchomości strony skarżącej jest bezwzględnie konieczne i nie doprowadzi do nadmiernej ingerencji w prawo własności. W kontekście podniesionych zarzutów skarżących należy wyjaśnić, że wbrew tym zarzutom zarówno na etapie postepowania przed organem I instancji, jak również organem odwoławczym dokonano takiej oceny przedłożonego wniosku zarządcy drogi wraz z projektem przebiegu projektowanej drogi.
Z załączonych do akt niniejszej sprawy materiałów wynika niezbicie, że w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniano skarżącym kilkakrotnie konieczność wskazanego przebiegu trasy. I tak projektant w piśmie z dnia 10 stycznia 2014 r. wyjaśnił, że przebieg projektowanej ulicy [...] jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta L. zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta L. z dnia [...]. Obecnie droga ta posiada nawierzchnię gruntową o szerokości 3m, jest usytuowana na zboczu, w dolinie rzeki S. Takie usytuowanie powoduje, że teren w otoczeniu ulicy jest zróżnicowany wysokościowo, po prawej stronie ulicy podnosi się, po lewej stronie opada, przy czym deniwelacja sięga 8m. Projektowana ulica posiadać będzie jezdnię o szerokości 5 m z jednostronnym przylegającym do jezdni chodnikiem o szerokości 2 m. Korpus drogowy będzie poszerzony z 3 do 9,18 m, dlatego budowa ulicy [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą bez dodatkowego pozyskania terenu jest niemożliwa. Wyjaśnił, że nie jest prawdziwe twierdzenie Państwa L., iż planowana inwestycja zmniejszy znacznie powierzchnię ich działek: nr [...] i [...], bowiem powierzchnia działki nr [...] wynosi 2638 m2, a zajęta projektowana powierzchnia pod poszerzenie pasa drogowego wyniesie zaledwie 45 m2. Z kolei powierzchnia działki nr [...] wynosi 756 m2, zaś powierzchnia zajęcia pod poszerzenie pasa drogowego 130 m2 co oznacza, że do zainwestowania nadal pozostanie działka o powierzchni 626 m2. Poza tym w odniesieniu do działki [...] projektowania niweleta ulicy nie zostanie podniesiona lecz obniżona do istniejącej od 1 do 24 cm, zaś w przypadku działki [...] niweleta zostanie podniesiona od 1 do 23 cm, co wynika z konieczności zastosowania pochyleni niwelety zgodnie z warunkami technicznymi oraz dostosowania niwelety ul. [...] do niwelety ul. [...] oraz rzędnych istniejących zjazdów do istniejącej zabudowy ul. [...]. Projektowana inwestycja została nadto zaplanowana tak, aby w jak najmniejszym stopniu wpływała na zajęcie działek sąsiednich. Po przeciwnej stronie działek [...] i [...] zrezygnowano nawet z budowy chodnika oraz sieci elektroenergetycznej i telekomunikacyjnej. Jednak z uwagi na bardzo wąski istniejący pas drogowy ul. [...] na wysokości ww. działek, gdyż w odniesieniu do działki [...] ok. 4 m a działki [...] - 3,75 m budowa ulicy wraz z infrastrukturą towarzyszącą wymaga zajęcia dodatkowego terenu po obu stronach ulicy. Nadto po prawej stronie ulicy naprzeciwko wskazanych wyżej działek istnieje konieczność zajęcia pod inwestycję całej działki nr [...] o powierzchni 300 m2 oraz części działki nr [...] o pow. 162 m2. Wskazano, że zmiana przebiegu inwestycji w taki sposób aby nie doszło do zajęcia działek [...] i [...] wymagałaby zmiany przebiegu ulicy na przestrzeni 125 m2 (od ul. [...] do działki nr [...]) i skutkowałaby zbliżeniem krawędzi jezdni do budynku nr 2 na odległość 1,4 m a do budynku nr 4 na odległość 3,3 m; uniemożliwiła budowę chodnika wzdłuż budynku nr 2; uniemożliwiła budowę zjazdu do budynku nr 2 i 4 z uwagi na zbyt duże pochylenie i wysokość terenu oraz zwiększyło powierzchnię innych działek nr [...] przeznaczonych do wykupu pod pas drogowy - działki już zagospodarowane.
W odniesieniu do działek będących własnością Państwa W. projektant wyjaśnił, że budowa wskazywanego przez zainteresowanych jako alternatywnego do zajęcia powierzchni ich działek rozwiązania w postaci zaprojektowania muru oporowego wzdłuż działek nr [...] i [...] wraz z budową drogowej bariery ochronnej będzie kosztowała ok. 79 tyś. brutto i byłaby kwotą znacznie przewyższającą koszt wykonania robót ziemnych na całej ulicy [...], który wynosi 29 tyś. zł. Poza tym budowa muru oporowego wymagałaby ustawienia drogowej bariery ochronnej oraz słupów oświetleniowych, a od strony tych działek także miejsca w pasie drogowym umożliwiającego w przyszłości okresową kontrolę techniczną tego obiektu inżynierskiego, co w efekcie oznaczałoby, że jedynie w bardzo nieznacznym stopniu zmniejszyłoby to powierzchnię działek niezbędną do zajęcia, gdyż w przypadku działki nr [...] to ok. 189 m2, a w przypadku działki [...] ok. 113 m2, natomiast w przypadku rozwiązań przewidzianych w projekcie nastąpi wykup działki [...] o pow. 222 m2, a działki [...] - 120 m2 . Podobnie jak w przypadku działek p. L. także naprzeciwko działek [...] dojdzie do podziału działki [...] i włączenia do pasa drogowego powierzchni 75 m2 oraz działki [...] o pow. 95 m2, gdyż bez obustronnej ingerencji w działki prywatne nie jest możliwa realizacja inwestycji. Nadto projektowana niweleta na długości działki [...] będzie średnio usytuowana wyżej o 33 cm, a na długości działki [...] średnio 17 cm. Podniesienie to jest związane z dostosowaniem wysokościowym istniejących zjazdów do istniejącej zabudowy mieszkaniowej po prawej stronie ulicy. Zmiana przebiegu ulicy tak aby nie dokonywać podziału działek [...] wpłynęłaby na zmianę przebiegu ulicy na długości 125 m2 oraz wywołała identyczne niekorzystne zmiany jak w przypadku odstąpienia od podziału działek [...].
Odnośnie zaś kwestii dokonania zmiany rzędnych terenu działki [...], na której p. W. realizują budowę domu mieszkalnego wyjaśnić pozostaje, że projektant przygotowujący inwestycję drogową mógł projektować jej przebieg jedynie na aktualnych mapach geodezyjnych, na których są naniesione zarówno obiekty, jak również rzędne terenu. Fakt dokonania przez skarżących zmiany wysokości terenu działki na której wznoszony jest budynek bez dokonania naniesienia odpowiednich zmian na mapach, jak również dokonanie takich zmian pomimo posiadania przez projektanta budynku mieszkalnego wszelkich danych dotyczących projektowanego przebiegu ulicy oraz wysokości niwelety drogi na wysokości tej działki, skutkuje koniecznością obecnych konsekwencji w sytuacji przyjęcia innych rozwiązań od przewidzianych w projektach planu inwestycyjnego drogi. Skarżący na własne ryzyko dokonali zainwestowania pomimo posiadania pełnej wiedzy o danych technicznych i przekroju projektowanej drogi.
Zatem wbrew zarzutom skarg, co do braku przeprowadzenia postepowania i rozważenia możliwości innych rozwiązań inwestor na etapie projektowania dokonał analizy ewentualnych innych rozwiązań i po ich szczegółowej ocenie przygotowany został projekt o najkorzystniejszym rozwiązaniu dla wszystkich właścicieli nieruchomości graniczących z pasem drogowym ul. [...]. Organy rozstrzygające w tej sprawie nie były natomiast kompetentne do oceny racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, natomiast projektant przedstawił klarowne wyjaśnienie i uzasadnienie dla przebiegu planowanej inwestycji. Ponieważ, w ocenie organu, przebieg inwestycji zaproponowany przez inwestora nie narusza obowiązujących przepisów prawa, nie mógł on odmówić wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Wyjaśnić pozostaje również, że niezasadne pozostaje stwierdzenie skarżących, że teren który został przewidziany do zajęcia pod drogę jest zbyt duży w stosunku do zaprojektowanej szerokości drogi - 5 m, bowiem jak wynika z definicji pojęcia drogi zawartej w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 260, ze zm) pod pojęciem tym należy rozumieć budowle wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno - użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego zlokalizowanego w pasie drogowym; zaś pod pojęciem pasa drogowego rozumie się wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Zatem zajęcie terenu pod planowaną inwestycję obejmuje nie tylko teren bezpośrednio pod wyznaczony pas jezdni, ale także pozostałe obiekty inżynierskie, urządzenia i instalacje, stanowiące całości techniczno -użytkową, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430 ze zm.), które pozostają w liniach rozgraniczających drogę. Natomiast stosownie do zapisu § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia szerokość ulicy w liniach rozgraniczających, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, nie powinna być mniejsza niż określona w tabeli, w odniesieniu do klasy ulicy "L", a taki posiada ul. [...], przy jednojezdniowym przekroju 12 m. Zatem fakt zajęcia terenu, na pas drogowy nie jest nadmierny, skoro z przepisów technicznych wynika, że budowa drogi to nie tylko sama jezdnia, jak to postrzegają skarżący.
Należy również wskazać, że inwestycja w zakresie realizacji drogi publicznej ma na celu zapewnienia określonych potrzeb wszystkim użytkownikom danej drogi, zatem jest inwestycją określonego celu publicznego. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora na cele budowy drogi publicznej. Interes społeczny i gospodarczy, który znajduje oparcie w omawianym akcie prawnym i który w tym wypadku ma prymat nad słusznym interesem strony, przemawia za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi, z jednej strony znacznie zwiększając uprawnienia inwestora, natomiast z drugiej zdecydowanie ograniczając uprawnienia właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Zatem dokonując oceny, czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej w sposób prawidłowy zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich należy mieć na względzie, że inwestor realizujący inwestycje drogową działa w interesie publicznym, który ma prymat nad interesem prawnym jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2013 r., II OSK 762/13, dostępny w CBOSA). Niezasadne są zatem zarzuty skarżących dotyczące naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
Odnośnie zarzutu skarżących, iż przedmiotowa inwestycja spowoduje pomniejszenie ich działek i tym samym obniży ich wartość, należy wskazać, że przepisy specustawy nie uzależniają udzielenia zezwolenia na inwestycję od zgody właściciela działki, na której inwestycja ta jest planowana. Przejęcie nieruchomości lub jej części następuje bowiem z mocy prawa, jednak za odszkodowaniem. Decyzję ustalającą jego wysokość wydaje organ, który zezwolił na realizację inwestycji drogowej, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja zezwalająca na realizację inwestycji stała się ostateczna, co wynika z brzmienia art. 12 ust. 4a i ust. 4b specustawy. Należy ponadto wskazać na treść art. 13 ust. 3 specustawy, zgodnie z którym w sytuacji, gdy przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi obowiązany jest do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło