II SA/Ol 919/17

WyrokWSA w Olsztynie2018-04-17

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Beata Jezielska, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków może zostać dokonana na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej na zlecenie podmiotu nieuprawnionego do składania wniosku o aktualizację ewidencji?
Ratio decidendi
Zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków dokonana na podstawie dokumentacji sporządzonej na zlecenie podmiotu nieuprawnionego do składania wniosku o aktualizację jest dokonana z naruszeniem przepisów prawa. Organ ewidencyjny nie może dokonywać zmian w ewidencji na podstawie dokumentów przedstawionych przez podmiot niebędący stroną postępowania i nieposiadający interesu prawnego w nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący M.R. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dotyczącą zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegającej na aktualizacji danych dotyczących działki i budynku mieszkalnego. Skarżący podniósł, że zmiany zostały dokonane na podstawie dokumentacji sporządzonej przez podmiot nieuprawniony oraz że dane w ewidencji są niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż budynek jest nadal terenem budowy bez decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz decyzję organu I instancji; zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia "[...]" Starosta G., na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c) oraz ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm. – tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji - dalej jako: P.g.i.k.) wprowadzono zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu G., gmina G. na podstawie wykonanych przez geodetę uprawnionego materiałów przyjętych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, będących wynikiem inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego na działce nr "[...]", położonej w obrębie G., gmina G. teren wiejski, polegającą na: 1) zmianie części użytków w działce numer "[...]" w następujący sposób: przed zmianą: tereny mieszkaniowe B - 0,3857 ha, grunty orne RIV a - 0,1562 ha po zmianie: tereny mieszkaniowe B - 0,4056 ha, grunty orne RIV a - 0,1363 ha; 2) zmianie polegającej na dopisaniu: klasy budynku według PKOB - 1122, roku zakończenia przebudowy - 2017, liczby mieszkań według dokumentacji budowy w budynku mieszkalnym – 33; 3) zmianie dotyczącej bryły budynku: przed zmianą: liczba kondygnacji nadziemnych - 2, po zmianie: liczba kondygnacji nadziemnych – 3, przed zmianą pole powierzchni zabudowy wynosiło 955 m², po zmianie pole powierzchni zabudowy wyniesie 962 m². W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu "[...]" wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania zmiany z dnia "[...]", dotyczącej budynku na działce nr "[...]" w obrębie G., gm. G., polegającej na zmianie użytków w działce zgodnie z dokumentacją geodezyjną i kartograficzną przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz zmianie polegającej na dopisaniu roku zakończenia przebudowy budynku, dopisaniu klasy i głównej funkcji budynku, zmianie liczby kondygnacji, pola powierzchni zabudowy i dopisaniu liczby mieszkań. Wskazano, że zmiana ta została wprowadzona z uchybieniem przepisu art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.k., tzn. bez postępowania administracyjnego zakończonego decyzją. Podniesiono, że po wszczęciu niniejszego postępowania strony zarzuciły wprowadzenie zmian z naruszeniem przepisów P.g.i.k., a mianowicie bez wydania decyzji administracyjnej oraz z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz.U. 2016r. poz. 1034, dalej jako: rozporządzenie w sprawie ewidencji) w części dotyczącej § 78 pkt 2 oraz § 45 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, uzasadniając, że budynki na przedmiotowej działce służą do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, a także że dane zawarte w zawiadomieniu o zmianie i operacie technicznym są niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym, ponieważ teren działki jest terenem budowy, bowiem brak jest decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu oraz żądając przeprowadzenia dowodu dotyczącego prawa "[...]" sp. z o.o. w likwidacji do złożenia wniosku o zmianę danych ewidencyjnych. Podano, że organ przeanalizował całość operatu technicznego oraz wniosek złożony w sprawie wprowadzenia zmiany i stwierdził, że Spółka "[...]" sp. z o.o. w likwidacji, w imieniu której wnioskowała o zmianę w dniu "[...]" B.T., nie posiada udziałów w przedmiotowej działce i nie ma interesu prawnego, aby wnioskować o zmianę danych ewidencyjnych i dlatego zmianę wprowadzono z naruszeniem ustawy P.g.i.k. Jednocześnie wsączano, że nie naruszono rozporządzenia w sprawie ewidencji, ponieważ zmiana dotycząca ujawnienia w ewidencji budynku mieszkalnego została wprowadzona w dniu 1 kwietnia 2011r., przed sprzedażą pierwszego lokalu w przedmiotowym budynku, czyli przed aktem notarialnym którym Spółka ustanowiła odrębność lokalu nr "[...]". Podano, że dokumentacja do wprowadzenia tej zmiany obejmowała decyzję o podziale działki nr "[...]" na działki nr "[...]" (przeznaczona pod budowę garaży) i nr "[...]" (wg decyzji o podziale - zabudowana zgodnie z warunkami zabudowy z dnia "[...]" budynkiem przeznaczonym na cele mieszkaniowe wielorodzinne), wykazy zmian danych ewidencyjnych przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz zawiadomienie o ujawnieniu zmiany w księdze wieczystej. Wskazano, że sprzedaż kolejnych lokali, aż do wyczerpania własności Spółki w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, dowodzi prawidłowości danych w ewidencji gruntów i budynków oraz w operacie technicznym. W związku z powyższym oraz biorąc pod uwagę operat z pomiaru powykonawczego przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego orzeczono jak w sentencji decyzji. Od decyzji tej odwołania wnieśli M. B. oraz M.R. M. R. zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postepowania administracyjnego poprzez: - zaniechanie z urzędu i na wniosek stron podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sytuacji, gdy strona powołała się na określone i istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, m.in. zakwestionowała prawdziwość dokumentu w postaci pełnomocnictwa A. S. E. L. z dnia "[...]" dla rzekomo B.T., która złożyła wniosek o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków z dnia "[...]" wraz z załącznikami m.in. wykazem zmian danych ewidencyjnych budynku z dnia "[...]", w którym poświadczona jest nieprawda (tzn. dane są fałszywe, niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym) w części dotyczącej roku zakończenia przebudowy oraz w części stopnia pewności ustalenia daty zakończenia budowy/przebudowy, ponieważ w załączonym wykazie zmian oraz w operacie technicznym brak jest dokumentu potwierdzającego, aby 2017r. był rokiem zakończenia przebudowy, a ponadto do dnia dzisiejszego przedmiotowy obiekt budowlany jest terenem budowy, co wynika z braku decyzji administracyjnej zezwalającej na użytkowanie w/w obiektu oraz z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]"; - prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co wynika zarówno z sentencji decyzji, w której poświadczono nieprawdę a także z jej uzasadnienia, które zostało sporządzone w sposób pobieżny, lakoniczny i ogólnikowy, nie odnoszący się do całokształtu zebranego materiału dowodowego; - niewywiązanie się przez organ z obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a także niewywiązanie się z obowiązku w zakresie czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, a w tym celu organ miał udzielić im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, co wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji; - niewywiązanie się z obowiązku działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie naj prostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, co wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz m.in. z faktu, że organ przez ponad trzymiesięczny okres prowadzenia postępowania nie dążył w ogóle do wyjaśnienia zgłoszonych uwag, zastrzeżeń oraz do realizacji wniosków, a tym samym zaniechał podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zwłaszcza, że strona powołała się na określone i istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, a do których organ się w całości nie odniósł; - niedopełnienie obowiązku ciążącego na organie, ponieważ organ zaniechał ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania administracyjnego, a ponadto ograniczył się do weryfikacji stron wyłącznie na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania oraz błędnie przyjął, że B.T. jest właściwie umocowanym pełnomocnikiem, a także błędnie przyjął, że Spółka "[...]" ma przymiot strony w tej sprawie administracyjnej, co budzi uzasadnione wątpliwości w oparciu o materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy; - zaniechanie żądania od strony składającej odpis dokumentu w postaci pełnomocnictwa do przedłożenia oryginału tego dokumentu, w sytuacji gdy występują uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości i wiarygodność złożonych przez Spółkę dokumentów; - nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, a także zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co wynika to z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, które zostało sporządzone w sposób pobieżny, lakoniczny i ogólnikowy oraz nie odnoszący się do całokształtu zebranego materiału dowodowego, co stanowi przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy; - niezakomunikowanie stronie o faktach znanych organowi z urzędu, co stanowi naruszenie prawa procesowego i pozbawia stronę należnych jej informacji; - nieuwzględnienie żądań strony (pismo z dnia "[...]"), w sytuacji gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a organ nie wydał żadnego postanowienia w sprawie złożonych żądań i wniosków, czym naruszył przepisy prawa procesowego, co jest niedopuszczalne; - dokonanie oceny na podstawie wybranego materiału dowodowego, przy czym część ocenionych przez organ okoliczności w ogóle nie zawiera odniesienia do jakiegokolwiek materiału dowodowego, gdyż za podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia organ przyjął wzajemnie wykluczające się wersje, a mianowicie że zmiana została wprowadzona z uchybieniem przepisu art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.i.k., a pomimo to przyjęto od Spółki dokumenty, w których dane są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, a także uznał, że sprzedaż kolejnych lokali dowodzi prawidłowości danych w ewidencji gruntów i budynków oraz w operacie technicznym oraz że biorąc pod uwagę operat z pomiaru powykonawczego przyjętego do zasobu geodezyjnego i kartograficznego organ zastosował art. 24 ust. 2a pkt1 lit c P.g.i.k., który nie jest powiązany z uzasadnieniem; - nieprzeprowadzenie rozprawy w sytuacji, gdy było i jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, z uwagi na niezgodności i sprzeczności stanu faktycznego i prawnego m. i n. z operatem technicznym i wnioskiem o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków z dnia "[...]", które stanowiły podstawę wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków; - brak w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, gdyż uzasadnienie zostało sporządzone w sposób pobieżny, lakoniczny i ogólnikowy, nie odnoszący się do całokształtu zebranego materiału dowodowego m.in. organ nie odniósł się w ogóle do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" oraz do decyzji Wojewody z dnia "[...]"; - powołanie niepełnej podstawy prawnej oraz podanie podstawy prawnej decyzji bez dokładnego podania źródeł ich publikacji, a także błędne podanie źródeł publikacji podstawy prawnej; - zaniechanie wydania postanowienia co do zgłoszonych żądań i wniosków. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez: - błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz w operacie technicznym są prawidłowe, podczas gdy dane te są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, a wynika to m.in. z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" oraz decyzji Wojewody z dnia "[...]", które świadczą o tym, że przedmiotowy obiekt budowlany jest terenem budowy, a proces budowlany w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane nie został zakończony; - błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie naruszono rozporządzenia w sprawie ewidencji, w sytuacji gdy w ewidencji nie wykazuje się budynków położonych na terenie budowy, a bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt budowlany jest terenem budowy. Decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków zostało przeprowadzone z urzędu, a nie na wniosek Spółki "[...]", ponieważ nie została ona uznana za stronę postępowania. Wskazano, że niezasadny jest zarzut, że wykaz zmian danych ewidencyjnych dot. budynku poświadcza nieprawdę, gdyż rok zakończenia przebudowy nie jest tożsamy z prawem do użytkowania obiektu. Atrybuty te są odrębnie ujawniane w operacie ewidencji gruntów i budynków. Podano, że organ I instancji przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowanie dowodowe, wszystkie strony postępowania zostały zawiadomione o jego wszczęciu oraz o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawidłowo ustalono krąg stron postępowania, którymi są wszyscy współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości. Podano, że nie zachodzi potrzeba badania pełnomocnictwa B. T., gdyż działała ona jako pełnomocnik Spółki "[...]", która nie ma przymiotu strony z uwagi na brak udziałów w przedmiotowej nieruchomości. Wskazano, że orzeczono o zmianie niektórych atrybutów budynku ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków od 2011r., zaś zmiana atrybutów nastąpiła w oparciu o materiał geodezyjny znajdujący się Państwowym Zasobie Geodezyjnym i Kartograficznym. Podniesiono, że organ I instancji me przeprowadził rozprawy administracyjnej, ponieważ sprawa dotyczyła zmiany niektórych atrybutów budynku już ujawnionego w operacie ewidencji gruntów i budynków wynikających z opracowania geodezyjnego przyjętego do Zasobu. Wskazano, że w podstawie prawnej decyzji powołane są właściwe przepisy prawa, a jej uzasadnienie jest wystarczające. Wyjaśniono, że przywołane w odwołaniu decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewody nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Wyjaśniono, że w operacie ewidencji gruntów i budynków wykazuje się również budynki projektowane, w budowie, do rozbiórki i istniejące, a budynek przy ul. S. "[...]" od 2011r., w wyniku opracowania geodezyjnego posiadł funkcję mieszkalną, więc nie ma możliwości zakwalifikowania go jako budynek tymczasowy. Skargę na powyższą decyzję złożył M.R., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym wniósł uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przytoczył ponownie zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a mianowicie: - poświadczenie nieprawdy w wykazie zmian danych ewidencyjnych budynku z "[...]", sporządzonym przez "[...]" Usługi Geodezyjne M.S., w części wskazującej rok zakończenia przebudowy jako 2017 oraz w części określającej stopień pewności ustalenia daty zakończenia przebudowy jako ,,1- dokument", w sytuacji gdy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego te dane, obiekt budowlany jest terenem budowy, a proces budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego nie został zakończony, co wynika z braku decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu oraz z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" oraz z decyzji Wojewody z dnia "[...]"; - sporządzenie uzasadnienia decyzji, które jest bezkrytyczne, ogólnikowe i lakoniczne oraz nie odnosi się do całokształtu zebranego materiału dowodowego; - brak postanowienia a w sprawie złożonych wniosków dowodowych i żądań (pismo z dnia "[...]’); - pouczenie o możliwości złożenia skargi od postanowienia, podczas gdy skarżący nie otrzymał żadnego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego; - brak zapewnienia stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w sytuacji gdy skarżący chciał się wypowiedzieć w tej kwestii, a także ponowić wszystkie wnioski dowodowe i żądania; - bezkrytycznie przyjęcie ustaleń organu I instancji, które nie mają oparcia w zebranym materiale dowodowym, zaniechanie poczynienia własnych ustaleń stanu faktycznego, zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie; - zaniechanie ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania administracyjnego; - niezakomunikowanie stronie o faktach znanych organowi z urzędu; - dokonanie oceny na podstawie wybranego przez organ materiału dowodowego, przy czym część ocenionych przez organ okoliczności w ogóle nie zawiera odniesienia do jakiegokolwiek dokumentu lub materiału dowodowego, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w ogóle nie pozwala na ocenę prawidłowości dokonanych przez organ ustaleń; - sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób pobieżny, lakoniczny i ogólnikowy, nie odnoszący się do całokształtu zebranego materiału dowodowego, podanie podstawy prawnej decyzji bez dokładnego podania źródeł ich publikacji; - nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; - błędną wykładnię przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji polegającą na przyjęciu, że organ I instancji nie naruszył tych przepisów, podczas gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz operacie technicznym są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, co wynika m.in. z decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" oraz z decyzji Wojewody z dnia "[...]"; - umyślne naruszenie przepisów prawa, w sytuacji gdy organ miał do dyspozycji decyzje administracyjne oraz to, że w aktach sprawy oraz w ogóle nie ma decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, ani żadnego innego dokumentu, który dowodzi zakończenia przebudowy; - wadliwe przyjęcie, że nie naruszono rozporządzenia w sprawie ewidencji, w sytuacji gdy w ewidencji nie wykazuje się budynków położonych na terenie budowy, a bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt budowlany jest terenem budowy; - błędne przyjęcie, że treść obydwu odwołań jest tożsama, podczas gdy treść odwołań w większości jest identyczna, ale nie w całości, a tym samym organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołań w sposób rzetelny i całkowity, a tylko pobieżnie sprawdził treść poczynionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa wniósł o jej oddalenie. Podano, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków została przeprowadzona prawidłowo i dlatego organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, Sąd uznał, iż skarga ta zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 pkt 8 P.g.i.k. przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 P.g.i.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą, a także położenia budynków, ich przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Powyższe informacje, zgodnie z art. 24 ust. 1 P.g.i.k., zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z bazy danych, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego m.in. wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a nadto zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określa wydane - na podstawie art. 26 ust. 2 P.g.i.k. - rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi należy do zadań starosty jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio m.in. § 35, który określa źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji (§ 45 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Podkreślenia wymaga okoliczność, że w myśl art. 24 ust. 2a P.g.i.k. informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.i.k., tj. właścicieli nieruchomości lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 - 4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji. Wskazać jednak należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2b P.g.i.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje albo w drodze czynności materialno-technicznej lub na podstawie decyzji administracyjnej. Aktualizacji w drodze czynności materialno-technicznej dokonuje się na podstawie: (a) przepisów prawa, (b) wpisów w księgach wieczystych, (c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, (d) ostatecznych decyzji administracyjnych, (e) aktów notarialnych, (ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, (f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, (g) wpisów w innych rejestrach publicznych, (h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców (art. 24 ust. 2b pkt 1 P.g.i.k.). W pozostałych wypadkach niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.i.k.). Wskazać także należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.i.k. dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Wyjaśnić zatem należy, że ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Wprawdzie wpisy w niej mają charakter deklaratoryjny, nie kształtują nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów, ale nie ulega wątpliwości że mogą być dokonywane jedynie w trybie powołanych wyżej przepisów P.g.i.k. i rozporządzenia w sprawie ewidencji. Oznacza to, że organ ewidencyjny nie może w sposób dowolny dokonywać zmian w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dokonana w trybie – jak wskazano w jej podstawie prawnej - art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c) i art. 24 ust. 2b pkt 2 P.g.i.k. W decyzji tej dokonano zmiany polegającej na zmianie powierzchni terenów mieszkaniowych i gruntów ornych, dopisaniu klasy budynku, roku zakończenia jego przebudowy oraz liczby mieszkań, zmianie dotyczącej bryły budynku co do liczby kondygnacji nadziemnych oraz zmiany pole powierzchni zabudowy. Przy czym w uzasadnieniu decyzji wskazano, że zmiana dotycząca ujawnienia budynku mieszkalnego została wprowadzona w dniu 1 kwietnia 2011r., przed sprzedażą pierwszego lokalu w budynku przez Spółkę "[...]", a dokumentacja wprowadzenia zmiany obejmowała decyzję o podziale działki, wykazy zmian danych ewidencyjnych przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz zawiadomienie o ujawnieniu zmiany w księdze wieczystej. Natomiast skarżący zarzuca, że zmiany te nie są zgodne ze stanem faktycznym, zostały ujawnione na wniosek Spółki, a ponadto brak jest prawidłowego pełnomocnictwa. Zważyć zatem należy, ze w świetle powołanych wyżej przepisów postępowania nie ulega wątpliwość, że informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji albo z urzędu, albo też na wniosek uprawnionych podmiotów tj. właścicieli nieruchomości lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Przy czym wskazane wyżej przepisy określają jakie dokumenty mogą stanowić podstawę do dokonywania stosownych wpisów. Należy zatem podkreślić, że podmiot, który nie jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o aktualizację, nie może także domagać się włączenia do zasobów ewidencyjnych dokumentów sporządzonych na swoje zlecenie, a organ ewidencyjny nie może dokonywać zmian w oparciu o te dokumenty. W niniejszej sprawie organ uznał, że wprowadzone zmiany zostały dokonane z urzędu, ale wpisy swoje oparł przede wszystkim o wykaz zmian ewidencyjnych przedłożonych wraz z wnioskiem złożonym w dniu "[...]" przez B.T., działającą w imieniu likwidatora Spółki "[...]" (której pełnomocnictwo skarżący podważa). Z akt sprawy wynika bowiem, ze materiały przedłożone przez Spółkę i sporządzone na jej zlecenie przez "[...]" Usługi Geodezyjne M.S. zostały przyjęte do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Tymczasem organy orzekające w niniejszej sprawie uznały jednoznacznie, co nie budzi wątpliwości, że przedmiotowa Spółka nie jest stroną postępowania. W związku Spółka w ogóle nie jest podmiotem uprawnionym do składania wniosków o dokonanie zmian w ewidencji gruntów, a przedkładane przez nią dokumenty nie mogą stanowić podstawę dokonywania jakichkolwiek zmian w ewidencji. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h P.g.i.k. aktualizacja następuje na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców. Nie wiadomo zatem, na jakiej podstawie organ ewidencyjny przyjął do zasobu dokumentację sporządzoną na zlecenie podmiotu nieuprawnionego. Tym samym zmiana dokonana w ewidencji zaskarżoną decyzją została dokowana z naruszenie wyżej wskazanych przepisów określających tryb dokonywania aktualizacji w ewidencji gruntów i budynków. Niezasadne jest także powoływanie się przez organ na zawiadomienie z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w G. o ujawnieniu zmiany w księdze wieczystej. Wprawdzie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, o które zawiadomienie chodzi, gdyż w aktach sprawy jest zarówno zawiadomienie z dnia 1 kwietnia 2011r., jak i z dnia 16 marca 2017r., ale w zawiadomieniach tych powołano się na zmiany dokonane wcześniej przez organ ewidencyjny. Okoliczność ta nie może zatem uzasadniać rozstrzygnięcia podjętego w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło