II SA/Ol 924/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie radcy prawnego. We wniosku z dnia 22 grudnia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, E.L. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Z rubryki nr 2.1. formularza wynika, że jest mieszkańcem Domu "[...]" w M. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 formularza, skarżący nie wykazał żadnego dochodu, jednak w rubryce nr 9 wskazał, iż otrzymuje emeryturę. Pismem z dnia 31 grudnia 2008 r., skarżący wezwany został do złożenia dokumentu, z którego wynika wysokość brutto/netto emerytury wykazanej w rubryce nr 9 formularza oraz wyjaśnień dotyczących comiesięcznych wydatków poprzez wskazanie ich wysokości i przeznaczenia, a ponadto w przypadku ponoszenia opłat związanych z zamieszkiwaniem we wskazanym wyżej Domu – świadczeń otrzymywanych w zamian za te opłaty. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia 6 stycznia 2009 r. (data nadania pocztowego), z którego wynika, iż w jego przeświadczeniu wszystkie wymagane do rozpoznania sprawy dokumenty znajdują się w aktach administracyjnych. Dodał jednocześnie, iż załącza do przedmiotowego pisma załączniki: "opłata, przekaz pocztowy". Z uwagi na brak możliwości ustalenia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych zarówno aktualnej wysokości dochodu skarżącego, jak i wysokości ponoszonych aktualnie wydatków ("[...]") oraz brak załączenia przez skarżącego dokumentów, o których wspomniał w przedmiotowym piśmie procesowym, pismem z dnia 16 stycznia 2009 r., skarżący wezwany został ponownie do złożenia tych samych dodatkowych oświadczeń i dokumentu źródłowego. Skarżącemu wyjaśniono jednocześnie przyczyny ponownego wezwania oraz pouczono, że nieprzedłożenie żądanych oświadczeń i dokumentu źródłowego w wyznaczonym terminie może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia 20 stycznia 2009 r., do którego załączył oświadczenie o wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków na leczenie ("[...]"), przekaz pocztowy emerytury ("[...]"), zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia oraz dowód uiszczenia opłaty za wynajem pokoju w hotelu za maj. Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie też do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że w sprawie występuje przesłanka uzasadniająca ustanowienie radcy prawnego. To strona bowiem ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji, uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy. Oceny, czy strona wykazała wiarygodnie istnienie podstaw do przyznania jej prawa pomocy dokonuje się w oparciu o zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu uzasadnienie oraz oświadczenie obejmujące dane o stanie majątkowym i dochodach strony oraz o jej stanie rodzinnym. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to strona, zgodnie z art. 255 powołanej ustawy, ma obowiązek złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe. W niniejszej sprawie, w celu uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego, skierowane zostały do niego dwa wezwania. Z uwagi na to, że skarżący zastosował się do nich tylko częściowo nie jest możliwe ustalenie jak w rzeczywistości kształtuje się jego sytuacja finansowa. Zauważyć należy, iż skarżący przedłożył dokument, z którego wynika wysokość jego emerytury. Na ocenę możliwości finansowych strony ma jednak wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu, lecz także wysokość i rodzaj ponoszonych przez nią wydatków. W niniejszej sprawie skarżący, poza wydatkami na leczenie i ich wysokością, nie wskazał natomiast innych ponoszonych miesięcznie wydatków i ich wysokości, w tym w szczególności wysokości ewentualnych opłat związanych z pobytem w Domu "[...]" w M. Zauważyć należy, iż zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie internetowej "[...]", Dom ten zapewnia swoim mieszkańcom podstawowe warunki socjalno-bytowe (nocleg, posiłki, odzież). Brak oświadczenia skarżącego co do wysokości opłat związanych z pobytem w tym Domu uniemożliwia ustalenie, czy skarżący partycypuje w kosztach własnego utrzymania, ponoszonych przez tą placówkę, a jeśli tak to w jakim zakresie. Przyjmując natomiast, że skarżący ze środków pieniężnych pochodzących z emerytury opłaca jedynie wykazane w oświadczeniu "koszty medyczne", gdyż nie wykazał aby ponosił jakiekolwiek koszty związane z pobytem w tym Domu, stwierdzić należy, iż jest w stanie z tych środków opłacić również koszty związane z ustanowieniem radcy prawnego, skoro przebywając w Domu "[...]" w M. ma zapewnione podstawowe warunki socjalno-bytowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.