II SA/Ol 924/08
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-02-16
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, sąd powinien rozpoznać wniosek ponownie w oparciu o kryterium trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy, sprawa podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd. Jeśli strona korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych na mocy przepisów szczególnych (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika na zasadzie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o kryterium wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący E.Ł. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. W trakcie postępowania skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wniósł sprzeciw, wskazując na trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej na skutek sprzeciwu E.Ł. od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 30 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Ol 924/08 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie radcy prawnego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
E.Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]". Postanowieniem tym Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji z dnia "[...]" nr "[...]" podjętej z upoważnienia Burmistrza przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. w sprawie skierowania strony do Domu Pomocy Społecznej.
W toku postępowania przed Sądem skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 18 grudnia 2008r. skarżący został wezwany do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2009r., Sygn. akt II SA/Ol 924/08, Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W ustawowym terminie, na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację materialną, gdyż po uwzględnieniu wysokich kosztów utrzymania z kwoty 1.108,48 zł netto miesięcznej emerytury pozostaje mu na życie 450,- zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Należy zwrócić jednak uwagę, że na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a., skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tej sytuacji pozostaje do rozstrzygnięcia jedynie kwestia ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadzie prawa pomocy. Wobec powyższego wniosek skarżącego winien zostać rozpatrzony w oparciu o kryterium wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., które statuuje, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika z oświadczeń skarżącego, zawartych na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie, prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe jako mieszkaniec Domu Odzyskanych dla Życia "[...]", nie posiada żadnego wartościowego majątku (nieruchomości, zasobów pieniężnych czy też przedmiotów wartościowych), a jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura w kwocie 1.108,48 zł netto miesięcznie. Natomiast według oświadczenia wnioskodawcy po uwzględnieniu kosztów utrzymania pozostaje mu na życie 450,- zł.
Przyjmując wiarygodność oświadczeń skarżącego - złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy - że znajduje się on w na tyle trudnych warunkach materialnych, że nie posiada realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić.
Jednocześnie Sąd poucza o treści art. 249 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło