II SA/Ol 928/08

Dnia 7 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2009 roku sprawy ze skargi A.U. na niewykonanie przez Prezydenta Miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia "[...]", sygn. akt "[...]" w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności I. wymierza Prezydentowi Miasta grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych); II. przyznaje adwokat od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wynagrodzenie w kwocie 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększone o należy podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W dniu "[...]" A.U. wystąpił ze skargą na bezczynność Prezydenta Miasta O. na podstawie art. 154 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Podał, iż od marca 2004r. trwa postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu. Po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. Prezydent Miasta O. w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności. Zażądał wymierzenia organowi grzywny w wysokości 10000 zł. Powyższa skarga została poprzedzona wezwaniem Prezydenta Miasta O. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia "[...]", wniesionym do organu w dniu 6 listopada 2008r. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta O. wniósł o jej oddalenie. Podano, iż wyrokiem z dnia "[...]" Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. uchylił decyzję zaskarżoną przez A.U. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą odmowy przekształcenia ułamkowej części prawa użytkowani wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w O. przy "[...]", zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Wskazano, iż w budynku tym znajdują się dwa lokale, z których jeden należy do skarżącego, zaś właściciele drugiego z lokali - zamieszkałego przez S.S. - nie zostali ustaleni, gdyż dotychczasowy właściciel zmarł a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone. Decyzją z dnia "[...]" Prezydenta Miasta O. odmówił A.U. przekształcenia przysługującej mu ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, wskazując iż nie został spełniony warunek określony w ustawie. Z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania spadkowego brak jest bowiem zgody wszystkich współużytkowników wieczystych. Decyzję tę uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia "[...]" wskazując na uchybienia organu w przeprowadzonym postępowaniu. Sąd nakazał organowi zwrócenie się do S. S. o przedstawienie dowodu potwierdzającego fakt toczenia się przed sądem postępowania spadkowego po dotychczasowym właścicielu Z. S., co byłoby podstawą do zawieszenia postępowania. W przypadku zaś ustalenia, iż takie postępowanie się nie toczy nakazał organowi poinformowanie skarżącego, iż przeszkodą w prowadzeniu postępowania jest brak ustalenia spadkobierców drugiego lokalu i pouczenia go o możliwości wystąpienia przez skarżącego do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku. Wyjaśniono, iż dnia "[...]" organ zwrócił się do S.S. o podanie informacji, czy postępowanie spadkowe po Z.S. zostało przeprowadzone lub o przedstawienie dowodu potwierdzającego toczenie się takiego postępowania przed sądem. Podano także, iż w tym samym dniu poinformowano skarżącego, iż w przypadku braku ustaleń co do spadkobierców może wystąpić do sądu powszechnego o przeprowadzenie postępowania spadkowego. Wskazano ponadto, iż w dniu "[...]" skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które nie zostało jeszcze rozpoznane. W związku z tym pełnomocnik organu wyjaśnił, iż zostały dopełnione obowiązki wynikające z wyroku Sądu i zarzut jego niewykonania bądź też bezczynności jest bezzasadny. Przywołano przy tym orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdzono iż bezczynność nie ma miejsca w przypadku, gdy strona nie dopełniła niezbędnych formalności, od których dokonania uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji. W związku z tym wniesiono o oddalenie skargi i wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W uzasadnieniu wyroku z dnia 25 listopada 2005r. (Sygn. akt I OSK 426/05) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż uwzględnienie skargi w trybie art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może mieć miejsce wyłącznie w przypadku stwierdzenia przez sąd: - niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność - bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się takiej bezczynności po wyroku Sądu uchylającym poprzednie decyzje zapadłe w tej sprawie. Podnieść należy, iż w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia "[...]", którym uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" w sprawie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Sąd wskazał, jakie czynności winien przeprowadzić organ. Z dniem 31 lipca 2008r., czyli z datą zwrotu akt do organu pierwszej instancji zaczął biec termin do załatwienia przedmiotowej sprawy (art. 286 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem w terminie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego organ winien załatwić sprawę uwzględniając wskazówki zawarte w wyroku Sądu. Z uzasadnienia przedmiotowego wyroku Sądu wynika, iż przede wszystkim nakazano organowi ustalenie kręgu spadkobierców po Z. S. W przypadku zaś braku postępowania spadkowego – poinformowanie skarżącego o możliwości wystąpienia do sądu powszechnego z tej sprawie i w takim przypadku zawieszenie postępowania. Jednocześnie Sąd wskazał, iż w przypadku, gdy spadkobiercy są już ustaleni – odpowiednie zastosowanie winien znaleźć art. 199 Kodeksu cywilnego. Z akt wynika, iż dopiero w dniu 21 sierpnia 2008r. organ pierwszej instancji zwrócił się do S.S. o udzielenie informacji, czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po jej mężu – Z.S. lub o przedstawienie dowodu toczenia się postępowania spadkowego przed sądem powszechnym w terminie 14 dni od otrzymania pisma. Następnie organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Dopiero po wydaniu postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. z dnia "[...]" zobowiązującego organ pierwszej instancji do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, organ pierwszej instancji wystąpił między innymi do Sądu Rejonowego w O. o informacje dotyczące postępowania spadkowego po Z.S. Wskutek tego ustalono, iż takie postępowanie zostało przeprowadzone. W związku z tym organ zwrócił się do spadkobierców Z.S. o wyrażenie stanowiska odnośnie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przy czym z akt wynika, iż przynajmniej dwóch spadkobierców nie zajęło stanowiska w tej kwestii w wyznaczonym terminie. W tym stanie sprawy uznać należy, iż organ dotychczas nie wykonał wyroku Sądu, a brak jest podstaw do uznania, iż wyrok ten nie mógł być wykonany z przyczyn niezależnych od organu. Przede wszystkim organ nie poczynił wszelkich starań celem ustalenia kręgu spadkobierców. Natomiast obecnie – pomimo pełnej wiedzy o stronach postępowania – w dalszym ciągu nie wykonuje wyroku. Za takie wykonanie wyroku można bowiem uznać wyłącznie wydanie przez organ aktu administracyjnego (decyzji kończącej postępowanie lub postanowienia o zawieszeniu postępowania). Skoro zaś organ takich aktów nie wydał, to nie tylko nie wykonał wyroku, ale pozostaje także w bezczynności, co omówiono szerzej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]" (Sygn. akt II SA/Ol 59/08) uwzględniającym skargę na bezczynność organu w tej samej sprawie. W związku z powyższym Sąd uwzględnił skargę wniesioną w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) wymierzając organowi grzywnę w granicach określonych w art. 154 § 6 powołanej ustawy. O wynagrodzeniu pełnomocnika skarżącego ustanowionego w ramach przyznanego mu prawa pomocy orzeczono zgodnie z art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.