II SA/Ol 933/06

WyrokWSA w Olsztynie2006-12-29

Skład orzekający: Janina Kosowska, Tadeusz Lipiński, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, wydana na podstawie przepisów intertemporalnych uznanych następnie za niezgodne z Konstytucją, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że zostały one wydane na podstawie przepisów (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.), które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z art. 32 Konstytucji RP. Naruszenie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę drewnianego budynku gospodarczego, wybudowanego w 1995 r. bez pozwolenia na budowę. Skarżący argumentowali, że zastosowanie przepisów nowelizujących Prawo budowlane było nieprawidłowe, a pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął przed wejściem w życie nowych przepisów. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na niezgodność z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydano decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi G. Z. i A. Z. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" r. znak: "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał G. i A. Z. rozebrać drewniany budynek gospodarczy (tymczasowy obiekt budowlany) wybudowany na terenie działki nr "[...]" w obrębie "[...]" gmina "[...]". W uzasadnieniu decyzji organ argumentował, iż w wyniku kontroli zabudowy jaka odbyła się w dniu 3 kwietnia 2003r. stwierdzono, iż na wymienionej działce został wybudowany drewniany parterowy budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 4,0m x 4,1m, o cechach tymczasowego obiektu budowlanego. Obiekt został wybudowany w 1995r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ I instancji dodał, iż na działce znajdował się inny obiekt budowlany wybudowany przed 1994r. także bez pozwolenia na budowę, który został rozebrany po wydaniu przez Wojewodę decyzji z dnia "[...]" r. znak "[...]" o nakazaniu rozbiórki. Organ I instancji argumentował dalej, iż w dniu 4 czerwca 2003r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wybudowania opisanego budynku gospodarczego. W dniu "[...]"r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie, którym nałożył na inwestorów obowiązki wynikające z art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz. U. Z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), wyznaczając termin ich wykonania do dnia 30 kwietnia 2004r. Pomimo upływu zakreślonego terminu obowiązki nałożone w tymże postanowieniu nie zostały przez inwestorów wykonane, w związku z czym wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy – Prawo budowlane decyzja o nakazaniu rozbiórki. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli G. i A. Z. Argumentowali, iż działkę nr "[...]" posiadają od 1991r. i nabyli ją z przeznaczeniem na rekreację. Przed zakupem działki nie sprawdzili jednak w planie zagospodarowania przestrzennego jakie jest przeznaczenie tych gruntów. Podnieśli, iż Gmina "[...]" lekceważy ich liczne prośby o umożliwienie zabudowy działki. Wybudowanie obiektu budowlanego na tej działce było niezbędne, ponieważ na działkę tą przyjeżdżają z oddalonej o 200 km "[...]". Wskazali, iż w stosunku do terenu na którym znajduje się działka nr "[...]" Gmina "[...]" podjęła działania mające na celu zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołując się wyjaśnili też, że po otrzymaniu decyzji o warunkach zabudowy wybudowany obiekt budowlany będzie pełnił funkcję zaplecza budowlanego. Decyzją z dnia "[...]"r. Nr "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż bezspornym w sprawie jest fakt popełnienia przez G. i A. Z. samowoli budowlanej pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1994r. Zgodnie zaś z art. 28 tejże ustawy – z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych Prawem budowlanym – roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia "[...]"r. nałożył na odwołujących się na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia do 30 kwietnia 2004r. zaświadczenia właściwego organu o zgodności wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wybudowanego obiektu wraz z odpowiednimi opiniami, uzgodnieniami oraz zaświadczeniem projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działką na cele budowlane. Pomimo upływu wyznaczonego terminu odwołujący się nie wykonali nałożonych tym postanowieniem obowiązków. Stosownie do treści art. 48 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się art. 48 ust. 1 tej ustawy zgodnie z którym właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Fakt przyszłościowego opracowania i zatwierdzenia przez Radę Gminy zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz opłacania przez odwołujących się podatków od nieruchomości nie ma znaczenia prawnego w postępowaniu zmierzającym do likwidacji skutków samowoli budowlanej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie G. i A. Z. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wyjaśnili, iż w ich ocenie zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o nieprawidłowe podstawy prawne. Organy nadzoru budowlanego nie wzięły bowiem pod uwagę, iż art. 49 Prawa budowlanego wyklucza nakaz rozbiórki o której mowa w art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Cytowany przepis obowiązywał jeszcze w 2002r., a organ I instancji stwierdził wybudowanie tymczasowego obiektu budowlanego bez stosownego pozwolenia 4 czerwca 2003r. tj. po ośmiu latach od jego wybudowania. W dniu "[...]" r. skarżący otrzymali postanowienie organu I instancji wydane na podstawie znowelizowanej ustawy – Prawo budowlane, w którym nie uwzględniono daty wzniesienia obiektu budowlanego. Skarżący podnieśli, iż 2 kwietnia 2004r. poinformowali organ I instancji o postępie prac przy uzyskaniu zaświadczenia o zgodności wybudowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W maju natomiast otrzymali zawiadomienie, iż Burmistrz Miasta przewiduje możliwość wydania w sprawie decyzji o warunkach zabudowy do dnia 1 czerwca 2004r. W ocenie skarżących, termin w jakim organ I instancji zobowiązał ich do dostarczenia dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia "[...]"r. był zbyt krótki na wykonanie nałożonych tym postanowieniem obowiązków. Ostatecznie Burmistrz Miasta wydał w dniu "[...]" r. decyzję o warunkach zabudowy, po uzyskaniu wielu uzgodnień i opinii. W świetle powyższego – w ocenie skarżących - decyzja o nakazie rozbiórki jest nieprawidłowa. Reasumując skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem, gdyż wydana została z pominięciem art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej w 2003r. Ponadto skarżący zarzucili organom administracji naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, 8, 9, 10 i 145 § 1 ust. 4. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2005r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Op 175/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: czy przepisy art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) i art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), w zakresie w jakim wyłączają stosowanie przepisu art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003r. (Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.), do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że termin pięcioletni od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003r., są zgodne z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpoznaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 października 2006r. sygn. akt P 27/05 (Dz. U. Nr 193, poz. 1430), który wszedł w życie 25 października 2006r. - powyżej przedstawionego pytania prawnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 30 listopada 2006r. podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję m. in. w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z akt sprawy wynika, iż skarżący wybudowali bez uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oraz bez pozwolenia na budowę drewniany budynek gospodarczy, który należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany. Fakt samowolnej budowy obiektu został stwierdzony przez organ I instancji w czasie kontroli jaka została przeprowadzona na nieruchomości skarżących w dniu 3 kwietnia 2003r. Akta sprawy wskazują, że jest to kolejny obiekt budowlany samowolnie wybudowany przez skarżących. Skarżący byli świadomi tego, że bez pozwolenia na budowę nie można realizować żadnej inwestycji, szczególnie na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod budownictwo letniskowe. Już w 1993r. bowiem popełnili oni samowolę budowlaną wobec czego organy nakazały rozbiórkę wybudowanego obiektu, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę wyjaśniając kwestię bezprawności samowoli budowlanej. Pomimo to, skarżący wznieśli bez stosownego pozwolenia na budowę kolejny obiekt budowlany uporczywie naruszając przepisy ustawy – Prawo budowlane. Z mocy art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych). W przypadku zaś niedopełnienia tego obowiązku i wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę właściwy organ nadzoru budowlanego obowiązany jest stosownie do treści art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego orzec nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, który przewiduje możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Skarżący podali, że kolejny obiekt samowolnie wybudowali w 1995r. Postępowanie w sprawie jego rozbiórki zostało wszczęte w dniu 4 czerwca 2003r., zaś decyzja organu odwoławczego zapadła "[...]" lipca 2004r. W okresie pomiędzy tymi datami ustawa - Prawo budowlane była kilkakrotnie nowelizowana. Istotne w sprawie są nowelizacje Prawa budowanego dokonane ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718 ze zm.), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r. oraz ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. 93, poz. 888 ze zm.), która weszła w życie 31 maja 2004r. Ustawami tymi prawodawca dokonał nowelizacji art. 48 i art. 49 Prawa budowlanego, które regulowały w dacie popełnienia samowoli budowlanej oraz w dacie orzekania przez organ odwoławczy kwestie związane z rozbiórką obiektów budowlanych bądź z możliwością ich legalizacji. Przy czym podkreślenia wymaga, iż ustawodawca przewidział inne przesłanki i tryb postępowania w 1995r. niż w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, które to przesłanki umożliwiają odstąpienie od nakazu przymusowej rozbiórki i ewentualną legalizacje samowolnie wykonanych robót budowlanych, w razie spełnienia warunków przewidzianych ustawą. Z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. wynika, iż do postępowań - dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ - wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz - w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41. Ustawa ta – jak wskazano wyżej - nadała nowe brzmienie m. in. art. 48 oraz art. 49 Prawa budowlanego (art. 1 pkt 37 i 38 ustawy z dnia 27 marca 2003r.). Ustawodawca złagodził mianowicie sankcję za samowolę budowlaną, rozszerzając zakres wyjątków od zasady, że w razie samowoli budowlanej organ wydaje nakaz rozbiórki. Ustawa z 27 marca 2003r. wprowadziła możliwość legalizacji budowy prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli budowa ta jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W razie łącznego spełnienia obu wymienionych przesłanek ustawodawca wprowadził procedurę legalizacji budowy określoną w art. 48 ust. 2 – 5 i art. 49 Prawa budowlanego nakładając dodatkowo konieczność poniesienia przez podmiot występujący o legalizację opłaty legalizacyjnej. Następnie ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. ustawodawca ponownie znowelizował art. 48 Prawa budowlanego dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej także w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takim przypadku warunkiem legalizacji budowy jest jej zgodność z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustawa ta zmieniła także treść przepisów dotyczących opłat legalizacyjnych określonych m. in. w art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego. Z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. wynika, iż do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Z treści art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. wynika, iż pomimo faktu, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed dniem wejścia ustawy z dnia 27 marca 2003r. oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r., a także przed datami wejścia w życie tychże aktów prawnych skarżący popełnili samowolę budowlaną organ odwoławczy ma obowiązek stosować ustawę – Prawo budowlane w brzmieniu nadanym wymienionymi ustawami nowelizującymi. Niemniej jednak wyrokiem z dnia 18 października 2006r. sygn. akt P 27/05 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Ponadto art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Z powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż wymieniony w sentencji wyroku art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. są niezgodne z art. 32 Konstytucji w przypadku, gdy pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003r., w zakresie w jakim wyłączają stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003r. Skarżący podają, iż dopuścili się samowoli budowlanej w 1995r. Pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął więc w 2000 roku. W odniesieniu do skarżących organy nadzoru budowlanego orzekły na podstawie art. 48 ustawy – Prawo budowlanego w brzmieniu nadanym ustawami z dnia 27 marca 2003r. i 16 kwietnia 2004r. Przepisy art. 7 ust. 2 oraz art. 2 ust. 1 wymienionych ustaw zmieniających wyłączyły bowiem w odniesieniu do sytuacji prawnej skarżących możliwość zastosowania art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003r., który stanowił, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Art. 49 Prawa budowlanego nie nakładał też na inwestora obowiązku poniesienia opłaty legalizacyjnej w przypadku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Powyższe oznacza, iż organy nadzoru budowlanego wydały decyzje w oparciu o przepisy intertemporalne nadające nowe brzmienie przepisowi prawa materialnego (art. 48 Prawa budowlanego), które okazały się sprzeczne z Konstytucją. Wybór art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu nadanym mu przez ustawy zmieniające z dnia 27 marca 2003r. i 16 kwietnia 2004r. umożliwiły normy intertemporalne zawarte w art. 7 ust. 2 i art. 2 ust. 1 powyższych ustaw, oznacza to, iż normy te są częścią podstawy prawnej weryfikowanych w postępowaniu sądowym aktów administracyjnych. Należy więc przyjąć, iż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie tej części przepisu art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r., co do których orzeczono ich niezgodność z Konstytucją RP. Dla tej oceny nie ma znaczenia stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny braku niezgodności art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. z art. 2 Konstytucji RP. W sprawie zaistniały więc przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa). Zgodnie z art. 145a kpa strona może żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 145a § 2 kpa). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa. Sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z określonych w tych przepisach przesłanek wznowienia postępowania, chyba że zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 lub § 2 kpa" (por. T. Woś, H. Knysiak-Molszyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Warszawa 2005r. str. 458). W sprawie podkreślić należy, iż nie jest winą organów administracyjnych, że zobowiązane są one stosować przepisy prawa, które następnie zostają uznane za sprzeczne z Konstytucją, niemniej jednak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji (por. J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2000r., III SA 4728/97, OSP 2000, z. 1, s. 51 i n. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2004r., FSK 641/04 niepubl.). Z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006r., z którego wynika, iż art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. w zakresie, w jakim wyłączają stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r., są niezgodne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy nadzoru budowlanego ponownie rozpoznając sprawę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na działce nr "[...]", winny stosować przepisy Prawa budowlanego obowiązujące do dnia 10 lipca 2003r., w tym art. 49 Prawa budowlanego, mając jednak na względzie konieczność wyjaśnienia kwestii powstania kolejnej przedmiotowej samowoli budowlanej. Przyjąć bowiem należy, iż kwestia daty wzniesienia przez skarżących tymczasowego obiektu budowlanego nie została przez organy nadzoru budowlanego wyjaśniona zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 i 77 kpa. Organy nadzoru budowlanego dały wiarę oświadczeniu skarżących, iż obiekt wzniesiono w 1995r. nie podejmując jednak żadnych środków dowodowych mających na celu potwierdzenie daty popełnienia samowoli budowlanej. Organy winny więc wyjaśnić ponownie prowadząc postępowanie w którym roku obiekt został wzniesiony oraz ustalić, czy pięcioletni termin od zakończenia budowy obiektu upłynął do dnia 10 lipca 2003r. Brak wyjaśnienia daty wybudowania tymczasowego obiektu budowlanego stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję podobnie jak i decyzję organu I instancji. W punkcie II wyroku na zasadzie art. 152 tejże ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło