II SA/Ol 933/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przywrócenia do stanu pierwotnego urządzeń wodno-melioracyjnych postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł. J.S. zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczeń zawartych na formularzu wniosku i w piśmie z 22 października 2007 r., wnioskodawca utrzymuje się z żoną z emerytur w łącznej kwocie 1464,71 zł (vide: odcinki przekazów pocztowych) a jedyny ich majątek to dom o powierzchni 70 m2 i działka rolna o powierzchni 0,9 ha; po pokryciu niezbędnych wydatków bytowych "na środki spożywcze (...) pozostaje kwota jednej emerytury." Żądanie strony zasługuje na częściowe uwzględnienie. Zgodnie z art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) - zwanej w skrócie p.p.s.a. - koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a.). Do wydatków zalicza się natomiast w szczególności: 1) należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie; 2) koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach (art. 213 p.p.s.a.). Zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków oznacza przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4 w/w art.). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użycie w tejże normie określenia "gdy wykaże" oznacza, że wnioskodawca ma przekonać sąd, iż znajduje się w określonej w niej sytuacji. Wynika z niej również, iż nie wystarczy wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną rodziny strony, bowiem chodzi o taką sytuację, gdy posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie tych kosztów spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb. Wzgląd na posiadanie przez rodzinę skarżącego, co prawda niewielkiego, lecz stałego dochodu a także majątku nieruchomego nie pozwala stwierdzić, że znajduje się on w sytuacji materialnej, która uniemożliwia wygospodarowanie środków pozwalających partycypować w kosztach sądowych, co też wyklucza dopuszczalność całkowitego od nich zwolnienia. Niewątpliwie jednak, uiszczenie całego wpisu od skargi - stanowiącego opłatę wyczerpującą w zasadzie sądowe koszty postępowania pierwszoinstancyjnego - nie obyłoby się bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Dlatego też na podstawie art. 245 § 4 p.p.s.a. i w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 postanowiono jak w sentencji.