II SA/Ol 937/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przekazania według właściwości pisma z dnia 13 kwietnia 2005 r. dotyczącego budowy przydomowej oczyszczalni ścieków - oddala skargę. Postanowieniem z "[...]" znak: "[...]" Burmistrz Miasta przekazał według właściwości do Starosty pismo z dnia 13 kwietnia 2005r podpisane przez E. L., które dotyczyło sytuacji K. G. w sprawie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. W uzasadnieniu postanowienia podano, iż w dniu 7 kwietnia 2005r. wpłynęło do organu pismo Wojewody dotyczące problemów wnioskodawczyni z kanalizacją miejską w O. Zażalenie na wymienione postanowienie złożyła K. G., wnosząc o rozpatrzenia sprawy związanej z wadliwym działaniem kanalizacji. Wskazała, iż Burmistrz Miasta nie chce zająć stanowiska w tej sprawie i nie chce wyrazić zgody na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. W treści zażalenia podała, iż zainstalowana kanalizacja do której przyłączono dom wnioskodawczyni działa wadliwie, gdyż wydobywają się z niej brzydkie zapachy. Skutkowało to koniecznością odłączenia posesji żalącej od tejże kanalizacji. Wadliwie działająca kanalizacja była też przyczyną licznych chorób występujących w rodzinie. Dlatego też żaląca zwróciła się do Burmistrza Miasta z prośbą o wyrażenie zgody na zainstalowanie przydomowej oczyszczalni ścieków. Zdaniem żalącej budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie wymaga wydania pozwolenia na budowę i podlega jedynie procedurze zgłoszenia. Postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Kolegium argumentowało w wydanym orzeczeniu, że zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Pismem z 13 kwietnia 2005r. żaląca wystąpiła bowiem do Burmistrza Miasta o umożliwienie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ II instancji podzielił stanowisko żalącej, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków nie wymaga pozwolenia na budowę wskazując, iż taka inwestycja wymaga uruchomienia przed właściwym organem procedury zgłoszeniowej, o której mowa w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U z 2003r. Nr 207, póz. 2016 ze zm.). Właściwym zaś organem pierwszej instancji do którego zgłoszenie winno być skierowane jest Starosta. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła K. G., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W treści skargi podniosła, że Kolegium mylnie zrozumiało, że wniesione zażalenie dotyczyło budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. W zażaleniu tym bowiem skarżąca wnosiła o rozpatrzenie sprawy związanej z wadliwym działaniem kanalizacji przy posesji skarżącej w usunięciu której Burmistrz nie chce uczestniczyć i nie wyraża zgody na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, która by rozwiązała kwestię wadliwie działającej kanalizacji. Skarżąca wskazała, iż w przedmiotowej sprawie zwracała się już do Starosty, który jednak uzależnił wydanie zgody na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków od pozytywnego stanowiska wyrażonego przez Burmistrza. Skarżąca wyraziła ubolewanie z faktu, że Kolegium nie zainteresowało się tragiczną sytuacją w jakiej znalazła się rodzina skarżącej z powodu braku zgody na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków i nie podjęło w tym przedmiocie żadnych ustaleń, ograniczając się jedynie do zbadania, czy organ I instancji słusznie przekazał Staroście podanie skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ podniósł, iż kwestia wadliwego funkcjonowania instalacji kanalizacyjnej znajduje się poza zakresem przedmiotu postępowania administracyjnego dotyczącego przekazania według właściwości podania skarżącej w sprawie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków i może być dochodzona przez wezwanie gminy do doprowadzenia funkcjonującej kanalizacji do stanu prawidłowego działania w innym postępowaniu. Kolegium zauważyło, iż uzasadnienie organu I instancji nie odpowiadało wymogom wymienionym w przepisach art. 107 § 3, w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa), niemniej jednak nawet w przypadku uchylenia przez Kolegium tegoż postanowienia z tej przyczyny, Burmistrz Miasta musiałby wydać postanowienie o tej samej treści, co postanowienie z "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Następnie podnieść należy, iż stosownie do treści art. 134 § l ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego było przekazanie podania, które zostało wniesione w imieniu skarżącej i dotyczyło budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Stosownie do treści art. 65 § l kpa jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wymieniony przepis nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych i wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że w przypadku wniesienia podania do organu niewłaściwego organ ten winien podanie przekazać organowi właściwemu. Organ niewłaściwy poza zbadaniem swojej właściwości w sprawie i przekazaniem podania organowi właściwemu nie może podjąć żadnych innych działań, niezależnie od tego, czy podanie spełnia wymogi formalne, a także od tego jaką argumentację na uzasadnienie swych żądań przywołuje strona wnosząca podanie. Dodatkowo wskazać należy, iż art. 19 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania swojej właściwości z urzędu. Zaniechanie zbadanie tejże właściwości i rozpatrzenie sprawy, która nie leży w gestii danego organu skutkować będzie stwierdzeniem nieważności wydanej przez organ decyzji (postanowienia) z naruszeniem przepisów o właściwości. O tym jaki organ w danej sprawie będzie organem właściwym decydują przepisy prawa materialnego i procesowego. Do zbadania więc legalności zaskarżonego postanowienia konieczne jest ustalenie, czy organy właściwie zinterpretowały treść podania K. G. z 13 kwietnia 2005r. i ustaliły przedmiot sprawy ukształtowany treścią podania. W piśmie tym, skarżąca przedstawia trudną sytuację rodziny spowodowaną wadliwie działającą kanalizacją. W związku z problemami związanymi z wadliwie działająca kanalizacją skarżąca wnosi jednocześnie o umożliwienie zainstalowania przydomowej oczyszczalni ścieków, ponieważ podejmowane naprawy kanalizacji nie poprawiają jej działania, gdyż posesja skarżącej oddalona jest znacznie od innych budynków i znajduje się na nisko położonym terenie. Na konieczność wyrażenia zgody na wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków skarżąca wskazała następnie w zażaleniu wniesionym od postanowienia organu I instancji oraz w piśmie z 29 czerwca 2005r. Z oświadczeń skarżącej wynika, w sposób nie budzący wątpliwości i skarżąca domagała się rozpatrzenia sprawy związanej z budową przydomowej oczyszczalni ścieków. Stanowisko to zostało podtrzymane przez skarżącą przed Sądem na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006r. Kwestie związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków regulują przepisy Prawa budowlanego. Stosownie do treści art. 28 ust. l Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 ust. l pkt 3 tejże ustawy prawodawca wskazał, iż pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5m3 na dobę. Stosownie do treści art. 30 ust. l pkt l Prawa budowlanego budowa takich oczyszczalni wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, który może wnieść sprzeciw w drodze decyzji w sytuacjach określonych w Prawie budowlanym. Budowa zaś indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wyższej wydajności wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Przez właściwy organ należy rozumieć organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, stosownie do ich właściwości, określonej w rozdziale 8 (art. 3 pkt 17 Prawa budowlanego). Ustawodawca konkretyzując właściwość organów w art. 81 ust. l i 2 oraz w art. 82 ust. l Prawa budowlanego określił, iż nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego oraz wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych tą ustawą należy do obowiązków organów administracji architektoniczno-budo wlanej. Zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują zaś starosta, wojewoda oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (art. 80 ust. l Prawa budowlanego), przy czym organem pierwszej instancji jest starosta (art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego), który nie może powierzyć gminom w drodze porozumienia sprawy z zakresu swojej właściwości jako organu administracji architektoniczno-budowlanej (art. 82a Prawa budowlanego). Z powyższego wynika, iż Kolegium zasadnie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, którym przekazano według właściwości do Starosty podanie skarżącej dotyczące budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków. Z przytoczonych przepisów kpa i Prawa budowlanego wynika, iż organy orzekające nie miały innej możliwości prawnej, niż przekazanie podania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z ustawy - Prawo budowlane wynika bowiem, iż to do właściwego miejscowo starosty winien być złożony wniosek (zgłoszenie) dotyczący budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków. Zarówno organ I instancji, jak i Kolegium nie są zaś organami właściwymi w sprawie budowy takiej oczyszczalni w rozumieniu art. 3 pkt 17 Prawa budowlanego. Z całą więc pewnością Kolegium nie mogło zezwolić skarżącej na budowę wymienionej oczyszczalni, gdyż podjęłoby decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości, co oznaczałoby, że decyzja taka jest dotknięta wadą nieważności z mocy art. 156 § l pkt l kpa. Podobnie Sąd nie mógł wydać skarżącej takiego zezwolenia. Jak wskazano wyżej stosownie do przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują zaskarżone orzeczenia organów administracji publicznej jedynie pod względem ich zgodności z prawem. W przypadku zatem ustalenia, że zaskarżony akt administracyjny nie narusza prawa w zakresie wskazanym w art. 145 ustawy Sąd może jedynie skargę oddalić. Opisany wyżej stan faktyczny i prawny sprawy wskazuje, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sądy administracyjne natomiast nie posiadają uprawnień do wydawania orzeczeń zastępujących rozstrzygnięcia administracji publicznej, nie mogą więc wydawać wyroków zastępujących decyzję, czy też orzekać na zasadach słuszności, a nie na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Oceniając legalność postanowienia organu I instancji, Sąd zauważa wprawdzie, iż uzasadnienie tego postanowienia nie odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 kpa. Art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przepis ten stosuje się do postanowień z mocy art. 126 kpa. Organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia choć przekazał prawidłowo według właściwości pismo skarżącej z 13 kwietnia 2005r., to w treści postanowienia nie podał w istocie z jakich powodów to czyni, nie wyjaśniając także w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia wynika jedynie, iż do organu wpłynęło pismo Wojewody dotyczące problemów z kanalizacją miejską na posesji skarżącej. Jednak samo postanowienie Burmistrza Miasta co do zasady jest zgodne z prawem, skoro - w opisanym stanie faktycznym - przekazuje do organu właściwego podanie skarżącej z 13 kwietnia 2005r. dotyczące budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków. Poza tym sprawa po przekazaniu do organu II instancji została właściwie rozstrzygnięta, a orzeczenie tego organu uzasadnione w sposób odpowiadający wymogom kpa, dlatego też brak podstaw do uchylenia przez Sąd zaskarżonego aktu administracyjnego. Skarżącej wyjaśnić jedynie należy, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przed Starostą, będą przysługiwać wszelkie uprawnienia płynące dla strony wynikające z przepisów kpa. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Należało zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.