II SA/Ol 937/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-12-19

Skład orzekający: Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Beata Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydane na podstawie formalnego wniosku złożonego w terminie, może zostać uchylone przez sąd administracyjny, jeśli strona skarżąca zarzuca błędną wykładnię przepisów dotyczących możliwości uchylenia decyzji po upływie określonego terminu lub błędne przyjęcie, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę na postanowienie o wznowieniu postępowania, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo wznowił postępowanie, badając jedynie formalne przesłanki wniosku (termin i podstawę prawną). Etap merytorycznego badania zasadności wznowienia i ewentualnego uchylenia decyzji następuje dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Przepis ograniczający możliwość uchylenia decyzji po 12 miesiącach nie wyklucza możliwości wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które uchyliło postanowienie Burmistrza odmawiające wznowienia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa stacji bazowej telefonii komórkowej). W.C. wnioskował o wznowienie postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu. Burmistrz odmówił wznowienia, uznając, że strony inne niż inwestor i właściciele nieruchomości, na której ma być zlokalizowana inwestycja, są informowane jedynie przez obwieszczenia. SKO uchyliło postanowienie Burmistrza i wznowiło postępowanie, uznając wniosek za formalnie zasadny. Spółka A. zarzuciła SKO naruszenie przepisów dotyczących możliwości wznowienia postępowania po upływie 12 miesięcy od doręczenia decyzji oraz błędne przyjęcie, że W.C. nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddalono skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że po rozpoznaniu zażalenia W.C. (dalej: wnioskodawcy), Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm.), uchyliło zaskarżone postanowienie wydane przez Burmistrza z [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza z [...] (winno być: [...]) znak [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] zlokalizowanej na działce geodezyjnej nr [...] obręb [...], gm. B., i wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] (znak: [...]) Burmistrz (dalej jako: Burmistrz, organ I instancji) ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] na działce nr [...] w obrębie [...], gm. B. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 5.09.2018r. W.C. wnioskiem (wpływ do organu 10 czerwca 2019r.) wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji. Jako podstawę wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podniósł, że o ww. decyzji dowiedział się dopiero z zawiadomienia z 17 maja 2019r. o wszczęciu postępowania dotyczącego wydania pozwolenia na budowę wskazanej stacji bazowej telefonii komórkowej. Jako właściciel działki: nr [...] sąsiadującej z działką objętą zainwestowaniem, nie został powiadomiony o postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Postanowieniem z [...] Burmistrz odmówiła wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla wskazanej wyżej inwestycji operatora [...] na działce nr [...]. Wyjaśniła, że przy ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego obowiązuje tryb obwieszczenia, natomiast stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, na piśmie doręcza się decyzje - inwestorowi oraz właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, na których będzie zlokalizowana inwestycja. Pozostałe strony informuje się jedynie poprzez obwieszczenia. W konkluzji wyjaśniono, że oddziaływanie anten, zgodnie z przedstawioną kartą kwalifikacji przedsięwzięcia, nie rozciąga się na teren nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, a zatem fakt realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej nie ogranicza jego prawa do zabudowy własnej nieruchomości. Na to postanowienie zażalenie wniósł W.C. wskazując, że stacja bazowa telefonii komórkowej koliduje z jego planami inwestycyjnymi. Po rozpoznaniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium, organ odwoławczy) postanowieniem z [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wyjaśniono instytucję wznowienia postępowania, jak też jego cel i przedmiot. Wskazano, że wszczęcie postępowania wznowieniowego nie przesądza o ostatecznej treści nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Podano, że przyczyny wznowienia postępowania określono w art. 145 § 1 k.p.a, zaś jedną z nich jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 149 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zatem, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a następnie złożyła wniosek o wznowienie, to analizując taki wniosek organ bada jedynie względy formalne. Czy została we wniosku określona podstawa wznowienia oraz czy wniosek został złożony w terminie. Z akt sprawy wynika, że wniosek został złożony w terminie oraz powołano podstawę wznowienia, co oznaczało, że winno być wznowione postępowanie oraz organ winien je przeprowadzić. Wówczas dopiero ustalone zostanie, czy skarżący posiada status strony i czy została mu doręczona decyzja organu I instancji. Na to postanowienie (określone jako: decyzję) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiódł pełnomocnik inwestora – Spółki A, który zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię: - art. 53 ust. 8 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako: u.p.z.p.), poprzez uchylenie postanowienia Burmistrza w sprawie odmowy wznowienia postępowania w zakresie inwestycji celu publicznego pomimo, że od dnia doręczenia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego upłynęło 12 miesięcy; - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Kolegium, że W.C. nie uczestniczył w postępowaniu bez własnej winy, skoro w sprawie o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego zawiadomienie następuje w drodze ogłoszenia, w konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że W.C. nie został zawiadomiony zarówno o wszczęciu postępowania, jak i o wydanej decyzji. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie skarżonej decyzji SKO z [...] oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że W.C. został zawiadomiony o rozpoczęciu postępowania zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. poprzez ogłoszenie, w konsekwencji nie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutu skargi wyjaśniono, że z art. 53 ust. 8 u.p.z.p. nie wynika aby organ nie mógł wznowić postępowania po upływie 12 miesięcy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, bowiem z przepisu tego wynika, że po wskazanym terminie nie można uchylić decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Co do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśniono, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu, organ bada jedynie względy formalne, tj. termin i wskazanie podstawy wznowieniowej, natomiast to czy wskazana podstawa zaistniała jest już przedmiotem postępowania wznowieniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Postanowienie jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie zaś takiego aktu, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (...). W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Nadto zgodnie z art. 120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W rzeczonej sprawie przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie w oparciu o art. 149 § 3 i § 4 k.p.a., z tego też względu Sąd zastosował wskazany wyżej tryb postępowania. Sąd poddawszy kontroli zaskarżone postanowienie (błędnie określane w skardze jako decyzja) stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zgodność z prawem skarżonego postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] na działce nr [...] w obrębie [...], gm. B. stwierdzić pozostaje, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W kontrolowanej sprawie skarżone postanowienie Kolegium z [...] wydane zostało w ramach postępowania nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania. Wyjaśniając istotę instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, uregulowanego w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, podnieść należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku stwierdzenia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a., art. 145a i 145b, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna drugi etap i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w przepisach prawa procesowego. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002r., sygn. akt OPS 11/02, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Tak zatem w kontrolowanej przez Sąd sprawie, wbrew zarzutowi skarżącej Spółki A, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jedynie przesądziło o tym, że został złożony w terminie wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] na działce nr [...] w obrębie [...], gm. B. oraz powołana została podstawa prawna z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Natomiast dopiero po wydaniu zaskarżonego postanowienia o wznowieniu postępowania rozpocznie się drugi etap tego postepowania, który stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Tak zatem na obecnym etapie, zaskarżonym postanowieniem Kolegium, wbrew zarzutowi skargi, nie przesądzono o tym, że W.C. nie został zawiadomiony prawidłowo zarówno o wszczęciu postępowania co do ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak też wydanej w tym przedmiocie decyzji. Przesądzono jedynie, ze ten wnioskodawca złożył w terminie wniosek o wznowienie postępowania oraz powołał podstawę prawną z art. 145 § 1 k.p.a. Odnośnie do drugiego w zarzutów skargi pozostaje wyjaśnić, że prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że z art. 53 ust. 8 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2018r. poz. 1945) dalej: u.p.z.p., wynika jedynie, iż nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w przypadkach wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Jednak braku możliwości uchylenia takiej decyzji nie można utożsamiać z brakiem możliwości wznowienia postępowania co do decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 28 października 2009r. sygn. II OSK 1711/08, CBOSA), zacytowany przepis art. 53 ust. 8 u.p.z.p. wypowiada się jedynie co do braku możliwości uchylenia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, po upływie 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, natomiast nie wypowiada się co do braku możliwości wznowienia postępowania w tym przedmiocie, co nakazuje stosować ogólne zasady kodeksowe w tym przedmiocie. "W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji" - art. 151 § 2 k.p.a. Jednakże w tej sprawie rozważania powyższe pozostają czysto teoretyczne, bowiem w rzeczonej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie o wznowieniu postępowania, gdzie nie oceniano jeszcze przez organy administracji czy w tej sprawie w ogóle doszło do naruszenia przepisów postępowania w zakresie wydanej decyzji co do ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Reasumując, z uwagi na wskazane rozważania Sąd stwierdził, że zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ brak jest w tej sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło