II SA/Ol 941/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. i K. T. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na wykonanie robót budowlanych postanawia odmówić przyznania K. T. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z pismem procesowym K. T. z dnia 12 lutego 2009 r. złożonym wspólnie z M. T. w sprawie z ich wspólnej skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", w którym skarżący oświadczyli, iż nie są w stanie zapłacić związanych z nią kosztów sądowych, pismem z dnia 16 lutego 2009 r., K. T. wezwany został do złożenia wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżący przedłożył urzędowy formularz wniosku z dnia 19 lutego 2009 r. (data nadania), w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Źródłem utrzymania 2-osobowej rodziny są emerytury w łącznej w kwocie "[...]". W rubryce nr 7.1. skarżący wykazał mieszkanie oraz związaną z nim nieruchomość gruntową. W rubryce nr 11 – wydatki roczne, w tym m.in. na leki, utrzymanie mieszkania i samochodu, środki czystości i odzież, które w przeliczeniu na miesiąc wynoszą "[...]". W rubryce nr 5 podniósł natomiast, iż kwota jaka pozostaje po uiszczeniu tych wydatków wystarcza na bardzo skromne wyżywienie. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalszym jego etapie, w zależności od podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, mogą natomiast, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego i jego żony nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych zarówno w całości, jak i w części. W warunkach niniejszej sprawy, poniesienie kosztów sądowych możliwe jest bowiem ze środków pieniężnych pochodzących z emerytur skarżącego i jego żony. Zauważyć jednocześnie należy, iż kryterium dochodowe rodziny, określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.), w przypadku rodziny 2-osobowej wynosi 702 zł. Kwotę w tej wysokości ustawodawca uznał za kwotę graniczną, której przekroczenie co do zasady pozbawia 2-osobową rodzinę prawa do świadczeń z pomocy społecznej. W konsekwencji przyjąć można, iż uznał, że dochód 2-osobowej rodziny, przekraczający tą kwotę jest generalnie wystarczający na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb. W niniejszej sprawie, zgodnie z oświadczeniem skarżącego, po uiszczeniu wykazanych przez niego wydatków, w tym na leki, utrzymanie mieszkania i samochodu, środki czystości i odzież, 2-osobowej rodzinie pozostaje miesięcznie do dyspozycji ok. 1.138,30 zł. Mając na uwadze to, że kwota jaka pozostaje skarżącemu i jego żonie z przeznaczeniem w zasadzie wyłącznie na ich wyżywienie stanowi prawie dwukrotność wskazanego wyżej kryterium dochodowego, stwierdzić należy, iż z pochodzących z niej środków pieniężnych możliwe jest przy rozsądnym gospodarowaniu zabezpieczenie nie tylko środków na niezbędne wyżywienie skarżącego i jego żony, lecz również na uiszczenie kosztów sądowych wymaganych zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Zauważyć jednocześnie należy, iż skarżący nie podnosił, aby on i/lub jego żona zmuszeni byli z określonych powodów stosować szczególną dietę, z czym mogłyby wiązać się ewentualnie zwiększone wydatki na wyżywienie. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, aby pokrycie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb jego 2-osobowej rodziny. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.