II SA/Ol 943/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia odmówić ustanowienia radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M.S. na decyzję w sprawie ustalenia odpłatności za jej pobyt w domu pomocy społecznej. Wnioskiem z dnia 30 listopada 2007 r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej kosztów sądowych i ustanowienie dla niej radcy prawnego. Jak oświadczyła, jest osobą samotnie gospodarującą; jej dochód stanowi renta, która wraz z dodatkami wynosi miesięcznie ok. 1800 zł brutto; nie posiada żadnych składników majątkowych, o których mowa w rubryce 7 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy; co miesiąc ponosi wydatki na dom pomocy społecznej (1300 zł), jedzenie (200 zł) i lekarstwa (300 zł). Wnioskodawczyni została zobowiązana do przedłożenia: (1) oświadczenia wykazującego comiesięczne wydatkowanie 200 zł na żywność i 300 zł na lekarstwa, (2) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, (3) zaświadczenia z Domu Pomocy Społecznej "[...]" o zakresie, w jakim nie pokrywa on jej zapotrzebowania na żywność i leki. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca podała, iż jej comiesięczne wydatki na żywność przekraczają kwotę 200 zł i średnio podczas pobytu w domu pomocy społecznej wynoszą 10 zł dziennie. Dodatkowa żywność uzupełnia potrzeby, które nie są w dostateczny sposób zaspokajane przez posiłki podawane w domu pomocy społecznej. Dodatkowo kupuje chleb razowy, twaróg, mleko, owoce i inne niezbędne jej artykuły. Często wyjeżdża, a wtedy jej wydatki na żywność rosną. Przeciętnie raz w miesiącu odwiedza księdza, gdzie spędza około tygodnia i kupuje w tym czasie żywność, która musi pokryć w całości jej potrzeby. Raz na trzy miesiące wyjeżdża do kliniki w S., co wiąże się z wydatkami. Co najmniej 183,75 zł wydaje na nierefundowane leki ziołowe. Według zaświadczenia wystawionego przez Dyrektora D.P.S. "[...]", M.S. ma zapewnione całodzienne wyżywienie. Leki, które przepisywał lekarz przyjmujący ją w D.P.S., były nieodpłatne, ponieważ ma ona uprawnienia inwalidy wojennego. Od stycznia 2007 r. M.S. nie korzysta z opieki lekarskiej w D.P.S. Skarżąca przedłożyła kserokopie wyciągów z rachunku bankowego "ROR lokata Progresja" z 28.10.2005 r., 27.10.2006 r. i 27.10.2007 r. Widniejące na nich salda to odpowiednio 4000, 4096,01 i 4191,79 zł. W świetle przedstawionych informacji wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Należy wstępnie nadmienić, iż ograniczenie jego zakresu do kwestii ustanowienia radcy prawnego podyktowane zostało faktem, iż wnioskodawczyni jako strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych [art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami)]. Zgodnie z art. 262 wskazanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do normy wynikającej z art. 246 § 1 tejże ustawy, przedmiotowy wniosek należałoby więc uwzględnić gdyby strona wykazała, że w ogóle nie jest w stanie ponieść kosztu ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bądź też nie jest to możliwe bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Tymczasem w wyniku weryfikacji oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu ustalono, iż skarżąca nie tylko nie musi ponosić wydatków na żywność i lekarstwa, ale przede wszystkim posiada jednak oszczędności i to w kwocie, która niewątpliwie wielokrotnie przekracza koszty skorzystania z usługi profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zbędnym w tej sytuacji stało się dociekanie, dlaczego wysokość miesięcznego dochodu brutto, zadeklarowana we wniosku, jest niższa o 100 zł od dochodu netto, podanego w aktualizacji wywiadu środowiskowego (k. 46 akt administracyjnych) i czemu od 2005 r., kiedy to wnioskodawczyni założyła lokatę na 4000 zł, jedyne operacje na jej rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym to naliczenia odsetek od tej lokaty oraz pobrania podatku od nich, mimo iż już w 2003 r. korzystała ona z przelewów świadczeń z ZUS na swoje konto (k. 16 akt adm.). Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.