II SA/Ol 945/19
WyrokWSA w Olsztynie2019-12-19
Skład orzekający: Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która w uzasadnieniu odnosi się do innego kierowcy niż strona postępowania, narusza zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zasady dwuinstancyjności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że została ona wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasad prawdy obiektywnej, wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zasady dwuinstancyjności. Kluczowym błędem było zawarcie w uzasadnieniu decyzji rozważań dotyczących innego kierowcy niż strona postępowania, co uniemożliwiło stwierdzenie, czy organ odwoławczy faktycznie skontrolował rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w odniesieniu do skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii BC na okres 3 lat przez Starostę, w związku z orzeczonym przez sąd zakazem prowadzenia pojazdów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Prokurator Rejonowy złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. przez brak wskazania w osnowie decyzji dat początkowej i końcowej cofnięcia uprawnień, a także naruszenie Konstytucji RP przez oparcie decyzji na przepisie rozporządzenia sprzecznym z k.p.a. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczy sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia"[...]", nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z 23 sierpnia 2019 r. Starosta "[...]" (dalej: organ pierwszej instancji) cofnął "[...]" (dalej: skarżący) uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii BC, nr "[...]", wydane 18 sierpnia 2015 r., przez ten organ, na okres 3 lat.
W uzasadnieniu podał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w "[...]" z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt "[...]" orzeczono wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (z wyłączeniem kat. T) na okres 3 lat, z zaliczeniem na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od 26 stycznia 2019 r. Na podstawie § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231, ze zm.), dalej: rozporządzenie, Starosta cofnął skarżącemu przedmiotowe uprawnienia na okres 3 lat, to jest od 26 stycznia 2019 r. do 24 stycznia 2022 r.
W złożonym odwołaniu Prokurator Rejonowy w "[...]" zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), dalej: k.p.a. przez zaniechanie określenia w jej osnowie początkowej i końcowej daty obowiązywania cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]" (dalej: Kolegium) decyzją z 16 października 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium podało w uzasadnieniu, że wyrokiem Sądu Rejonowego w "[...]"
z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt "[...]", orzeczono wobec "[...]" środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Stwierdziło, że z uwagi na art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019, poz. 341 ze zm.) oraz § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia, organ pierwszej instancji był zobligowany do cofnięcia "[...]" uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, T zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w "[...]" z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt "[...]". Oceniło, że decyzja odpowiada obowiązującym przepisom prawa, w tym § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia, gdyż w rozstrzygnięciu decyzji organ orzekł o cofnięciu wskazanemu kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B, BE, C1, C1E, C, CE, T "[...]" wydanych przez Starostę "[...]" na okres 3 lat zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w "[...]" z 28 czerwca 2019 r. sygn. akt "[...]" bez określenia terminu ważności tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji zaś wskazał, że początek biegu terminu rozpoczyna się 7 kwietnia 2019 r., a kończy z upływem 5 kwietnia 2022 r.
W ocenie Kolegium decyzja zawiera rozstrzygnięcie o którym mowa w art. 182 ustawy
z 6 czerwca 1997 r.- Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 676, ze zm.) dalej: kkw, gdyż sentencja decyzja odpowiada treści orzeczenia sądowego. Brak wskazania
w sentencji decyzji dat dziennych obowiązywania zakazu, przy jednoczesnym umiejscowieniu ich w uzasadnieniu decyzji, nie czyni decyzji wadliwą.
W złożonej na powyższą decyzję skardze Prokurator Rejonowy w "[...]" podtrzymał zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. przez zaniechanie określenia w osnowie decyzji początkowej i końcowej daty obowiązywania cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami i zamieszczenie tych dat wyłącznie w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji, a ponadto zarzucił istotne naruszenie art. 87 ust 1 Konstytucji RP przez oparcie decyzji na § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia, którego treść pozostaje w sprzeczności z art. 107 k.p.a. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Skargę należało uwzględnić.
Należy zauważyć, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony, zaś
art. 80 k.p.a. zobowiązuje organ przy wydawaniu decyzji do oparcia się na przekonujących podstawach, które powinien następnie, zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., wskazać
w uzasadnieniu faktycznym i prawnym rozstrzygnięcia. Tylko tak przeprowadzone postępowanie stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 11 k.p.a. Ponadto, zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W odniesieniu do tych zasad, doniosłą rolę pełni uzasadnienie decyzji. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji powinien więc zostać przedstawiony - w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący - tok rozumowania organu, obrazujący proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w sprawie, aby możliwe było dokonanie weryfikacji zajętego przez organ odwoławczy stanowiska.
Podkreślić należy, że wskazane powyżej zasady znajdują zastosowanie na wszystkich etapach postępowania administracyjnego, a więc także w postępowaniu odwoławczym. Rolą organu odwoławczego, wynikającą wprost z zawartej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz z art. 138 k.p.a., jest bowiem ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi zatem na ten organ kompetencję do przeprowadzenia samodzielnych ustaleń faktycznych i dokonania na ich podstawie ponownej oceny z zastosowaniem odpowiednich przepisów prawa. Obowiązkiem organu odwoławczego jest rozpatrzenie sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzji Kolegium została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów.
Wprawdzie w sentencji zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało, że rozpatrywało odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wydanej 23 sierpnia 2019 r., którą cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, lecz w uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium zawarło rozważania faktyczne dotyczące zupełnie innego kierowcy, niż skarżący, któremu również organ pierwszej instancji cofnął uprawnień do kierowania pojazdami także na okres 3 lat. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozwala na stwierdzenie, że organ odwoławczy przeprowadził kontrolę rozstrzygnięcia, które zostało przez skarżącego zakwestionowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Zbieżność stanu faktycznego i prawnego sprawy skarżącego i sprawy innego kierowcy, będącej przedmiotem rozważań Kolegium zawartych w uzasadnieniu decyzji
z 16 października 2019 r., nie uprawnia Sądu do badania zasadności zarzutów rozpoznawanej skargi, dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż byłoby to przedwczesne wobec uzasadnionych wątpliwości, że Kolegium wydało zaskarżoną decyzję bez uprzedniej oceny sprawy z odwołania skarżącego.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło