II SA/Ol 949/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Asesor WSA Katarzyna Matczak Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. M. P. wystąpił do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w "[...]". Na poparcie swoich twierdzeń wnioskodawca przedstawił zeznania dwóch osób. Decyzją z dnia "[...]" r. "[...]", Kierownik Urzędu odmówił przyznania M. P. uprawnień kombatanckich. Organ wskazał, iż podany obóz nie został wymieniony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, póz. 1154). Obóz w S. nie był obozem karnym lub wychowawczym, o którym mowa w § 5 pkt 2 i 3 tego rozporządzenia, wobec czego przedmiotowa represja nie jest represją w rozumieniu ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, póz. 371 ze zm.). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. P. podniósł argumenty przemawiające za uznaniem, iż obóz, w którym przebywał miał charakter eksterminacyjny. Jednocześnie wskazał, że przebywał w obozie "[...]" lub "[...]" dokąd został przewieziony z I. Decyzją z dnia "[...]" r. "[...]" Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał dotychczasową argumentację podkreślając, że gdyby skarżący rzeczywiście przebywał w I. to i tak nie można by mu było przyznać uprawnień kombatanckich, gdyż obóz ten nie został wymieniony w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. P. wniósł o uchylenie krzywdzących go decyzji. Powołując się na oświadczenia świadków T. R. i T. G., skarżący podniósł, iż we wrześniu 1941 r. został wywieziony z rodziną do hitlerowskiego obozu w D. Stamtąd trafił na przymusowe roboty w Prusach Wschodnich, skąd w czerwcu bądź lipcu 1944 r. został wywieziony do obozu pracy w okolicach "[...]". Najprawdopodobniej był to obóz "[...]". Przebywał tam do maja 1945 r. M. P. podniósł też to, że wcześniej opisywał swój pobyt w obozie tak jak to zapamiętał i dopiero później zaczął to weryfikować. Wnosząc o oddalenie skargi, organ wskazał, iż dopiero w skardze M. P. podniósł, iż w 1941 r. został osadzony w obozie hitlerowskim w D. Okoliczności te, jak i dowody dołączone do skargi nie były znane organowi, wobec czego nie mógł się on ustosunkować do obecnych twierdzeń strony oraz oświadczeń świadków. Również okoliczność pobytu w obozie "[...]" nie znajduje żadnego potwierdzenia w aktach sprawy, nadto twierdzeń M. P. nie można uznać za wiarygodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z przyczyn zawinionych przez organ administracji. W odniesieniu do faktów poddanych we wniosku strony stwierdzić należy, że organ dokonał właściwego zastosowania przepisów prawa stwierdzając, iż stronie nie przysługują uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie w "[...]". Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 21 ust l ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, póz. 371 ze zm.) określone nią uprawnienia przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. l ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je w okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom. O spełnieniu warunków, o których mowa w przytoczonym przepisie, orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji (art. 22 ust l w/w ustawy). Informacje zawarte we wniosku i materiałach przedłożonych przez M. P. zdają się wskazywać na to, iż jedynym miejscem odosobnienia, w którym został on osadzony w okresie wojennym był obóz "[...]" koło "[...]". Na gruncie unormowań ustawy kombatanckiej wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich nie mógł zostać w tej sytuacji uwzględniony. W sprawie tej jednak wyszły na jaw nowe istotne okoliczności, które istniały w dniu wydania decyzji, ale organowi nie były znane. Okolicznościami tymi są twierdzenia I. G. i T. R. opisujące w sposób zupełnie odmienny miejsca pobytu skarżącego w czasie wojny. M. P. okoliczności te potwierdził starając się wytłumaczyć zmianę dotychczasowych swoich oświadczeń upływem czasu i zawodnością pamięci. Bez wątpienia bardzo istotną, bo najważniejszą okolicznością dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie rzeczywistego miejsca pobytu skarżącego w czasie wojny, ustalenie to w rzeczywistości jest decydujące dla przyznania lub odmowy przyznania M. P. uprawnień kombatanckich. Okoliczność ta, to jest wiedza świadków na temat miejsca pobytu skarżącego w czasie wojny, istniała przed wydaniem decyzji dotyczącej uprawnień kombatanckich, bo przecież inaczej być nie mogło. Zupełnie inną rzeczą jest to czy twierdzenia te można uznać za wiarygodne czy też nie, powyższą kwestię rozstrzygnąć musi jednak organ administracji. Sąd na obecnym etapie postępowania nie przesądza w żaden sposób wiarygodności zeznań poszczególnych osób w tym i M. P., zwrócić jednak należy uwagę, iż rzeczą przynajmniej dziwną jest to, że skarżący po wielu latach nagle uświadomił sobie, że w czasie wojny przebywał w zupełnie innych miejscach niż podawał to ubiegając się o przyznanie uprawnień kombatanckich jak i wcześniej świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. Organ powinien rozważyć czy takie postępowanie skarżącego jest rzeczywiście wynikiem jego niewiedzy czy też świadomego i celowego wprowadzenia w błąd . Powyższe stwierdzenie odnosi się także do świadków potwierdzających przebywanie przez skarżącego w czasie wojny w określonych miejscach tyle, że w tym przypadku rzeczą oczywistą jest, iż dwie osoby złożyły fałszywe oświadczenia, bo zeznania F. M. i H. N. pozostają w sprzeczności z oświadczeniami I. G. i T. R. Tym samym stwierdzić należy, że skoro wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję to istniałaby podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego, określona w art. 145 § l pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm. Powyższe czyni zaś zasadnym uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § l pkt. l lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.). W punkcie II wyroku orzeczono o tym, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, rozstrzygniecie to dotyczy jednak wyłącznie czasu od wydania wyroku do jego uprawomocnienia się.