II SA/Ol 95/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2017-03-24
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i rozpoznać wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca była z nich zwolniona z mocy ustawy. Następnie sąd ustanowił dla skarżącej radcę prawnego, uznając, że jej sytuacja materialna, obejmująca rentę i świadczenie wychowawcze, nie pozwala na poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i córki.Stan faktyczny
Skarżąca A.W. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia wychowawczego. Skarżąca jest wdową, samotnie wychowującą córkę, a jej jedynym dochodem jest renta. Wykazała również niewielkie zobowiązania mieszkaniowe. Wcześniejszy wyrok WSA oddalił jej skargę.Rozstrzygnięcie
1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.
Wyrokiem z dnia 9 marca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]".
We wniosku z dnia 9 marca 2017 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podniosła, że jest wdową - matką samotnie wychowującą uczącą się córkę. Wskazała, że źródłem jej dochodu jest wyłącznie renta. Musi więc rządzić tak, aby starczyło na przeżycie. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką. W rubryce nr 7.1. wykazała mieszkanie o powierzchni 39 m2, w rubryce nr 10 - dochód z tytułu renty w kwocie 918,62 zł, natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: czynsz i prąd w łącznej kwocie 300 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należy, co następuje:
Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżąca nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej i jej córki stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem radcy prawnego, bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Zauważyć należy, że podstawowym źródłem utrzymania 2-osobowej rodziny jest renta skarżącej, z której po opłaceniu wykazanych wydatków mieszkaniowych pozostaje zaledwie 618,62 zł. Od dnia 1 grudnia 2016 r. skarżąca otrzymuje również - zgodnie z jej oświadczeniem złożonym na rozprawie - świadczenie wychowawcze. Mając na uwadze wysokość środków pieniężnych, jakimi dysponuje skarżąca ze wskazanych wyżej tytułów, ale również cel świadczenia wychowawczego, stwierdzić należy, że w przedstawionej sytuacji obiektywnie niemożliwe jest zabezpieczenie przez skarżącą środków, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie wskazanych wyżej kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej córki. Skarżąca nie posiada natomiast środków majątkowych, które umożliwiłyby jej ich poniesienie. Niewielkie mieszkanie, które stanowi jedyny jej majątek służy bowiem zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych 2-osobowej rodziny.
W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło