II SA/Ol 953/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-12-09

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania, pomimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył wymaganych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji rodzinnej i materialnej. Brak tych dokumentów uniemożliwił weryfikację jego oświadczenia i ocenę rzeczywistych zdolności płatniczych, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą środowiskowych uwarunkowań dla budowy centrum handlowego. Wnioskodawca podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania, wykazał dochód z emerytury i ponoszone wydatki. Sąd wezwał go do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń w celu weryfikacji jego sytuacji materialnej i rodzinnej, z pouczeniem o skutkach ich nieprzedłożenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum handlowego postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – R. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu podniósł, iż nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla swojego utrzymania, a zaskarżenie przedmiotowej decyzji jest istotne z uwagi na interes jego i właścicieli sąsiednich nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazał dom o pow. "[...]" (współwłasność), natomiast w rubryce nr 10 – dochód z tytułu emerytury w kwocie "[...]" oraz stwierdził, że z tytułu działalności gospodarczej nie osiąga dochodu. W rubryce nr 11 wskazał ponoszone wydatki: utrzymanie mieszkania – "[...]", lekarstwa, wizyty lekarskie – "[...]", "zajęcie emerytury (komornik)" – "[...]". W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących: "[...]" – H. K., dochodu skarżącego z tytułu emerytury oraz prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ponoszonych wydatków, w tym związanych z utrzymaniem domu, i źródeł ich pokrycia oraz wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji rodzinnej, dochodu z tytułu emerytury oraz prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ponoszonych wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie sytuacji rodzinnej i materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać natomiast należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło