II SA/Ol 957/13

Dnia 12 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zmian do akt weryfikacyjnych punktu gier 1/ uchyla zaskarżone postanowienie; 2/ orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia "[...]" Naczelnik Urzędu Celnego odmówił zatwierdzenia zmian do akt weryfikacyjnych podmiotu spółki A. W uzasadnieniu organ wskazał, że w momencie zgłoszenia zmian spółka nie posiadała ważnego zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa A, ponieważ Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia "[...]" cofnął w całości zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na tych automatach. Postanowienie to została doręczone spółce i jej pełnomocnikowi w dniu 20 maja 2013r. W zażaleniu datowanym na dzień 27 maja 2013r. spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zatwierdzenie zmian do akt weryfikacyjnych ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucając, że powołana decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" jest decyzją nieostateczną, zatem w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z "[...]" zezwalająca spółce na urządzanie gier, tak więc brak było podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku strony. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia "[...]" uchylił w całości postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł, że związanie organu wydaną decyzją odnosi się także do decyzji nieostatecznych i oznacza, że nie może on treści własnego rozstrzygnięcia, które ukształtowało prawa i obowiązki strony pominąć, wobec czego stan taki winien uwzględnić także w innych prowadzonych przez ten organ postępowaniach, pozostających w związku podmiotowo – przedmiotowym z materią sprawy rozstrzygniętą choćby nieostateczną decyzją, ale już funkcjonują w obiegu prawnym i z niego niewyeliminowaną. Organ wskazał także, że nie może dokonywać zmian w zakresie uprzednio udzielonego zezwolenia na prowadzenie danego rodzaju działalności w sytuacji, gdy zezwolenie cofnął mocą nieostatecznej decyzji, ponieważ w takiej sytuacji istnieją przeszkody formalnoprawne do procedowania i orzekania merytorycznego. Dlatego na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 Ordynacji Podatkowej należało uchylić w całości postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższe postanowienie spółka A domagała się jego uchylenia, zarzucając naruszenie przez organ szeregu przepisów Ordynacji Podatkowej oraz ustawy o Służbie Celnej, co w konsekwencji spowodowało niezasadne umorzenie postępowania w sprawie na skutek zaniechania przeprowadzenia wymaganych prawem czynności i dokonania błędnej wykładni systemowej obowiązujących przepisów, co z kolei doprowadziło organ do wadliwego wniosku, że nieostateczna decyzja o cofnięciu zezwolenia, jest mimo nie ostateczności wykonalna, podczas gdy w świetle Ordynacji Podatkowej regułą jest, że jedynie ostateczne decyzje podlegają wykonaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zm. – powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie powinno zostać uchylone, ponieważ podjęto je z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać bowiem należy, że z akt sprawy nie wynika, czy organ rozpoznając merytorycznie wniesione przez skarżącą spółkę zażalenie, nie naruszył przepisów art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 i art. 236 § 2 ustawy Ordynacja Podatkowa (dalej powoływana jako O.p.) Organ I instancji przekazując zażalenie do organu odwoławczego wskazał, że zażalenie wniesiono z zachowaniem terminu (k. 12 akt administracyjnych). Jednak z dołączonej do akt sprawy na żądanie sądu koperty, w której zażalenie to zostało przesłane, wynika, że w placówce pocztowej przesyłkę tę nadano w dniu 29 maja 2013r. (k. 35 akt sprawy). Natomiast siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, wynikający z przepisu art. 236 § 2 O.p., wobec doręczenia stronie skarżącej postanowienia organu I instancji w dniu "[...]", upłynął w dniu 27 maja 2013r. Co prawda w zażaleniu jako datę sporządzenia wskazano dzień 27 maja 2013r., ale decydujące znaczenie dla zachowania terminu ma data nadania (data stempla pocztowego), a ta na opisanej wyżej kopercie to 29 maja 2013r. Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie postanowienia (co w rozpoznawanej sprawie nie nasuwa wątpliwości) oraz ustalenie, kiedy zostało wniesione zażalenie od tego postanowienia i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia zażalenia, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2013r sygn. akt I FSK 1060/12, dostępny po adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Bez wyjaśnienia przez organ II instancji, czy strona środek zaskarżenia wniosła w terminie, a co za tym idzie, czy dopuszczalne było merytoryczne rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym, przedwczesne jest odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania i ustali, czy zażalenie skarżącej zostało wniesione w ustawowym terminie a następnie, w zależności od wyniku tych ustaleń, wyda stosowne rozstrzygniecie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. Z mocy art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Ponieważ skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, nie złożyła wniosku o zwrot kosztów postępowania sądowego, Sąd nie wydał rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.