II SA/Ol 958/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-11-27

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych i wyjaśnień, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca, mimo wezwania, nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji rodzinnej i materialnej. Brak tych informacji uniemożliwił weryfikację oświadczenia o stanie majątkowym i ocenę zdolności płatniczych, co jest niezbędne do przyznania prawa pomocy, które jest instytucją wyjątkową.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu prawa jazdy. W uzasadnieniu podał, że jest bezrobotny, mieszka z rodzicami i utrzymuje się z prac dorywczych. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji rodzinnej i finansowej, pouczając o skutkach ich nieprzedłożenia. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić częściowego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zwrotu prawa jazdy postanawia odmówić częściowego zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", skarżący – R. K. zawarł wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi, podnosząc, iż obecnie przebywa w "[...]" i nie dysponuje żadnymi środkami na jego uiszczenie. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przedłożył wniosek z dnia "[...]", w którym wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (rubryka nr 4) bez dokładniejszego określenia zakresu tego żądania. W uzasadnieniu podniósł, iż mieszka z rodzicami, jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z drobnych prac dorywczych i w miarę możliwości dokłada się do opłat związanych z utrzymaniem ich domu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący w rubryce nr 6 (Stan rodzinny) wykazał syna, natomiast w rubryce nr 10 (Dochody) wpisał bezrobotny. Skarżący nie wykazał żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do złożenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji rodzinnej (w zakresie odnoszącym się do rodziców, z którymi mieszka i syna, wykazanego w rubryce nr 6) oraz sytuacji finansowej (w zakresie odnoszącym się do jego aktualnego statusu – osoby bezrobotnej, wysokości i źródeł jego dochodów w 2013 r., ewentualnego korzystania w tym roku ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny, wysokości i przeznaczenia ponoszonych wydatków, źródeł sfinansowania wynagrodzenia za czynności zawodowego pełnomocnika, reprezentującego go w postępowaniu administracyjnym, a także wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy), a ponadto do wskazania w jakim zakresie jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, skoro zgodnie z rubryką nr 4 wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych w części, a nie w całości. W przedmiotowym wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie w jakim zakresie i czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji rodzinnej, a także źródeł utrzymania, ponoszonych wydatków, w tym na wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika, oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie jego aktualnej sytuacji rodzinnej i materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący rzeczywiście nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło