II SA/Ol 96/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.Ż. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. i L.Ż. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2012 r., nr "[...]" w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 13 marca 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił przyznania K.Ż. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie przedłożyła dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w żądanym zakresie oraz nie wyjaśniła przyczyn niezastosowania się w pełni do wezwania. W tej sytuacji nie było możliwe stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości, jak kształtuje się rzeczywista sytuacja materialna rodziny skarżącej i jej możliwości płatnicze. W złożonym sprzeciwie skarżąca wskazała, że zarzucono jej, iż nie przedłożyła dodatkowych oświadczeń wyjaśniających jednoznacznie, czy w latach 2012-2013 ona i osoby, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym korzystali lub korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakakolwiek instytucję, osoby trzecie lub członków rodziny oraz czy w tym okresie jej syn osiągnął jakiekolwiek dochody. Wyjaśniła, że wezwanie było wielowątkowe i w części niezrozumiałe, lecz starała się odpowiedzieć na każde zawarte w nim zapytanie. Podała, że dysponowała tylko wykazanymi we wniosku dochodami i we wskazanym powyżej okresie rodzina nie korzystała z innych świadczeń, gdyż w przeciwnym razie fakt ten zostałby ujawniony. Stwierdziła również, że syn w tym okresie nie uzyskiwał jakichkolwiek dochodów. Nikt z domowników nie posiadał także kont bankowych, przez co przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych nie było możliwe. Stwierdziła, że sytuacja majątkowa rodziny jest bardzo ciężka, przez co nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, choćby w najmniejszej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wobec czego wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpatrzeniu. Co do zasady w postępowaniu sądowym strona zobowiązana jest do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję wyjątkową i z tego powodu nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Przyznanie prawa pomocy winno być zatem stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia odstępstwo od generalnej reguły. W myśl bowiem z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając sytuację finansową skarżącej Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dorosłym synem. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. ok. "[...]" m², posadowionym na działce o pow. "[...]" m², na której znajdują się ponadto "[...]". Rodzina uzyskuje miesięcznie dochód w kwocie brutto 2.053,82 zł z tytułu renty skarżącej i renty jej męża. Syn jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Skarżąca i jej mąż są osobami o "[...]" stopniu niepełnosprawności. Na wydatki rodziny składają się opłaty za energię elektryczną (200 zł miesięcznie) i wodę (80 zł kwartalnie), podatek rolny i od nieruchomości (70 zł miesięcznie), koszty zakupu opału (ok. 200 zł miesięcznie), a także koszt zakupu leków, dojazdów do lekarzy i niezbędnych badań (ok. 450 zł miesięcznie). Na wyżywienie rodzina wydatkuje ok. 800 zł miesięcznie. W ocenie Sądu skarżąca wykazała, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego. Z uzyskiwanego stałego dochodu nie jest możliwe obiektywnie wygospodarowanie kwoty niezbędnej do pokrycia kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 1.500 zł. W konsekwencji Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych też względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.