II SA/Ol 960/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków D.B. i M.B. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi D. i M.B. na rozporządzenie Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w sprawie Parku Krajobrazowego postanawia odmówić przyznania D. i M.B. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od wpisu od skargi. W odpowiedzi na doręczenie odpisów zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi na rozporządzenie Nr "[...]" Wojewody z dnia "[...]", D. i M.B. złożyli wniosek o zwolnienie ich od tego wpisu. Pismami z dnia 23 października 2007 r., skarżący wezwani zostali do złożenia wypełnionych, urzędowych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz pouczeni, że jeżeli podtrzymają swój dotychczasowy wniosek to w rubryce nr 4 formularzy PPF powinni nie skreślać pozycji "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych". We wnioskach z dnia 24 października 2007 r., złożonych na urzędowych formularzach, skarżący podtrzymali wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu, powołując się na swoją obecną sytuację finansową i zdrowotną wskazali, iż uiszczenie wpisu w wysokości 300 zł byłoby poważnym obciążeniem dla ich budżetu rodzinnego. Na wstępie wyjaśnić należy, iż tożsama sytuacja bytowa skarżących w kontekście konsekwencji, jakie w zakresie kosztów postępowania niesie za sobą ich współuczestnictwo materialne w sprawie, czyni zasadnym łączne rozpoznanie ich wniosków. Zauważyć należy, iż w niniejszej sprawie skarżący wnieśli o zwolnienie od wpisu od skargi, czyli w świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, strona powinna zatem należycie go uzasadnić, a w warunkach określonych w art. 255 powołanej ustawy przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pismami z dnia 2 listopada 2007 r., skarżący wezwani zostali do złożenia, w terminie 10 dni od daty ich doręczenia, dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz pouczeni jednocześnie, że niezastosowanie się do przedmiotowych wezwań może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Zgodnie ze zwrotnymi potwierdzeniami odbioru, wezwania doręczone zostały w dniu 5 listopada 2007 r. Pomimo zawartego w nich pouczenia, w wyznaczonym terminie, skarżący nie przedłożyli jednak ani żądanych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń ani żadnego pisma wyjaśniające brak ich złożenia. W niniejszej sprawie dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe wyjaśnić miały wątpliwości związane w szczególności z majątkiem skarżących i ich możliwościami płatniczymi. Z oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało bowiem, że skarżący osiągają stałe dochody "[...]", a ponadto, że są właścicielami mieszkania i nieruchomości rolnej. Z akt administracyjnych wynikało natomiast, że są właścicielami działek budowlanych, jednej już zabudowanej, oraz drugiej, na której zamierzają zrealizować inwestycję budowlaną, "[...]". Informacje zarówno na temat rodzaju wchodzących w skład majątku skarżących nieruchomości, sposobu ich wykorzystania oraz ewentualnych pożytków jakie te nieruchomości przynoszą, jak i na temat planowanej inwestycji oraz sposobu jej sfinansowania mają istotny wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na ocenę możliwości finansowych strony ma bowiem wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu, lecz także będący w jej posiadaniu majątek. Brak przedłożenia przez skarżących żądanych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, obejmujących swoim zakresem informacje m.in. na wskazane wyżej tematy, uniemożliwia ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżących. Rodzi też wątpliwości co do rzetelności złożonych oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Oświadczenia, które budzą wątpliwości, nie mogą stanowić natomiast podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy, potocznie zwane prawem ubogich, jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być przyznawane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali natomiast, że możliwości takich nie stwarza zarówno osiągany przez nich dochód (nie wykazali bowiem, że wydatki na ich utrzymanie konieczne pochłaniają cały miesięczny dochód), jak i posiadany majątek, co do którego składników nadal istnieją wątpliwości. Zauważyć jednocześnie należy, że na obecnym etapie sprawy jedynym wymogiem dla nadania jej dalszego biegu jest opłacenie wpisu od skargi w kwocie 300 zł. Skarżący wnieśli o zwolnienie od tego wpisu. W terminie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych uiścili jednak wpis w tej wysokości, co przeczy w istocie twierdzeniu, że nie są w stanie sfinansować swojego udziału w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.