II SA/Ol 968/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej w "[...]" z dnia 20 czerwca 2015 r. nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 października 2015 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 2 października 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił zwolnienia "[...]" od kosztów sądowych. Ocenił bowiem, że informacje przedstawione przez skarżącego na formularzu wniosku nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji finansowej dwuosobowego gospodarstwa domowego. Z "historii transakcji", dostarczonych w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego wynikało, że na rachunek bankowy żony skarżącego wpłynęło "[...]", a w ciągu tych miesięcy wydatki na spłatę kredytów wyniosły łącznie "[...]"zł. Z uwagi na powyższe uznano, że trudno mówić o ubóstwie skarżącego czy zagrożeniu dla egzystencji rodziny w związku z koniecznością uiszczenia opłat sądowych. W złożonym sprzeciwie skarżący wyjaśnił, że jego żona uzyskuje wyłącznie dochód w kwotach "[...]"zł z pracy jako osoba sprzątająca. Z uwagi na zatrudnienie od 16 lat w "[...]", jest ona pełnomocnikiem kont dzieci i niektóre transakcje są realizowane za pośrednictwem jej rachunku bankowego. Skarżący wyjaśnił, że tylko ona nie uiszcza opłat za przelewy z rachunku bankowego. Skarżący wyszczególnił transakcje syna, synowej i córki, które były realizowane przez rachunek bankowy jego żony. Podał ponadto, że żyją bardzo skromnie, korzystając z pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ w niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega ponownemu rozpatrzeniu. Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, LEX nr 393645) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 Konstytucji, dlatego muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentów wynika, że dwuosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodu żony pracującej na umowę zlecenia, której wynagrodzenie wynosi ok. "[...]"zł. Skarżący do 9 lipca 2015 r. był na zasiłku rehabilitacyjnym; obecnie oczekuje na komisję lekarską w związku z ubieganiem się o rentę chorobową. Rodzina korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej (vide: decyzje Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" z dnia 29 czerwca 2015 r. i 4 września 2015 r.). Majątek rodziny stanowi obciążone kredytem mieszkanie "[...]". Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że skarżący wykazał, że obecnie nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.