II SA/Ol 969/15
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-10-02
Skład orzekający: Referendarz sądowy Krzysztof Nesteruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, uznając, że przedstawione przez niego informacje finansowe nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji jego dwuosobowego gospodarstwa domowego. Pomimo deklarowanego braku dochodu, analiza wpływów na rachunek bankowy żony oraz poniesionych wydatków na spłatę kredytów, składki ubezpieczeniowe i usługi multimedialne wykazała, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe w wysokości 400 zł, nie narażając tym samym koniecznego utrzymania rodziny. Ponadto, skarżący nie wykonał w pełni wezwania do przedłożenia dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący Z.N. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Wskazał na brak dochodu i pobieranie zasiłku rehabilitacyjnego, a także na pracę żony i korzystanie z pomocy społecznej. Sąd zobowiązał skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową. Skarżący dostarczył część dokumentów, jednak nie wykonał w pełni wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Referendarz sądowy Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.N. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.
Z.N., skarżąc decyzję wymierzającą mu karę za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, zwrócił się we wniosku z 3 sierpnia 2015 r. o zwolnienie od kosztów sądowych (analogicznie w sprawach o sygn. akt II SA/Ol 967/15 i II SA/Ol 968/15).
W uzasadnieniu stwierdził, iż do 9 lipca 2015 r. był na zasiłku rehabilitacyjnym; obecnie oczekuje na komisję lekarską w związku z ubieganiem się o rentę chorobową. Nie posiada żadnego "dochodu zarobkowego". Pracuje tylko żona. Wskazał, iż korzystają z pomocy społecznej.
Według oświadczenia, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną (53 l.), ich majątek składa się z mieszkania własnościowego o pow. 71,60 m2 "z kredytem"
i samochodu "[...]" (rocznik 2000), a dochód miesięczny brutto żony z tytułu umowy zlecenia wynosi 550 zł.
Skarżący został zobowiązany do przedłożenia: (1) wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez niego i żonę, z okresu ostatnich trzech miesięcy (zastrzeżono, iż przypadek nieposiadania w tym czasie rachunku bankowego należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy); (2) kopii dowodu ostatniej wypłaty wynagrodzenia żony; (3) kopii dowodów uiszczenia wydatków na mieszkanie i spłatę kredytu hipotecznego w sierpniu br.; (4) oświadczenia wskazującego pozostałe kategorie wydatków wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością oraz datę zaciągnięcia kredytu hipotecznego, jego wysokość, ustalony okres i warunki spłaty (w tym możliwości odroczenia spłaty rat), a także aktualny stan zadłużenia z jego tytułu; (5) kopii decyzji przyznających pomoc społeczną w okresie ostatnich trzech miesięcy; (6) kopii wezwania na komisję lekarską ZUS.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący dostarczył: wyciąg z rachunku bankowego żony za okres od 1 czerwca do 21 września 2015 r., harmonogram kredytu mieszkaniowego, zaświadczenie o "zobowiązaniu finansowym", decyzje o przyznaniu zasiłków celowych w lipcu i wrześniu br., skierowanie do komisji lekarskiej ZUS, zawiadomienie ze spółdzielni mieszkaniowej o wysokości opłat i fakturę za energię elektryczną.
Rozpatrując wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych nie jest zatem brak jakichkolwiek wolnych środków finansowych na ich opłacenie, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskiwanych przychodów i posiadanego majątku z uwagi na to, że całość zużywana jest na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb.
Informacje przedstawione przez skarżącego na formularzu wniosku nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji finansowej dwuosobowego gospodarstwa domowego.
Z "historii transakcji", dostarczonych w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego (art. 255 wskazanej ustawy), wynika, iż na rachunek bankowy żony wpłynęło 6.522,90 zł w czerwcu, 4.916,10 zł w lipcu, 5.590,01 zł w sierpniu i 4.165,61 zł od 1 do 22 września. W ciągu tych niespełna 4 miesięcy same tylko wydatki na spłatę kredytów wyniosły w sumie 8.560,97 zł (dla porównania miesięczna rata kredytu mieszkaniowego to 225,55 zł), na składki ubezpieczeniowe - 2.215,64 zł, a na należności wobec dostawcy usług multimedialnych - 603,83 zł.
Trudno w takiej sytuacji mówić o ubóstwie skarżącego czy zagrożeniu dla egzystencji rodziny w związku z koniecznością uiszczenia opłat sądowych, które
w przypadku niniejszej sprawy (jak i dwóch pozostałych) wynoszą na obecnym etapie 400 zł (wpis od skargi).
Na plan dalszy schodzi w tym stanie rzeczy niepełna realizacja wezwania, która to co do zasady uznawana jest, o czym pouczono, za wystarczającą przyczynę odmowy przyznania prawa pomocy. I tak mianowicie: Skarżący, dostarczając wyciągi z rachunku bankowego, na którym figurują tylko dane żony, pominął wymóg złożenia w takim przypadku oświadczenia, iż w określonym czasie nie dysponował indywidualnym kontem (pkt 1 wezwania). Nie zostało również udokumentowane uiszczenie w sierpniu opłat mieszkaniowych (pkt 3 wezwania) pobieranych przez spółdzielnię mieszkaniową (pozycja ta figuruje tylko w wyciągu za lipiec). Brak nie tylko wskazania "pozostałych wydatków wraz z ich przybliżoną wysokością", lecz również informacji możliwości odroczenia spłaty rat kredytowych (pkt 5 wezwania).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło