II SA/Ol 972/09

Dnia 8 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia "[...]" J. S. – opisując swoją trudną sytuację życiową - zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie zasiłku celowego na opłaty za gaz, energię elektryczną i wykupienie lekarstw. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta M., przyznał J. S. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie opłat związanych ze zużyciem gazu, energii elektrycznej i na wykupienie leków w łącznej kwocie 400zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wnioskodawca jest osobą schorowaną, legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jedynym jego dochodem jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 32,36 zł. miesięcznie. W tych okolicznościach uznano, że spełnia on warunki do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. zażądał przyznania mu zasiłku celowego w wyższej kwocie, przedstawiając szczegółowo wydatki, do których poniesienia zobowiązany był w ostatnim czasie. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył przepisy regulujące zasady i tryb przyznawania zasiłku celowego, szczegółowo przedstawił także sytuację życiową i finansową wnioskodawcy. Podniósł, że zasiłek celowy jest świadczeniem o charakterze nieobowiązkowym, przyznawanym przez organy administracji publicznej w zakresie tzw. "swobodnego uznania administracyjnego". Oznacza to, że organ pomocy społecznej ma prawo decydować o przyznaniu, bądź odmowie przyznania wymienionego świadczenia, jak również o jego wysokości, nawet jeśli ubiegający się o pomoc określi kwotę której oczekuje. Wyjaśniono przy tym, że granice uznania wyznacza relacja pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony ubiegającej się o pomoc (art. 7 kpa). W ocenie organu odwoławczego, słuszny interes odwołującego się, uwzględniony już poprzez przyznanie pomocy, nie może wyłącznie stanowić o wysokości zasiłku, jeżeli sprzeciwia się temu interes społeczny rozumiany w kategoriach ustawy o pomocy społecznej, a więc m.in. potrzeby i oczekiwania innych osób ubiegających się o pomoc. W tych okolicznościach uznano, że jeżeli organ I instancji, oceniając z jednej strony sytuację rodzinną i materialną wnioskodawcy, a z drugiej własne możliwości finansowe i potrzeby innych osób, przyznał J. S. zasiłek celowy w kwocie 400 zł., to decyzji tej nie można zarzucić dowolności. Powołano przy tym dane przekazane przez organ I instancji, a dotyczące między innymi środków będących w dyspozycji tego organu w miesiącu czerwcu 2009r. i przeznaczonych na pomoc w formie zasiłków celowych, ilości osób i rodzin ubiegających się o taką pomoc, ilości decyzji pozytywnych i negatywnych wydanych po rozpoznaniu wniosków o przyznanie zasiłku celowego, przeciętnej wysokości przyznawanego zasiłku oraz kryteriów jego przyznawania. Po dokonaniu analizy tych materiałów organ odwoławczy uznał, że organ I instancji nie mógł udzielić wnioskodawcy wsparcia w większym wymiarze aniżeli przyznana kwota, gdyż nie posiada dostatecznych środków finansowych, aby zaspokoić wszystkie potrzeby osób i rodzin ubiegających się o pomoc. Wskazał przy tym, że J. S. od dłuższego czasu objęty jest pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., a pomoc ta w bieżącym roku została udzielona w różnych formach w łącznej kwocie "[...]" zł. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, J. S. wyraził niezadowolenie z wysokości przyznanego mu świadczenia pieniężnego i wniósł o zasądzenie dodatkowej kwoty "[...]" zł. na wykupienie niezbędnych lekarstw. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie zasiłku celowego. Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. 2008, Nr 115, poz. 728 ze zm.), zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, obejmującej między innymi pokrycie części lub całości kosztów zakupu leków oraz energii elektrycznej i gazu. Przepis ten ma charakter uznaniowy, co oznacza, że zasiłek celowy jest świadczeniem nieobowiązkowym. Tym samym, spełnienie przez wnioskodawcę kryteriów jego przyznania nie oznacza, że istnieje po jego stronie roszczenie o przyznanie świadczenia w wysokości, którą sam określa. Organ rozpoznając wniosek o przyznanie zasiłku celowego musi mieć na względzie nie tylko interes osoby wnioskującej, lecz także interesy innych osób będących w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z treścią tego przepisu koresponduje art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w świetle którego, organ administracji publicznej działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (zob. wyrok NSA z 11.06.1981r., Sygn. akt SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57). Z regulacji tej wynika zatem domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji wykaże się, że takie załatwienie sprawy kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu (por. wyrok NSA z 19.01.2006r., I OSK 777/05, LEX nr 194414). W ocenie Sądu, organy administracji publicznej w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego dokonano zaś prawidłowej analizy sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, jak również możliwości finansowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., w tym przede wszystkim ilości środków pieniężnych przeznaczonych na pomoc w formie zasiłków celowych. Bezsporne w sprawie jest, że dochody skarżącego uprawniają go do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, co nie oznacza jednak zapewnienia realizacji wszelkich wniosków w tym przedmiocie, zgodnie z żądaniami w nich zawartymi. Zauważyć przy tym należy, że skarżący na stałe objęty jest pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., a kwota pomocy udzielonej mu w 2009r. jest znaczna i wyniosła "[...]" zł. Także sporna wysokość przyznanego mu zasiłku celowego (400 zł.) znacznie przekracza wysokość zasiłków celowych wypłacanych przez ten Ośrodek, która według oświadczenia organu I instancji, zawartego w piśmie z dnia "[...]", wynosi od 50 zł. do 200zł. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący posiada także rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i dodatek mieszkaniowy. Mając na uwadze powyższe argumenty należało uznać, że przyznanie J. S. zasiłku celowego w kwocie 400 zł na częściowe pokrycie opłat związanych ze zużyciem gazu, energii elektrycznej i na wykupienie leków jest zgodne z prawem, co w świetle art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.