II SA/Ol 972/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata. We wniosku, złożonym w skardze, skarżąca – B. B. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, podnosząc, iż jest osobą nieporadną, nie może stawić się osobiście w Sądzie, a nie ma środków finansowych na zatrudnienie adwokata z wyboru. W skardze opisane zostały "[...]" schorzenia skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca przedłożyła wniosek z dnia "[...]", w którego rubryce nr 4 zaznaczyła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, iż ma "[...]" lat i korzysta z usług opiekuńczych oraz ma przyznane świadczenie z pomocy społecznej w formie bezpłatnych obiadów. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubrykach nr 5 i 8 wskazała, że jest wdową i nie ma dzieci, a bracia nie mogą się nią opiekować, gdyż mają własne rodziny, w rubryce nr 7.1. wykazała mieszkanie ("[...]"), natomiast w rubryce nr 10 – dochód z tytułu emerytury w kwocie "[...]". Do przedmiotowego wniosku skarżąca załączyła dokumenty odnoszące się do jej schorzeń (2 karty). W odwołaniu znajdującym się w aktach administracyjnych (k. 43) skarżąca podniosła, iż jest osobą schorowaną. Po opisaniu swoich dolegliwości, oświadczyła: "do końca miesiąca nie starcza mi emerytury, wydaję dużo pieniędzy na leki, jestem zmuszona pożyczać." Z uwagi na to, że skarżąca zwolniona jest w niniejszej sprawie od kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, oraz złożone przez nią upoważnienie z dnia "[...]", w którym poinformowała, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie sama być w kontakcie z Sądem i obrońcą z urzędu, pismem z dnia "[...]", skarżąca wezwana została do złożenia oświadczenia wskazującego, czy ograniczenie się we wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, do żądania zwolnienia od kosztów sądowych oznacza rezygnację z żądania ustanowienia adwokata, zawartego we wniosku, złożonym w skardze. Ze złożonego w odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie pisma procesowego z dnia "[...]", uzupełnionego następnie o wymagany podpis, wynika, że skarżąca, reprezentowana przed Sądem przez brata, podtrzymuje swój pierwotny wniosek o ustanowienie adwokata. W tych okolicznościach przyjąć należy, że wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy obejmuje zarówno żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i żądanie ustanowienia adwokata. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, co wskazano już wyżej, że w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ppsa, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącej od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, koszty związane z ustanowieniem adwokata, stanowią w warunkach niniejszej sprawy jedyne koszty postępowania. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie przedmiotowych kosztów bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Zauważyć należy, iż skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, zaś emerytura, zgodnie z jej oświadczeniem, nie starcza nawet do końca miesiąca z uwagi wysokie wydatki na leki, które zmuszona jest ponosić ze względu na swój stan zdrowia. W tej sytuacji, przyjąć należy, że skarżąca nie jest w stanie ze środków pieniężnych, którymi dysponuje, uiścić kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania, a nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby jej ich poniesienie. Mieszkanie, które stanowi jej jedyny majątek, służy bowiem zaspokojeniu jej własnych potrzeb mieszkaniowych. W konsekwencji, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącej adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.