II SA/Ol 976/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – G. S., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, iż jest w bardzo trudnej sytuacji osobistej i materialnej. Wskazał, że jest ""[...]" po rozwodzie", jest osobą bezdomną, mieszka "kątem po znajomych", gdyż został pozbawiony dostępu do swojej części majątku spadkowego. Z powodu kryzysu i trudnej sytuacji osobistej nie ma obecnie stałego zatrudnienia, wykonuje prace dorywcze. Swoje koszty utrzymania obniżył do minimum, płaci natomiast alimenty na utrzymanie dwójki dzieci po "[...]" miesięcznie na każde z nich. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący w rubryce nr 6 (Stan rodzinny) wykazał dwoje dzieci, a w rubryce nr 8 dodał, że nie mają one własnych dochodów. W rubryce nr 10 (Dochody) skarżący wykazał dochód z tytułu "prac dorywczych, zleconych" w kwocie "[...]". Skarżący nie wykazał żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, do jego pełnomocnika skierowane zostało wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji rodzinnej skarżącego (w zakresie odnoszącym się do dzieci wykazanych w rubryce nr 6), majątkowej (w zakresie odnoszącym się do lokalu mieszkalnego, w którym skarżący aktualnie mieszka oraz lokalu mieszkalnego, którego adres wskazany został w rubryce nr 2.2., majątku wspólnego skarżącego i jego byłej żony oraz majątku spadkowego) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do dochodu skarżącego; ponoszonych przez niego wydatków; kosztów postępowania w sprawie o rozwód i w sprawie spadkowej oraz kosztów wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika reprezentującego skarżącego w niniejszej sprawie, źródła ich sfinansowania oraz możliwości sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie z tego źródła, a ponadto wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, nie zostały przedłożone ani żadne oświadczenia, czy też dokumenty źródłowe ani żadne pismo wyjaśniające brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. To, że mimo wezwania nie zostały przedłożone żądane dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe dotyczące sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego, a nie wyjaśniono jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia złożonego przez skarżącego we wniosku i tym samym ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Wskazać natomiast należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.