II SA/Ol 977/09
PostanowienieWSA w Olsztynie2009-11-25
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód jest niewystarczający na pokrycie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W przypadku skarżącego, którego emerytura po pokryciu wydatków na leki i opłaty mieszkaniowe nie wystarcza na podstawowe potrzeby, a dodatkowo zaciąga długi na leki, przesłanka ta została spełniona.Stan faktyczny
Skarżący E. K. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Skarżący powołał się na zły stan zdrowia, podeszły wiek i niski dochód z emerytury, wskazując na wysokie wydatki na leki i opłaty, które pozostawiają mu niewielkie środki na życie. Wskazał również na zadłużenie z tytułu pożyczek na leki.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.
We wniosku z dnia "[...]", E. K. wniósł o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]".
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przedłożył wniosek z dnia "[...]". Skarżący nie wypełnił wprawdzie rubryki nr 4 formularza, jednakże mając na uwadze treść jego pierwotnego wniosku, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że żądanie skarżącego dotyczy ustanowienia adwokata, tym bardziej, że z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest on zwolniony z mocy ustawy. Uzasadniając swój wniosek skarżący powołał się na zły stan zdrowia, podeszły wiek oraz niski dochód. Wskazał, że ze środków pieniężnych pochodzących z emerytury pokrywa wydatki na leki w wysokości ponad "[...]" miesięcznie oraz opłaca czynsz, gaz i światło w wysokości łącznej "[...]". Z tego "na życie", w tym kupno ubrań – butów, żywności, pozostaje mu "[...]". Z kwoty tej nie jest natomiast w stanie uregulować nawet długu zaciągniętego na zakup lekarstw. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe, mieszka sam. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości "[...]" brutto, co stanowi zgodnie z załączonym do wniosku odcinkiem pocztowym emerytury "[...]" netto. W rubryce nr 7.1. "Nieruchomości" skarżący zarówno w pozycji "dom", jak i w pozycji "mieszkanie" wpisał "[...]". Mając na uwadze identyczną powierzchnię wykazanych nieruchomości uznać należy, że wykazane dom i mieszkanie stanowią jedną i tą samą nieruchomość – mieszkanie. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym w sprawie "[...]", w którym skarżący wpisał początkowo w pozycjach "dom" i "mieszkanie" – "[...]", lecz następnie wykreślił wskazaną powierzchnię z pozycji "dom".
W piśmie procesowym z dnia "[...]", skarżący podniósł ponadto, że w okresie gdy nie było go stać na wykupienie leków pożyczał na ten cel pieniądze u osoby trzeciej, czego potwierdzeniem jest załączone do tego pisma oświadczenie wierzyciela, zgodnie z którym skarżący ma obecnie z tego tytułu do spłacenia dług w kwocie "[...]". Z akt administracyjnych (aktualizacja wywiadu środowiskowego z dnia "[...]") wynika natomiast, że skarżący korzysta okresowo z "[...]" zasiłku celowego. Otrzymuje również dodatek mieszkaniowy przyznany do "[...]".
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a w niniejszej sprawie skarżący z takiego zwolnienia korzysta, odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. W warunkach niniejszej sprawy nie można bowiem uznać, że skarżący z emerytury w wysokości "[...]" jest w stanie zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowego kosztu postępowania sądowego, nawet jeśli uwzględni się, że otrzymuje on stale dodatek mieszkaniowy i okresowo świadczenia z pomocy społecznej. Zauważyć należy, iż środki pieniężne, którymi dysponuje skarżący, po pokryciu wydatków na leki w wysokości przekraczającej 1/3 jego dochodu i uiszczeniu opłat mieszkaniowych, nie wystarczają często skarżącemu na żywność. W konsekwencji, skarżący "zapożycza się" w celu wykupienia lekarstw niezbędnych ze względu na stan jego zdrowia. W tej sytuacji, nie można zatem uznać, że skarżący bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania mógłby wygospodarować z emerytury środki pieniężne na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Skarżący nie posiada natomiast majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowego kosztu. Wykazane w formularzu wniosku mieszkanie służy bowiem zaspokojeniu jego własnych potrzeb mieszkaniowych.
W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło