II SA/Ol 981/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R.K. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 lutego 2008r. Sygn. akt II SA/Ol 981/07 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy uznania stada bydła za urzędowo wolne od gruźlicy, brucelozy i enzootycznej białaczki postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia Postanowieniem z dnia 14 lutego 2008 roku (Sygn. akt II SA/Ol 981/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]" w przedmiocie odmowy uznania stada bydła za urzędowo wolne od gruźlicy, brucelozy i enzootycznej białaczki. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podniesiono, iż wobec braku wyjaśnień skarżącego Sąd nie miał możliwości oceny, czy jego sytuacja wypełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Postanowienie to zostało doręczone na adres podany przez skarżącego w dniu 18 lutego 2008r. Odbiór przesyłki pokwitowała matka skarżącego – S.K. Termin do wniesienia zażalenia upłynął zatem w dniu 25 lutego 2008r. W dniu 3 marca 2008r. (data nadania przesyłki na poczcie) R.K. wniósł zażalenie na to postanowienie, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Skarżący podał, iż postanowienie Sądu z dnia 14 lutego 2008 roku zostało mu przekazane przez matkę – S.K. dopiero w dniu 28 lutego 2008r., dlatego nie mógł wnieść zażalenia w ustawowym terminie. Wyjaśnił, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, rodzice nie są domownikami i nikogo nie upoważnił do odbioru korespondencji. Wskazał, iż uchybienie terminu nastąpiło z winy poczty, gdyż to poczta zmusza jego najbliższą rodzinę do odbioru korespondencji, mimo iż urząd pocztowy został poinformowany przez skarżącego, aby tylko jemu doręczano korespondencję. Podał, iż jego matka ma 87 lat i często zapomina, iż wymuszono na niej odbiór przesyłki, co ma ujemne skutki dla skarżącego. W ocenie skarżącego uprawdopodobnił on w ten sposób, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a jednocześnie dopełnił czynności, dla której termin został określony, a mianowicie wniósł zażalenie. Ponadto skarżący zarzucił, iż Sąd odmówił mu przyznania prawa pomocy w odwecie za wniesienie wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, co w ocenie skarżącego także stanowi podstawę do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu. Skarżący opisał także swoją sytuację materialną, kwestionując postanowienie Sądu. Podniósł także szereg zarzutów dotyczących innych orzeczeń wydanych przez tut. Sąd w sprawach ze skarg R.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wskazać należy, iż kryterium braku winy jako przesłanka wniosku o przywrócenie terminu wiążę się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 1998r. sygn. akt I SA/Gd 1194/97, niepublikowany, postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2001r. sygn. akt I SA 1735/00 niepublikowany). Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy czym strona winna uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał na fakt, iż przedmiotowe postanowienie odebrała jego matka, która nie jest domownikiem i nie została upoważniona do odbioru korespondencji. Zważyć jednak należy, iż w myśl poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007r. sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, iż osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało doręczone (wyrok z dnia 14 marca 2007r. Sygn. akt II GSK 315/06, LEX 321253). Przy czym wbrew twierdzeniom skarżącego status "domownika" mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe (tak w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 13 listopad 1996r. Sygn. akt III RN 27/96 OSNP z 1997r. Nr 11 poz. 187). Zatem fakt, iż matka skarżącego - według jego oświadczenia - nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego nie ma znaczenia dla oceny skuteczności doręczenia przedmiotowego postanowienia. Natomiast w ocenie Sądu nie został uprawdopodobniony fakt, iż skarżący otrzymał pismo z opóźnieniem, a w związku z tym uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wskazać bowiem należy, iż z akt administracyjnych wynika, iż matka skarżącego – S.K. -wielokrotnie odbierała adresowane do niego przesyłki, które nie tylko docierały do adresata, ale też środki odwoławcze były sporządzane w terminie. W związku z tym nie zostało uprawdopodobnione twierdzenie skarżącego, iż jego matka często zapomina o fakcie odbioru kierowanej do niego przesyłki. Co więcej - skoro matka skarżącego tak często odbiera urzędową korespondencję to z pewnością ma świadomość, jak istotna jest data odbioru przesyłki. Wskazać przy tym należy, iż także pisma kierowane przez Sąd w niniejszej sprawie były odbierane przez S.K., a mimo to skarżący nie miał problemów – poza przedmiotowym zażaleniem - z dotrzymaniem terminów do złożenia środków zaskarżenia. W tych okolicznościach trudno także uznać za uprawdopodobniony fakt, iż matka skarżącego została zmuszona do odbioru przesyłki, skoro stale obiera korespondencję kierowaną do skarżącego i brak jest jakiejkolwiek wzmianki, aby odmówiła jej przyjęcia. Nie sposób przy tym przyjąć, aby listonosz miał możliwość zmuszenia dorosłej osoby do odbioru przesyłki. Przy czym na marginesie należy wskazać, iż ta okoliczność mogłaby mieć znaczenie dla oceny skuteczności doręczenia (które z wyżej podanych względów zostało w ocenie Sądu dokonane skutecznie), a nie dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Podnieść także należy, iż podstawą do przywrócenia terminu nie może być podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż w jego ocenie Sąd bezpodstawnie odmówił przyznania mu prawa pomocy. Na etapie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia Sąd nie bada zarzutów merytorycznych dotyczących zaskarżonego postanowienia, a jedynie okoliczności związane z uchybieniem terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Skarżącemu należy także wyjaśnić, iż przedmiotem niniejszego postanowienia było wyłącznie rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Stąd też Sąd nie mógł się odnieść do podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących innych orzeczeń. . W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu brak jest podstaw do przywrócenia uchybionego przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia. Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.