II SA/Ol 982/17
PostanowienieWSA w Olsztynie2018-02-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, uznając, że skarżący wykazał przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy. Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami z renty i znacznymi wydatkami, uniemożliwia mu poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie bada się merytorycznie wniesionej skargi.Stan faktyczny
Skarżący P. B.-R. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną (niska renta, wysokie wydatki). Starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów (z uwagi na zwolnienie ustawowe) i ustanowił adwokata, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że adwokat został ustanowiony w niewłaściwej sprawie i domagając się ustanowienia pełnomocnika w innej sprawie dotyczącej MOPS.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie Starszego referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. B.-R. od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2018r. sygn. akt II SA/Ol 982/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B.-R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przekazania skargi na działalność pracowników postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
P. B.-R. wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku z wniesioną skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na skutek odwołania od pisma Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" informującego o przekazaniu skargi na działalność pracowników. W uzasadnieniu wniosku sporządzanego na urzędowym formularzu PPF skarżący powołał się na zły stan zdrowia, który uniemożliwia mu samodzielne prowadzenie sprawy sądowej. Oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wyjaśnił, że utrzymuje się z renty, która po potrąceniach z tytułu alimentów wynosi ok. 631 zł, a stałe wydatki to na prąd i gaz - ok. 150 zł oraz leki - ok. 50 zł.
Postanowieniem Starszego referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2018r. umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla skarżącego adwokata. W uzasadnieniu podano, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a w związku z tym postępowanie w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Wyjaśniono, że stosownie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na sytuację materialną skarżącego stwierdzono, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania skarżącego. Wskazano, że źródłem jego utrzymania jest renta, która po potrąceniach wynosi zaledwie ok. 631 zł, a po pokryciu wykazanych we wniosku wydatków na leki i opłat mieszkaniowych skarżącemu pozostaje kwota ok. 431 zł na zaspokojenie jego pozostałych osobistych potrzeb. Podano także, że skarżący nie posiada majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych.
Od tego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw zarzucając, że pełnomocnik został ustanowiony nie w jego sprawie i wniósł o ustanowienie pełnomocnika w sprawie "nierozpoznanego wniosku przeciwko MOPS i decyzji MOPS na skargę do MOPS o odmowe wypłaty odsetek od niewypłaconego w lipcu zasiłku pielęgnacyjnego za miesiące marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2017r." Podał, że nigdy nie wnosił skargi na pracowników MOPS, a SKO celowo zmienia jego odwołanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 259 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 p.p.s.a.).
Wyjaśnić należy, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Słusznie zatem w tym zakresie zostało umorzone postępowanie. Sąd podziela także stanowisko referendarza odnośnie zaistnienia przesłanek do ustanowienia dla skarżącego adwokata. Stosownie bowiem do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę wysokość dochodów skarżącego i jego wydatki nie budzi wątpliwości okoliczność, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego dla jego utrzymania. Stad zasadnie został uwzględniony wniosek skarżącego o prawo pomocy w tym zakresie.
Natomiast skarżącemu należy wyjaśnić, że rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd nie bada merytorycznie wniesionej skargi. W związku z tym zarzuty dotyczące niewłaściwego – zdaniem skarżącego – określenia przedmiotu jego skargi nie są skuteczne. Taka ocena zostanie dokonana przez Sąd dopiero w orzeczeniu rozstrzygającym co do skargi.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że postanowienie referendarza jest prawidłowe i dlatego, na podstawie art. 260 p.p.s.a.. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło