II SA/Ol 986/11
WyrokWSA w Olsztynie2012-04-30
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Beata Jezielska, Hanna Raszkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego utwardzenia części działki jest prawidłowa, jeśli inwestor dokonał zgłoszenia robót budowlanych, a organ nie wniósł sprzeciwu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego utwardzenia części działki przez M. i B. S. jest prawidłowa. Kluczowe było dokonanie przez E. L. zgłoszenia robót budowlanych i brak sprzeciwu organu, co czyniło E. L. inwestorem posiadającym tytuł prawny do obiektu. W tej sytuacji, prawidłowość wykonania utwardzenia mogłaby być badana jedynie w odrębnym postępowaniu dotyczącym inwestycji E. L.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnego utwardzenia części działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie wobec M. i B. S. z powodu jego bezprzedmiotowości, stwierdzając, że utwardzenie zostało rozebrane, a obecne wykonano przez E. L. na podstawie zgłoszenia z 9 czerwca 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący K. J. kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że utwardzenie nie zostało rozebrane, a prace rozbiórkowe były pozorne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie samowolnego utwardzenia części działki – umorzenia postępowania oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył wobec M. i B. S. postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie samowolnego utwardzenia części działki nr ewid. gruntu "[...]", obr. "[...]" przy ul. A w "[...]" z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Organ podkreślił, że w dniu 23 marca 2010r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego utwardzenia części działki nr. ewid. Gruntu "[...]", obr. A przy ulicy A w A. Podczas oględzin utwardzenia dokonanych w dniu 7 kwietnia 2010r. stwierdzono, że przy budynku mieszkalno-usługowym wykonane jest utwardzenie części działki o wymiarach ok. 3,00x5,10 m. Utwardzenie wykonane jest od strony zaplecza budynku o nawierzchni z kamienia granitowego. W trakcie przeprowadzonych oględzin zaś M. i B. S. oświadczyli, że utwardzenie nie stanowi ich własności i że E. L. jest właścicielem tego utwardzenia. Ponadto w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie robót budowlanych polegających na utwardzeniu części działki nr ewid. "[...]" w "[...]" przy ul. A. Zgłoszenie wpłynęło do Starostwa Powiatowego dnia 9 czerwca 2009r. Na zgłoszeniu widnieje pieczęć uprawniająca inwestora do rozpoczęcia budowy utwardzenia. Ponadto wskazano, że E. L. oświadczyła, że na podstawie dokonanego dnia 9 czerwca 2009r. zgłoszenia złożonego w Starostwie Powiatowym utwardziła odpadami granitowymi część działki przy budynku, którego jest współwłaścicielką. B. S. zaś wskazał, że poprzednie utwardzenie zostało rozebrane, a obecne zostało wykonane przez E. i R. L.. Organ skonkludował, że przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło stwierdzić konkretne różnice pomiędzy powierzchnią poprzedniego, a istniejącego utwardzenia oraz uzyskano jednoznaczne oświadczenie o rozbiórce poprzedniego utwardzenia (tarasu) od M. P.
Odwołania od ww. decyzji wnieśli J. K. i B. K., a także K. J.. Odwołujące się wskazały, że nigdy nie wyrażały zgody na wykonanie utwardzenia zarówno M. i B. S. jak i E. i R. L. Ponadto podkreśliły, że PINB nie zażądał od inwestora pełnej dokumentacji budowy tarasu. Sprawa zaś była prowadzona stronniczo i J. K. nie miała szans przedstawić na rozprawie E. L. istotnych pytań, które miały wpływ na wynik sprawy. K. J. natomiast w swoim odwołaniu zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie: art. 105 kpa poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego, a tym samym, iż M. i B. S. rozebrali taras przy budynku wielorodzinnym przy ul. A w A; art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji wydanie wadliwej decyzji; art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego, które nie pogłębiło zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli; art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 79 § 1 i 2 kpa i art. 86 kpa poprzez zaniechanie umożliwienia stronie czynnego udziału w sprawie,
a w szczególności uniemożliwienie odwołującemu zadawania pytań świadkom, brak zawiadomienia odwołującego się o terminie przesłuchania świadków.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W ocenie organu odwoławczego twierdzenia przedstawione przez odwołujące J. i B. K. są niewiarygodne. Zeznawały one bowiem konsekwentnie od początku prowadzonego postępowania, że nie znają szczegółów powstania tarasu i nie są tym tematem zainteresowane. Na ostatniej zaś rozprawie i w odwołaniu całkowicie zmieniły swoje stanowisko, powtarzając argumentację za K. J.. Według organu odwoławczego należy przyjąć, że zeznania obu odwołujących w konfrontacji z treścią złożonych odwołań sugerują, że albo w toku postępowania zeznawały one nieprawdę, mimo stosownego pouczenia, bądź ich obecne działania wynikają z zabiegów osób trzecich osobiście zainteresowanych określonym zakończeniem prowadzonego postępowania. Ponadto wbrew zarzutom K. J. organ dokonał weryfikacji podobieństwa obu utwardzeń. Z akt jednoznacznie zatem wynika, że utwardzenie wykonane przez E. i R. L. jest znacznie większe niż te, które wcześniej wykonali M. i B. S.. Dodatkowo notatką z dnia 9 czerwca 2009r. organ I instancji potwierdził fakt rozbiórki utwardzenia przez Państwa S., wskazując, że pozostał do uprzątnięcia teren rozbiórki. Wskazane okoliczności przemawiają w ocenie WINB za tym, że obecnie istniejące utwardzenie/taras wybudowali P. L. po dokonaniu stosownego zgłoszenia.
Skargę na ww. rozstrzygnięcie wywiódł K. J., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez nakazanie M. i B. S. rozebrania samowolnego utwardzenia części działki nr "[...]" przy ul. A w A, ewentualnie o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący w dużej części powtórzył zarzuty wywiedzione w odwołaniu, dodatkowo zarzucając naruszenie: art. 11 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego, które nie wyjaśniło stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu; art. 107 § 1 i 3 kpa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów skarżącego; art. 136 kpa poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nie przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, co rzutowało na wadliwość zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Niewątpliwie przedmiotowe postępowanie administracyjne było prowadzone
w sprawie samowolnego utwardzenia części działki nr ewid. gruntu "[...]", obr. A przy ul. A w A przez M. i B. S.. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że z akt administracyjnych wynika, że to utwardzenie wspomnianej części działki zostało rozebrane. Notatką z dnia 9 czerwca 2009r. organ I instancji potwierdził bowiem fakt rozbiórki utwardzenia przez M. i B. S., wskazując, że pozostał do uprzątnięcia teren rozbiórki (akta adm., k. – 8). Podczas oględzin utwardzenia dokonanych w dniu 7 kwietnia 2010r. stwierdzono natomiast, że przy budynku mieszkalno-usługowym wykonane jest utwardzenie części działki o wymiarach ok. 3,00x5,10 m. Utwardzenie wykonane jest od strony zaplecza budynku o nawierzchni z kamienia granitowego. W trakcie przeprowadzonych oględzin zaś M. i B. S. oświadczyli, że utwardzenie nie stanowi ich własności, jest ono własnością inwestorki E. L. W aktach sprawy znajduje się zgłoszenie robót budowlanych dokonane przez E. L., polegające na utwardzeniu części działki nr ewid. "[...]" w A przy ul. A. Zgłoszenie wpłynęło do Starostwa Powiatowego dnia 9 czerwca 2009r. i widnieje na nim pieczęć uprawniająca inwestora do rozpoczęcia budowy utwardzenia. E. L. oświadczyła zaś, że na podstawie dokonanego dnia 9 czerwca 2009r. zgłoszenia złożonego w Starostwie Powiatowym utwardziła odpadami granitowymi część działki przy budynku, którego jest współwłaścicielką. Ponadto organ dokonał weryfikacji podobieństwa obu utwardzeń i doszedł do wniosku, że utwardzenie wykonane przez E. L. jest znacznie większe niż te, które wykonali M. i B. S.
Skarżący natomiast kwestionuje ustalenia organu i cały czas konsekwentnie podnosi, że wykonane utwardzenie/taras przez M. i B. S. w rzeczywistości nie zostało rozebrane i w istocie obecne utwardzenie/taras jest tym samym, które zostało wykonane przez M. i B. S., zaś prace rozbiórkowe były jedynie pozorowane.
W sprawie kluczowym było ustalenie, kto w rozumieniu ustawy - Prawo budowlane jest inwestorem, mianowicie czy za inwestora można uznać M. i B. S., czy też E. L., która w dniu 9 czerwca 2009 r. dokonała zgłoszenia robót budowlanych związanych z utwardzeniem powierzchni gruntu.
W ocenie Sądu w sprawie istotnym było dokonanie zgłoszenia przez E. L. i brak sprzeciwu właściwego organu. Skoro zgłoszenie to zostało dokonane oznacza to, że to E. L. jest inwestorem posiadającym dodatkowo tytuł prawny do obiektu (współwłasność). E. L. może więc być zgodnie z art. 52 ustawy z dnia ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) podmiotem zobowiązanym do wykonania czynności, o których mowa w tym przepisie (por. Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 2. Wydanie, Wydawnictwo C.H.BECK, str. 555). Art. 52 ustawy stanowi zaś, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.
Dodatkowo wskazać należy, że wniesione zgłoszenie wywołało skutki prawne przewidziane w ustawie - Prawo budowlane. Należy bowiem pamiętać, że zgłoszenie jest odpowiednikiem wniosku o pozwolenie na budowę. Zgłoszenie jest w swej istocie wnioskiem o milczącą akceptację organu względem zgłaszanego zamierzenia budowlanego, a milczenie organu, czyli nie wyrażenie sprzeciwu uprawnia inwestora do podjęcia robót budowlanych. W literaturze przedmiotu wyrażono także zapatrywanie, że organ nie ma ustawowego obowiązku oczekiwania na upływ 30-dniowego terminu w celu umożliwienia inwestorowi przystąpienia do wykonywania robót budowlanych. Może on bowiem wcześniej pisemnie powiadomić inwestora o ewentualnym braku zastrzeżeń co do zgłoszonego zamierzenia budowlanego (por. Prawo budowlane, Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego, 2. Wydanie, Wydawnictwo C.H.BECK, str. 375). Powyższe oznacza, że inwestor, którym w świetle prawa jest E. L., mógł przystąpić do realizacji inwestycji od dnia dokonania zgłoszenia, tj. 9 czerwca 2009 r. Na dokonanym zgłoszeniu znajduje się bowiem adnotacja o aprobacie uprawniającej inwestora do rozpoczęcia realizacji zgłoszonego zamierzenia.
W tej sytuacji przyjąć należy, że prawidłowość wykonania istniejącego utwardzenia/tarasu mogłaby być ewentualnie badana we wszczętym odrębnie postępowaniu w sprawie utwardzenia wykonanego właśnie przez inwestora – E. L.. W takim postępowaniu możliwa byłoby ocena, czy inwestor wykonał określone prace budowlane po dokonanym zgłoszeniu, czy też roboty budowlane zostały wykonane wcześniej, co stanowiłoby z kolei o jego sytuacji prawnej. W postępowaniu możliwe byłoby również zbadanie ewentualnych zarzutów co do kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych, ich reglamentacji (czy wymagane było zgłoszenie czy też niezbędne było pozwolenie na budowę), a co za tym idzie ewentualnej legalizacji wykonanych prac budowlanych we właściwym trybie przewidzianym ustawą, a także ustalenie czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i ewentualnych konsekwencji braku jego posiadania.
Z tych względów z uwagi na dokonane zgłoszenie przez E. L., Sąd uznał, że zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego utwardzenia części działki przez M. i B. S. jest prawidłowa.
Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło