II SA/Ol 989/19

Dnia 21 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi sprawy ze skargi I. W. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z .... 2019 r. Prezydent O. (dalej: organ pierwszej instancji) zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i usługami w parterze budynku, z chodnikami i miejscami postojowymi, bez przyłączy, z wykorzystaniem istniejącego zjazdu ... . I.W. (dalej: skarżąca) zwróciła się do organu pierwszej instancji wnioskiem z ... 2019 r. o wyjaśnienie wątpliwości co do treści tego postanowienia, podnosząc, że nie została w nim wskazana jako strona postępowania. Wniosła o wyjaśnienie przyczyn, dla których nie została uznana za stronę tego postępowania. Pismem z ... 2019 r. organ pierwszej instancji podał, że poinformował skarżącą w piśmie z ... 2019 r., kto jest stroną postępowania zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Stwierdził, że po analizie projektu budowanego, uwzględniając usytuowanie, rodzaj i wymiary planowanego przedsięwzięcia oraz analizę nasłonecznienia i przesłaniania, ustalił krąg stron, które zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego. Zawiadomiony został również zarząd wspólnoty mieszkaniowej budynku, w którym skarżąca ma własny lokal, z uwagi na potencjalne roboty w pobliżu granicy działki i sąsiedztwa planowanego obiektu. Organ pierwszej instancji dodał, że dotychczasowe korzystanie z terenu, którym skarżąca może dysponować, nie zmieni się, gdyż roboty budowlane nie obejmują działki, na której zlokalizowany jest jej lokal ani terenu przyległego do tego lokalu. W zażaleniu z 9 września 2019 r. skarżąca stwierdziła, że powyższe pismo jest postanowieniem, które zawiera braki formalne. Zarzuciła, że organ pierwszej instancji uchyla się od procesowego załatwienia jej podania, pozbawiając ją tym samym możliwości zweryfikowania stanowiska organu w drodze instancyjnej. Stwierdziła, że nie wyjaśniono, w oparciu o jakie okoliczności faktyczne ustalono obszar oddziaływania inwestycji. Wojewoda W. (dalej: organ odwoławczy, Wojewoda) postanowieniem z ... 2019 r. stwierdził nieporuszalność zażalenia. Stwierdził w uzasadnieniu, że zażalenie jest dopuszczalne wyłącznie, gdy przewidują to przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), dalej: k.p.a. Zauważył, że k.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia środka zaskarżenia na pismo, co obligowało organ odwoławczy do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, stosownie do art. 134 k.p.a. Skarżąca wywiodła skargę do tut. Sądu na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła, że Wojewoda uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy, stwierdzając niedopuszczalność zażalenia, podczas gdy pismo może być uznane za decyzję lub postanowienie, jeżeli spełnia minimum wymogów stawianych tym orzeczeniom. Kwestionowane pismo zawiera elementy konieczne do uznania go za postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy dokonał bowiem nieprawidłowej oceny charakteru prawnego pisma organu pierwszej instancji z ... 2019 r. Przede wszystkim należy stwierdzić, że brak wszystkich elementów składowych postanowienia, wymienionych art. 124 k.p.a. nie przesądza o tym, że taki akt administracyjny jest jedynie pismem organu administracji. O uznaniu danego aktu za postanowienie przesądza jego treść, a nie nadana mu forma. Pismo, które nie zawiera wszystkich elementów składowych wymienionych w art. 124 k.p.a., jest postanowieniem, jeżeli zawiera: oznaczenie organu administracji publicznej, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, rozstrzygnięcie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Pismo Prezydenta z .... 2019 r. zawiera oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Pismo to zawiera także rozstrzygnięcie, gdyż organ pierwszej instancji, odnosząc się wprost do wniosku skarżącej z ... 2019 r., wywiódł w nim, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę opisanej wyżej inwestycji, tym samym odmówił jej wyjaśnienia wątpliwości, które podnosiła skarżąca. Nie podlega dyskusji, że wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji lub postanowienia przybiera formę postanowienia. Już Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2002 r w sprawie III GN 88/01 wskazał, że odmowa udzielenia stronie wyjaśnień co do treści decyzji administracyjnej wymaga postanowienia wydanego w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Tak więc rozstrzygnięcie wniosku o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia zarówno wówczas, gdy wątpliwości są wyjaśniane, jak wtedy, gdy następuje odmowa wyjaśnienia wątpliwości wymaga formy postanowienia. Rzeczą wynikającą z przepisu prawa jest to, że wyjaśnienie wątpliwości, co do treści decyzji ( postanowienia ) może nastąpić wyłącznie na żądanie strony lub organu egzekucyjnego. W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę niezależnie od tego, z jakich przyczyn następuje odmowa wyjaśnienia wątpliwości, tj. czy jest to faktyczny ich brak, czy zwraca się o to podmiot nie będący stroną postępowania to odmowa wyjaśnienia wątpliwości powinna nastąpić w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 113 § 2 i 3 w zw. z art. 126 k.p.a. ). Powyższe uprawnia do przyjęcia, że pismo z ... 2019 r., pomimo nieposiadania formy postanowienia, ma w istocie taki charakter. Skoro zaś pismo to kwalifikować należy jako postanowienie, to nie istnieją podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia wniesionego od takiego rozstrzygnięcia. Przedstawione powyżej argumenty uzasadniają wniosek, że sprawa nie została w sposób wyczerpujący rozpatrzona przez organ odwoławczy, który z naruszeniem ww. przepisów oraz art. 134 k.p.a., uchylił się od merytorycznej oceny zajętego przez organ pierwszej instancji stanowiska w sprawie wniosku skarżącej o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia z 27 czerwca 2019 r. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.